Amiga ve Elektronik

1. Bölüm, Amiga ve Video

 Merhaba. Bir süredir Amigart forumda Amiga'nın video uygulamaları ve değişik monitör ve görüntü konfigürasyonlarıyla kullanımı konusunda mesajlar yoğun olarak boy göstermekte. Amiga'nın çağa ayak uydurma çabaları sonucunda ortaya çıkan yeni görüntü kartları, yeni genlocklar, yeni digitizerler, ve benzeri tüm video hardwareleri de beraberinde farklı VDU lara ve diğer yan birimlere olan gereksinimlerini getiriyorlar. İstedim ki böyle ufak bir sayfa ile bazı sıkça sorulan temel video+Amiga soruları karşısında kolayca ulaşılabilecek bir başvuru kaynağı oluşturayım ve daha önemlisi Amiga'yla ilgili hardware hack'leri, eklemeler ve her türlü evde geliştirilmiş elektronik yeniliğin yer alabileceği ve tüm Amigacıların da katkılarıyla bu ufacık halini kısa sürede aşarak büyüyecek bir paylaşım alanı oluşturalım. İşte en çok karşılaştığım sorular ve cevapları :

 

1-) Amiga'nın görüntüsü TV ve videolarla ne kadar uyumludur?

*Türkiye'de kullandığımız TV'ler PAL sistemi desteklemek zorundadırlar, çünkü tüm Türk TV istasyonları bu formatta yayın yaparlar. Tıpkı Amiga'nın Super72, Euro32, Multiscan modları gibi PAL de aslında belli bir çözünürlük ve renk sayısına sahip bir görüntü formatıdır. PAL (Phase Alternation Line) sistemde elektron tabancasının ürettiği ışın ekranı saniyede 50 kez tarar. Ancak bu, saniyede 50 resim ekrana gelir anlamında değildir. Tıpkı Amiga'nın Interlaced modlar ile dikey çözünürlüğünü iki katına çıkartması gibi PAL sistemde de saniyede 50 yarım resim, 25 tam resim üretilir. Bu şekilde çözünürlük arttırılmış olur. Bu da önce 1,3,5,7,9 gibi tek, daha sonra ise 2,4,6,8, gibi çift satırların taranması ile oluşur. Yatay tarama, yani bir satırın taraması 15.5 kHz, dikey tarama da doğal olarak 50 Hz de gerçekleşir. Bunlar oldukça düşük frekanslardır. Ancak yükselmemeleri için önemli sebepler var olmuştur. Bu frekanslar yükseldiğinde (ve doğal olarak buna uygun tüplerle) çok daha yüksek çözünürlükler elde edilebilir. Ama TV yayınlarının çözünürlüğünü arttırmak demek, UHF bandında kapladıkları yerin de resim bilgisinin artışına paralel olarak artması demektir ki, bu sadece TV söz konusu olduğunda bile PAL çözünürlüğünü kısıtlayan ve yeterli kılan bir etken olmuştur. Daha fazla video detaylarına girmeden Amiga faktörüne değinmek gerekirse, Amiga çıkış tarihi itibariyle ev bilgisayarlarının büyük bölümünün TV'ye bağlanacak bir şekilde yapıldığı bir zamanda ilk olarak ortaya çıkmıştır. Daha da önemlisi bir oyun makinesi olarak tasarlanıp sonradan bir bilgisayar haline dönüştürüldüğünden, TV çıkışı ile tasarlanmış olması kaçınılmaz olmuştur. Bu sebepledir ki Amiga %100 TV/Video uyumludur. NTSC ve SECAM gibi sistemler kullanan ülkelerde ise o ülkelerin standartlarında piyasaya sunulmuştur. Amiga'nın PAL modlarının tümü PAL TV'lerde kayıpsız görüntü verebilir. Çünkü PAL modlarının hiçbiri çözünürlük olarak bir TV'ninkini aşmaya çalışmaz. Bu da demek oluyor ki, Amiga video titling ve editing için biçilmiş bir kaftandır. Ancak PAL, bir video standartıdır, ve bağlantı standartlarından tamamen ayrı bir konudur. Görüntü kaybını belirleyen faktör ise TV'niz ile Amiga'nızı nasıl bağladığınızdır.

