Amiga Web Browser'ları Kapışılıyor!

Amiga Internet tarayıcı (Web browser) piyasasında 3 adet yazılım, pazarı ele geçirmek için uğraş veriyor. Bu hafta sizin için bu 3 yazılımı test edip, karşılaştırdık.


I-BROWSE V1.12a

Merkezi İsveç'te bulunan Omnipresence firmasının geliştirmekte olduğu I-Browse, piyasadaki rakamlara göre en çok satan Web browser yazılımı durumunda. I-Browse, çalışmak için Amiga'nın grafiksel ara birimini geliştirici bir program olan Magic User Interface (MUI) yazılımını gerektiriyor. Bunun yanında Amiga OS 3.0 ve en az 4 MB RAM ve sabit diskin de sisteminizde bulunması gerekiyor.

I-Browse'un Amiga'nızda bulunan işlemci türüne göre özel versiyonları var. Örneğin makinanızda 68040 CPU varsa, bu işlemciye göre olan sürümü kullanıyorsunuz, internet sitelerinde bulunan JPEG ve GIF formatlanndaki resimlerin dekode edilmesi matematik bir işlem olduğundan, hızlı işlemciniz olduğunda Internet erişim hızınız da artacaktır.

Omnipresence'in programcıları IBrowse'u geliştirirken Magic User Interface'in bütün olanak ve avantajlarından yararlanmış. IBrowse'un görünümünü istediğiniz şekilde değiştirmeniz mümkün. Örneğin Back, Forward tuşlarının yerini beğenmediniz diyelim. Farenizi bu tuşların arasındaki boşluğa görürün ve farenin sağ tuşunu basılı tutarken fareyi pencerenin en altına götürün ve sağ tuşu serbest bırakın. Düğmelerin yerinin değiştiğini göreceksiniz. Bu şekilde IBrowse'u istediğiniz şekilde zevkinize göre konfigüre edebilirsiniz. IBrowse FTP ve GOPHER protokollerini destekliyor. Ayrıca MAILTO desteği ile WWW sayfası üzerinden elektronik posta atmanız da mümkün. IBrowse ekranındaki Preferences menüsünden Network ve General seçeneklerinden IBROWSE'un Proxy ve mailserver ayarlarını değiştirebilir, internet sayfalarındaki MPEG, AVI, QUICKTIME, WAV gibi dosya formatlarının otomatik olarak algılanması için gerekli ayarlamaları yapabilirsiniz. Ayrıca IBROWSE'un kredi kartı detayları gibi güvenlik gerektiren bilgileri sorunsuz bir şekilde gönderilmesini sağlayan HTTPS: (Secure HTTP) protokolünü de desteklediğini eklemeliyim. Omnipresence firmasının son açıklamalarına yeni sürüm IBROWSE V2.0 1998'in ilk aylarında piyasaya sürülecek ve bu yeni sürümde Javascript, VRML 2.0 ve PPC işlemci desteği gibi özellikler olacak.

+ Artıları: Özel 68030, 68040 ve 68060 sürümleri, GUI'sinin konfigüre edilebilir olması, hızı ve uyumluluğu.
- Eksileri: NewsReader'a sahip olmaması ve bellek harcamasının biraz yüksek olması.

VOYAGER NG 2.91

Alman programcı Oliver Wagner tarafından geliştirilen ve Kanadalı Vaporware firması tarafından piyasaya sürülen Voyager Next Generation düzenli olarak 1 yıldır her ay yeni sürümlerle güncelleniyor. Voyager, aynen lBrowse gibi çalışmak için M.U.I yazılımını gerektiriyor. Bellek ve Amiga OS gereksinimleri de aynı. Voyager NG, IBrowse'da olmayan NEWSREADER özelliğini bünyesinde taşıyor. Bu özellik yardımıyla çeşitli haber gruplarındaki (newsgroups) makaleleri okumanız mümkün. Voyager tabii ki FTP, GOPHER ve MAILTO: gibi protokolleri destekliyor. Ayrıca HTTPS: protokolünü rahatlıkla kullanmanız mümkün. Voyager'ın şu andaki 2.91 sürümü, IBrowse kadar konfigüre edilebilir değil, üstelik yalnızca 68000 ve 68030 sürümlerinin olması, 68040 ve 68060 işlemcili Amiga'larda performansı biraz düşürüyor. Voyager dahili olarak JPEG, TIFF ve GIF resim formatlarının, harici olarak da diğer ses ve görüntü formatlarını desteklemekte. Vaporware firması geçtiğimiz günlerde VOYAGER 3.0'ın duyurusunu yaptı. Bu yeni sürümdeki özellikler şunlar olacak: Javascript, Entegre Mail ve Newsreader, Fast Ram Image Decoding. Voyager 3.0'ın 14-16 Kasım tarihlerinde Almanya'nın Köln kentinde yapılacak Computer 97-Amiga Show'da tanıtılması bekleniyor.

