Amiga ve CD-ROM


Aslında CD-ROM'lar Amiga için yeni bir olgu değil. Commodore firması 1990 yılında Amiga CDTV'yi ve 1992 yılında Amiga CD32 modellerini üretmiş, ancak piyasanın CD-ROM kavramına hazır olmaması yüzünden pek başarılı olamamıştı.

Tam herkes ümidini kaybetmişti ki, Alman Schatzruhe firması, Aminet adı verilen, network'e yüklenen PD ve shareware programlarının bir CD'de toplanmasından oluşan Aminet CD no.1 adlı CD-ROM'u piyasaya sürdü. Bu CD-ROM, Amiga CD piyasasının yeniden hayata dönmesini sağladı.

Günümüzde Amiga 1200 ve Amiga 4000 modellerine PC ve Mac'lerde kullanılan standart CD-ROM sürücüleri takabilmeniz mümkün. Sözünü ettiğim bu CD-ROM, ATAPI veya SCSI sistemine sahip olabilir.

İsterseniz şimdi A1200'e SCSI veya ATAPI CD sürücüleri nasıl takabileceğinizi, size ne kadara mal olacağını ve ne tür programlar gerektiğini inceleyelim. Herşeyden önce, ekleyeceğiniz CD-ROM'u AmigaOS'a tanıtmak için CD File System (CD Dosya Sistemi) adı verilen bir yazılıma ihtiyacınız var. Bu yazılım AmigaOS ile CD sürücüsü arasındaki iletişimi sağlamaktadır. Amiga'daki CD dosya sistemi programlarının en iyisi, Kanadalı Asimware Innovations Inc. firmasının piyasaya sürdüğü ASIM CDFS yazılımının 3.7 sürümüdür. CD-ROM'u kullanmak için bu yazılımı sabit diske kurup gerekli ayarları yapmanız gereklidir.

ASIM CDFS yazılımını yüklediğinizde CD sürücünüzle ISO 9660, MAC HFS, Rock Ridge, PhotoCD, Mpeg Video-CD ve Playstation CD formatlarındaki CD-ROM'ları okumanız mümkündür. Ayrıca alışageldiğimiz Audio CD'leri de Amiga'nız sanki bir müzik setiymiş gibi dinlemeniz mümkündür.

Biraz önce de değindiğim gibi, Amiga 1200'e ATAPI ve SCSI-II sistemine sahip CD sürücülerini eklemeniz mümkün. Bu iki sistemin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajları var.

ATAPI-IDE CD Sürücüler

ATAPI CD sürücüler şu anda PC ve MAC piyasasında neredeyse standart olmuştur. En son 16 hızlı modeli ülkemize gelen ATAPI CD sürücüleri A1200'e eklemek için CD sürücünün yanında bir IDE HD/CD kablosu ve bir adet güç kaynağı birimi almanız gereklidir. ATAPI-IDE CD sürücüleri A1200'ün anakrtındaki IDE soketine bağlanmasını mümkün kılan IDE HD/CD kablosunu edindikten sonra CD'nizi ve sabit diskinizi bu kabloya bağlayın. Ayrıca aldığınız güç kaynağını da CD sürücünüze bağlayın. Daha sonra ASIM CDFS yazılımını sabit diskinize kurun ve sürücü yazılımı olarak AmigaOS'un "DEVS:" adlı çekmecesinde bulunan "atapi.device" adlı dosyasını seçip seçenekleri kaydedin. A1200'ü reset'ledikten sonra artık ATAPI CD sürücünüz kullanıma açıktır.

ATAPI-IDE CD sürücülerinin en büyük avantajları, piyasadaki rekabet nedeniyle fiyatlarının oldukça düşük olmasıdır. Şu anda A1200'e 8 hızlı CD sürücü takmak isterseniz, yukarıda sözünü ettiğim IDE HD/CD kablosu ve güç kaynağı dahil olmak üzere toplam maliyet 140 doları geçmeyecektir. Bu fiyat 10 hızlı bir CD sürücü için 160 dolardır. Türkiye'deki ve Avrupa'daki birçok Amiga kullanıcısı günümüzde ATAPI-IDE CD sürücüleri tercih etmektedir.

SCSI-2 CD Sürücüler

SCSI-2 CD sürücüleri A1200'e bağlamak için PC ve Mac'te olduğu gibi SCSI-2 Interface adı verilen bir karta ihtiyaç vardır. SCSI-2 Interface'ler A1200'de iki çeşittir.