 

En eskilerden beri kullanılan yol RF (Radio Frequency), yani bilgisayarın görüntüsünü tıpkı TV yayınları gibi radyo frekansları ile taşımaktır. Bunun için makinenin içinde modülatör adı verilen ve sonuçta çok düşük güçlü de olsa bir TV vericisinden başka birşey olmayan bir cihaz bulunur. Avantajı, HER TV'de bir anten girişi bulunmasıdır. Düşünsenize antensiz bir TV de zaten oldukça saçma olur. Eski olmasının sebebi ise ZX81, Vic20, ZX-Spectrum gibi makinelerin zamanında zaten makineler insanlara yeterince yeni ve pahalıyken, ek harcama yaptırmaksızın herkesin bilgisayar kullanabilmesini sağlamaktır. Henüz TV setleri bile 6 kanallı, uzaktan kumandasız iken, insanların acaba kaç tanesinin SCART ya da Composite girişli TV'si vardır ki? Bağlantı için gereken kablo da son derece basit bir kablodur. Bir ucu lale jack da tabir edilen RCA-Phono, diğer ucu ise her elektrikçiden edinilebilecek anten fişi ile donatılmış bir koaksiyel kablo yeterli olmaktadır. Ancak dezavantajı görüntüyü TV'nin anlayabileceği hale sokabilmek için üzerinde bir sürü işlem yaparak iletmesi, ve TV'nin de tüm bunları aynen ters sırada yapmasıdır, ki bize normal bir RGB monitörle kıyaslanamayacak bir kalite kaybına malolur. RF Sadece başka seçenek yoksa kullanılmalıdır. Örneğin TV'nizde bir SCART giriş bulunabilir, ama bazen videonuzda uygun bir giriş bulamayabilirsiniz.

 

Amiga'nın Non-Interlaced PAL çözünürlükleri maksimum 640X256 olabilmektedir ki bu bile PAL standardının sınırındadır. PAL'ın limitasyonları söz konusuyken bunun üzerindeki çözünürlükleri PAL gibi düşük tarama hızlı bir sistemden beklememiz de pek mantıklı olmaz. Evet piyasada 640X480, hatta 800X600 PAL çıkışlı PC kartları, veya VGA-PAL çeviriciler mevcuttur ama bunlar tıpkı büyük bir kutuyu küçük kutuya koyma örneğini denerler, tabi başarmak için de büyük kutuyu kesmek zorunda kalırlar! Bu durumda BVision gibi bir kart almış veya bir şekilde Amiga'sından PAL modlarının üzerinde video çıkışı almasını sağlayacak hardware bağlamış olan arkadaşların TV çıkışı açısından pek de kalite beklememeleri hatırlatılmalıdır. Bu gibi bir girişim görüntü kaybının kritik olmadığı VideoCD seyretmek gibi uygulamalarda kendi kendini kompanse edebilse de, OS bazlı çalışmalar, ve text içeren çoğu uygulama için son derece yetersizdir.

 

Eğer amaç video veya TV'ye yönelik bir prodüksiyon ise ; Amiga'nın kendi modları kullanılmalı, üst modların zaten gereksiz olduğu akıldan çıkartılmamalıdır. Amiga'nın kendi PAL modlarının iki yetersizliği ise Renk sayısı limiti ve flicker fixer'a sahip olmamasıdır. Daha profesyonel çalışan ancak composite bazında kalması gereken arkadaşlar fark edeceklerdir ki Amiga'nın composite çıkışı hybrib ve temiz bir şekilde birleştirilemez. Bu gibi durumlarda RGB portundan alınan component sinyalin external ve kaliteli bir genlock ile Composite'e çevrilmesi daha uygundur. Daha eski Amigalar için kullanılan modülatörlerin composite çıkışlarının kullanılması ise kalitede hiç bir gelişme sağlamayacaktır çünkü A1200'lerin içerisindeki modülatör ile A500 external modülatörü zaten aynıdır. Composite bazında çalışmaya zorunlu kılan sebeplerin başında component seviyesine inemeyen medyalara kayıt gelir ki bunlar basta VHS, Betamax, V8 olmak üzere genelde tüm ev kullanımı amaçlı üretilmiş video cihazlarıdır. Yine ev kullanımı amaçlı olsa da bir üst model ve teknikte üretilen standartlar olan S-VHS, Hi-8, S-VHS-C ise component kayıta izin verirler.