+ Artıları: Newsreader özelliği, düzenli olarak güncellenmesi, az bellek harcaması.
- Eksileri: Yalnızca 68000 ve 68030 sürümü var, IBrowse kadar konfigüre edilebilir değil.

A-WEB II V3.0

A-WEB 3.0 da Amerikan AMITRIX firmasından geliyor. Voyager ve IBrowse'un tersine A-WEB 3.0 M.U.I. sistemini gerektirmiyor. Bu sayede A-Web diğer iki rakibinden daha az bellekle çalışabiliyor, A-WEB 3.0 daha sabit diskte ilk kuruluşta çeşitli dosya formatlarını tanıyacak şekilde ayarlanmış olarak geliyor. Siz yalnızca gerekli gösterici programları belirliyorsunuz. A-WEB'deki NEWSREADER özelliği Voyager'da olandan daha gelişmiş. Çeşitli haber gruplarına abone olmanız, istediğiniz sayıda makaleyi okumak elinizde. Aynca A-WEB 3.0 sabit diskinize kurulurken HTTX adında bir yazılım da kuruluyor. HTTX ile istediğiniz HTML formatındaki dokümanı istediğiniz şekilde ASCII text formatma çevirmeniz mümkün, bence gerçekten yararlı bir özellik bu. Ayrıca A-WEB'in FTP özelliği de IBrowse ve Voyager'e göre oldukça hızlı. Yarışta arkada kalmak istemeyen AMITRIX firması da birkaç ay içinde JavaScript destekli A-WEB 3.1'i piyasaya sürecek.

+ Artıları: Newsreader özelliği daha gelişmiş, HTTX yazılımı ve hızlı FTP özelliği...
- Eksileri: Çok seyrek güncelleniyor, piyasadaki payı oldukça az.

Bu yazıyı yazmadan önce 3 Web tarayıcının hızını karşılaştırdığım bir test yapmıştım. Testte 64 renkli 800x600 bir ekranda aynı internet sayfasını 3 Web tarayıcıya da resimleri ile okuttum ve zaman tuttum.

Sonuçlar şöyle çıktı:

- Okutulan internet sayfası: http://www.cu-cug.org/amiga.html
- Test sistemi : Amiga 1300T (68040 CPU + 18 MB RAM + M1438S Monitör + 33600 US Robotics Modem + 28880 internet Bağlantısı)

WEB TARAYICI	   SÜRE
Voyager 2.91	 57 saniye
I-Browse 1.12a	 45 saniye
A-Web3.0	 48 saniye

Son olarak bazı okurlar Amiga WEB Browser programları ile Türkçe karakterlere sahip olan sayfaları nasıl düzgün olarak okuyabileceklerini soruyorlar. Esasında bunun çözümü, yazılımların ayar menülerinden Türkçe fontları ayarlamakla mümkün. Gerekli olan ISO-8859 Türkçe fontlar (MAC ve PC'deki Türkçe fontlarla tamamen uyumlu) yaklaşık 1 ay içinde Amigart tarafından geliştirilen Türkçe Workbench ve Amiga OS paketinde bulunacak. 'Bekleyemem' diyorsanız, adresime bir e-posta gönderin.

İlgili Web Adresleri:
I-Browse: www.omnipresence.com
Voyager: www.vapor.com
A-WEB: www.amitrix.com

Sinan Gürkan