Squirrel adı verilen ve A1200'ün PCMCIA-2 kart girişine takıla SCSI Interface'i sayesinde Amiga'nıza CD sürünün yanı sıra 6 tane SCSI birim (scanner, ZIP drive vs.) bağlamanız mümkündür. A1200'ün PCMCIA girişinin 16-bit olması dolayısı ile, Squirrel SCSI Interface, 2 MB/saniye veri hızına ulaşmaktadır. SCSI Interface'i takmanın bir diğer yolu da A1200'leri hızlandırmak için kullanılan 68030, 68040 ve 68060 işlemcileri kullanan turbo kartların SCSI-2 parçalarını almaktır. Bu kartların SCSI parçaları doğrudan CPU'ya erişebildiğinden, 15 MB/saniye gibi bir veri hızına ulaşabilmektedirler. Aynen Squirrel gibi turbo kartların SCSI-2 sistemini destekleyen ek birim takabilirsiniz.

SCSI-2 Interface'e sahip A1200 ve A4000'lere, yazılabilir CD-ROM'lara veri kaydetmeyi mümkün kılan CD-Writer sürücüleri de takılabilmektedir. Burn-It, Master ISO ve MakeCD gibi yazılımlara PC ve Mac'in okuyabileceği formatlarda CD-ROM'lar hazırlayabilirsiniz.

SCSI CD sürücüler bütün bu özelliklerine karşın ATAPI-CD sürücüler karşısında bir büyük dezavantaja ship. SCSI CD sürücülerin fiyatları oldukça yüksektir. Squirrel SCSI Interface ile birlikte 2 hızlı CD-ROM sürücü 300 dolara, 4 hızlı CD-ROM sürücüsü ise yaklaşık 350 dolara mal olmaktadır.

Sonuç Olarak, eğer SCSI-2 sistemini destekleyen ZIP Drive veya Flatbed Scanner gibi ek birimleriniz yoksa, SCSI CD sürücü almak oldukça anlamsız; ATAPI-IDE CD sürücüler A1200'e eklemek için her yönden oldukça uygundur.

Amiga'daki Popüler CD-ROM'lar

Amiga'daki en popüler CD-ROM'lar kuşkusuz Alman Schatzruhe firmasının iki ayda bir piyasdaya sürdüğü Aminet CD-ROM'ları. En son olarak 17.'si piyasaya çıkan bu CD'lerde 650 MB'a yakın sıkıştırılmış PD, shareware programlar bulunmakta. İnternet bağlantısı olmayanlar için Aminet CD'lerimükemmel bir yazılım kaynağı. Her ay on binleri geçen bu CD'nin satışları da zaten Amiga kullanıcılarının pek kayıtsız kalmadığını gösteriyor. Aminet CD'lerinin fiyatı yanlızca 25 DM.

Aminet CD'leri dışındaki diğer popüler Amiga CD-ROM'lerı ise şunlar:

The Epic Interactive Encyclopedia 97: Microsoft'un piyasaya çıkardığı Encarta 97'nin benzeri olan bu ansiklopedi CD'sinde 16000 makale, 4000 resim, 200 ses dosyası, 200 film görüntüsü, 3 arama programı ve 1000000'un üzerinde kelimenin karşılığını bulmak mümkün. Epic Interactive Encyclopedia'dan istediğiniz dokümanı, resmi vs. alıp sabit diskinize kaydetmek de mümkün. Bu ansiklopedi CD'sinin İngiltere'deki fiyatı 30 sterlin.

WordWorth 6 Office CD: Microsoft'un Office 97'sine benzeyen bu CD'de Digita International firmasının Amiga için çıkardığı WordWorth 6.0 (kelime işlem programı), DataStore 2.0 (veritabanı programı), Money Matters 4.0 (muhasebe programı), Organiser 2.0 (planlama programı) yer almakta. Bu dört yazılım da en az 4 MB ve 030 işlemci gerektiriyor ve birbirleri ile verileri paylaşabiliyor. Fiyatı İngiltere'de 39 sterlin.

Net Connect CD: Amiga ile internete bağlanmak için gerekliolan bütün programlar lisansları alınarak bu CD'de toplanmış durumda. Net Connect CD sayesinde birkeç dakika içinde internete bağlanıp bütün servislerden yararlanmanız mümkün. Fiyatı İngiltere'de 60 sterlin.

Oyun CD-ROM'ları: Amiga CD-ROM oyun piyasası ne yazık ki PC CD-ROM oyun piyasası kadar aktif değil. Her ay Amiga CD-ROM'da en fazla 2 veya 3 adet CD oyunu çıkmakta. Şu anda en popüler olan oyunlar Fighting Spirit ve Nemac IV Special. Ancak önümüzdeki birkaç ay içinde 2 CD'lik HellPigs ve 5 CD'lik The Haunting adlı oyunların piyasaya sürülmesi ile Amiga CD oyun piyasasının canlanması bekleniyor.

Yukarıda bahsi geçen Amiga için CD-ROM dosya sistemi yazılımlarını Joy Computer'den veya Aminet'ten temin edebilirsiniz. Bakmanız gereken klasör:

disk/cdrom

Amiga CD-ROM: http://www.sci.fi/~pporka/acdrom.html

Güvenç Kaplan