 

2) RGB , S-Video, Composite (CVBS) ve RF arasında ne fark vardır? Hangisini kullanmalıyım?

TV görüntüsünün tüm renklerini oluşturan üç ana renge (Red, Green, Blue) ve ayrıca her türlü senkronizasyon bilgisine video component denir. Bu komponentlerin tümü var olmadıkça renkli ve stabil bir resim elde edilemez. İşte RGB bu componentlerin her birini ayrı bir hat üzerinden hedef VDU (Visual Display Unit/ Görsel Çıkış Ünitesi) iletir. Bu da her türlü karışma, yansıma ve sarkmayı minimuma indirir. Burdan da çıkacağı gibi her seçenek mevcutsa öncelik RGB ye verilmelidir. (Ufak bir hatırlatma : Bu noktada da öncelik Analog RGB dedir, çünkü TTL-RGB renk sayısı 8*2 ile sınırlıdır) S-Video da RGB de yaklaşık 5 olan veri iletim hattı sayısı 2'ye inmiştir. Bunların biri kabaca resmin parlaklık ve senkronizasyon bilgisini taşırken, diğeri üzerine tabiri caizse bir maske gibi oturacak olan renk bilgisini taşır. Tabi yukarıda belirtilen karışmalar (interference) daha fazla, resim kalite ve keskinliği daha düşüktür. Ancak sonuçta unutulmamalıdır ki S-Video da bir komponent sistemdir, ve eğer video kayıt cihazınız ile Amiga görüntüsünü kaydetmek isterseniz bu en iyi ihtimalle S-Video olabilecektir. Bunun için de yukarıda bahsedilen S, Hi, veya SP sistemlerden birine ihtiyacınız vardır. Video dikey çözünürlügü averaj ev kullanımı hedefli VCR'lerde 240 satırdır ki, kişi istediği kadar yüksek çözünürlük görüntüleri PAL'e çevirsin, kasete kayıt edildiği anda sinyal 240 satıra inmiştir artık. Genel kural olarak, sinyal ne kadar az işleme tabi tutularak verici cihazdan alıcı cihaza ulaşırsa kalite o kadar iyi olur. Composite sistemde ise RGB(Chroma), Luma (BrI), ve Senkronizasyon (H/V=Cmp SYNC) tümüyle birleştirilmiş tek bir kablo üzerinden iletilmeye hazır hale gelmiştir. Composite kelime anlamı olarak da birleşik demektir. RF ise bir adım daha öteye gider. Tüm bu karmaşaya bir de sesi ekler! (5.5 Mhz intrvl.frq.) ve tüm sinyali UHF üzerine modüle eder. Tüm bu işlemlerin tersi bir de TV veya video da yapılınca, sonuç hiç de tatminkar olmaz.

 

3) Amiga'nın çıkışı VGA monitörlere direkt bağlanabilir mi ?

Aslında evet! Ama akılda tutulması gereken şudur ki, miggy için özel üretilmiş Microvitec 1438S gibi bazı monitörler dışında çok çok az SVGA monitör PAL çözünürlükleri destekler. Bu da demek oluyor ki eğer bir SVGA monitöre direkt yani buffer veya flickerfixer/scan doubler olmadan bağlantı yaparsanız, PAL modları kullanan ve RTG ekran açamayan programlarınızı kullanamayacaksınız, çünkü SVGA monitörler 50Hz, 15.5 kHz'e inemez.. Ama ya Amiga'nın 50Hz çıkışını 100Hz'e katlarsak? İşte bu da scandoubler ile mümkün. Ayrıca Amiga RGB çıkışı genlock sinyali uyumlu olduğundan bazı SVGA monitörlere direkt bağlandığında kendisine bir genlock bağlı olduğunu sanan Amiga, dis senkronizasyon beklemeye başlayabilir. Bu durumda da boot edemezsiniz. Yapabileceğiniz tek şey monitör kapalıyken! Amiga'yla monitörün video bağlantısını ayırmak, Amiga'yı boot etmek, ve yine monitör kapalıyken video soketini takıp monitörü açmak olur ancak pek tavsiye etmem!.

 

4) Grafik kartımın çıkışını Amiga'nın composite/RF çıkışından göremiyorum.

 

Doğal! Çünkü orayla hiç bir bağlantısı yoktur. Bir grafik kartı görüntüsünü Amiga'nın portlarından alamazsınız. Ancak kart üzerinden alınabilir. Eğer kartta PAL çıkış yoksa (ki büyük ihtimal yoktur) işiniz VGA-PAL çeviricilere kalır, ki bunları bulmak pek de kolay değildir. Fakat yine hatırlatmak isterim ki, eğer video titling gibi bir amaçla SCALA benzeri bir paketle çalışıyorsanız, ille de para verdiniz diye grafik kartınızı kullanmanız gerekmez. Amiga'nın PAL çıkışı gayet yeterlidir.

5) Amiga ile video montaj yapmak istiyorum, görüntü işlemlerini hallettim, peki VCR decklerimi Amiga ile nasıl kontrol edebilirim?

 

Eğer uygun video cihazlarına sahipseniz, Amiga'nızı oldukça kolay bir editing suite haline getirebilirsiniz. İki video, bir kamera ve Amiga'nız bir de genlock ile bir araya geldiğinde gayet yeterli bir amatör post production suiti halini alabilir. İhtiyacınız olan şey ise LANC (Local Application Control Bus, veya Control-L) portu bulunan videolar. SONY'nin çoğu videosunda bu soket mevcut. 2.5mm stereo jack (zor bulunur) veya 5 pin mini-DIN (daha da zor bulunur) versiyonları vardır ama sonuçta aynı protocoldür. Muhtemelen gerekli kablolar da cihazınızla verilmiştir. LANC, ya da Control-L aslında video cihazları için tasarlanmış bir seri porttan başka birşey değildir. Uygun bir kablo ile bunu Amiga'nızın seri portuna bağlayabilirsiniz (Bakınız Aminet). Destekleyen shareware yazılımlar Aminet'te olduğu gibi SCALA'nın da son birkaç versiyonunda artık full control-l (LANC) desteği var. Yok eğer LANC portlu videom yok diyorsanız, üzülmeyin, çünkü %99 ihtimalle videolarınız uzaktan kumandalı ve seri porta bağlayacağınız basit bir IR ledi kullanarak video cihazlarınızı ve kameranızı Amiga ile kontrol etmeniz gayet kolay. Yine Aminet'ten gerekli materyali bulacaksınız.

 

6) İyi güzel de, tüm bu bağlantılar, portlar, kablolar neye benzer, nasıl yapılır?

 

Bu ufak FAQ sonundaki resimler ve açıklamalarda hepsini bulacaksınız...

 

7) Burada olmayan bir sorum var. / Bu sayfa niye yapıldı?

Burada olmayan soruyu Amigart forumdan ilettiğiniz takdirde elimden geleni yapıp buraya eklemeye çalışırım. Şüphesiz ki aklımda binlerce soru ve cevabı var ancak buraya yazmak çok uzun sürer, ve herkesin işine de yarar mı bilinmez. O yüzden soruları gerçekten soran, veya cevabından gerçekten yararlanacak olan birilerinin var olduğunu bilmem gerekiyor. Bu sayfanın asıl geliştirilme amacı ise bir başlangıç yapmak. Hepinize açık davetiye. Amiga'yı seviyorsanız katılımınızı esirgemeyeceksiniz. Tabi ki burası sadece video ile ilgili olmamalı. Her türlü Amiga hardware projesi, fikri, resimleri, raporu buraya lütfen! Ben üzerime düşeni bu şekilde yapmaya çalıştım. Şimdi sorumluluklarımıza bağlılığımızı gösterme sırası sizlerde... (Roadrunner : M.E.O.)

 

 

 

 

8) Şekiller, Açıklamalar ve Pinout'lar

 

RGB portu 23 pin ve erkek. İçerisinde Composite pinleri bulunmuyor. Composite ise yanda RCA jack ile verilmiş. RF çıkışın yanındaki ufak düğme ile ses modülasyon ara frekansı değiştiriliyor. Eğer B/G sistem bir TV'niz yok ise bu switch'i comp soketi tarafına getirin. Eğer TV'den ses yerine parazit geliyorsa ve ayar ile düzelmiyorsa muhtemelen bu switch ile düzelecektir. Yandaki ufak vida ile Amiga'nın TV'ye çıkış yaptığı frekansı değiştirebilirsiniz. Eğer civarınızda bu frekansta yayın yapan bir TV istasyonu varsa ve karışıma sebep oluyorsa bu vidayı hafifçe çevirerek TV'nizi yeniden ayarlayın.

 

 

RGB portunun pinleri aşağidaki şekildedir.

Bir çok farklı işleve hizmet eden pin mevcuttur ve her kullanım için tümünün bağlanması gereksizdir. Örneğin RGB portundan SVGA monitöre çıkış almak için kullanmanız gereken pinler 3,4,5,11,12,16,17,18,20 dir. bağlantı yapmanız gereken karşılıklı pinler ise :

 VGA/ SVGA  Amiga RGB
1 Red Sg 3 Red Sg
2 Green Sg 4 Green Sg
3 Blue Sg 5 Blue
4 Kullanilmiyor  
5 Gnd 19 Video Gr
6 Red Gr 16 Reg Gr
7 Green Gr 17 Green Gr
8 Blue Gr 18 Blue Gr
9 Pin Yok!  
10 Sync Gr  20 Sync Gr
11 Pin yok  
12 Pin yok!  
13 H Sync 11 H Sync
14 Vsync 12 V Sync
15 Gnd  

 

SCART

SCART pinleri arasında R G B sinyalleri de vardır ve tüm cihazlar olmasa da, bazıları bunları destekler. RGB giriş olmayan cihazların kitaplarında, vs. genelde bu pinler N/C veya Not Used diye gösterilir ancak SONY'nin KV serisi TV'leri, ve eski VMX'lerden günümüze 15.5 kHz / 50 Hz'e inebilen tüm monitörlerindeki scartlarda R G B sinyalleri giriş pinleri kullanılabilir, ve Composite veya S videodan (yada kabaca Component sistemlerin tümünden) çok daha kaliteli görüntü elde edersiniz. Kablo yapmadan veya almadan önce bunu gözden geçirin ki size daha uygun kabloyu elde edebilesiniz.. Hangi tür bağlantıya öncelik vermeniz gerektiğini yazının ortalarında bulabilirsiniz.

 

 

 SCART  Amiga RGB
 1 Sound-Right-Out  
 2 Sound-Right-In RCA dan
 3 Sound-Left-Out  
 4 Sound-Ground RCA dan
 5 Video-Blue-Gr 18 Blue Gr
Sound-Left-In RCA dan
Video-Blue 5 Blue Sg
Trigger  
Video-Green-Gr 17 Green Gr
10 Data-2  
11 Video-Green 4 Green Sg
12 Data-1  
13 Video-Red-Gr 16 Reg Gr
14 Data-Gr  
15 Video-Red 3 Red Sg
16 Synchronizing-In  
17 CVBS/Luma-Gr  
18 Synchronizing-Gr  
19 Luminance-Out  
20 CVBS/Luma In  10 Comp-sync
21 Govde!!-Ground  

 

SCART sokette ayrıca composite ve ses pinleri mevcuttur. Önemli nokta sesin Amiga'nın iki adet lale jack'ından alınıp, 2 ve 6 no'lu pinlerine götürülmesidir.Eger SCART üzerinden Composite istenirse ses ve composite RCA jacklarından alınan sinyaller, aşağıdaki şekilde bağlanmalıdır:

 SCART AMIGA
2 Audio/4 GND  Audio RCA
6 Audio/4 GND  Audio RCA
20 Cmp/17 GND  Comp RCA
SCART Soket 3 adet Lale Jack 

 

RCA Composite için sadece basit bir kablo gerekir. Kalite olarak ise composite scart ile RCA scartın hiç bir farkı yoktur.

 

Eğer ters VGA adaptörü tabir edilen, M1438S'i PC ye bağlayan bir adaptör yapmak isterseniz tek yapmanız gereken üstteki Amiga<>SVGA monitör adaptörünü dişi soketler erkek soket olacak şekilde yapmaktır. Her türlü adaptörü bir kablonun iki ucuna soketleri lehimleyerek yapabilirsiniz. Böylece cihazların arasındaki mesafeyi de arttırabilirsiniz. Ancak unutulmamalıdır ki kablo boyu fazla uzarsa bu da görüntü kaybına sebep olur. Ayrıca kablo kullanıldığında dışarıdan gelen parazitleri almaması için screened (yani blendajlı) kablo kullanılmalı ve bu blendaj malzemesi (dışarıda, kablonun içindeki her bir hattı saran tel örgü) her iki cihazda da chasis ground pinlerine lehimlenmelidir. Kablo dışında gereken malzeme soketler ve üzerlerine kapaklarıdır. SCART sokette gösterilen ancak varolmayan 21.pin aslında soketteki pinleri çevreleyen metal levhadır. Aynı şekilde D-Sub yani Amiga'nın RGB portu gibi soketlerde de dışta kullanılan metal chasis ground, yani gövde şasesine bağlıdır.

 

Kabloya alternatif bir metod ise iki soketi çok kısa bir şekilde birbirine birleştirip, ikisini de alacak şekilde tasarlanmış tekli bir adaptör kapağa koymaktır. Bu şekilde görüntü kaybını minimuma indirir, adaptörünüzü çok daha taşınabilir ve compact yapabilirsiniz.

Bu tür bir çözüm yolu söz konusu olduğunda blendajlı kablo kullanımı zorunluluğu da ortadan kalkar çünkü tıpkı bir anten gibi dışarıdan parazit alabilecek olan ara bağlantı çok kısadır. Dikkat edilmesi gereken nokta özellikle 1438s gibi büyük ve ağır soketli bir cihaza bir de adaptörün ağırlık ve hacmini ekledikten sonra PC'nin gayet hassas ve ufak olan 15 pinlik SVGA kartına bu ağırlığı bağlamak soketin ekran kartındaki lehimlerinden çıkmasına sebep olabilir. Bu sebeple, soketi sağlamca tutacak olan vidaların özellikle 15 pin SVGA tarafına takılması ve PC deki yerlerine iyice sıkılanması kesinlikle ihmal edilmemelidir. Adaptör tamamlandığında aşağıdaki şekilde görünmelidir :

Eğer tüm bu metodların kullanımını engelleyen faktörler sizi RF kullanmaya mecbur ederse, Amiga'nın RF çıkışını kullanmadan önce gözden geçirmenizde yarar olan bir nokta, daha kaliteli bir RF modülatör'ü kullanmaktır. Örneğin Sony'nin Playstation, ve PSX-II'lerle, tüm Handycam'leri ile ve Editex serisi yarı profesyonel cihazlarıyla verdiği ve piyasadan da ayrıca satın alınabilecek olan UHF RF modülatörler A1200'lerin built-in modülatörlerinden oldukça iyi sonuç vermektedir. Değişik gibi görünen soketi aslında ses ve composite audio için yan yana konmuş birer RCA jack ve +5V için bir adet 2.5 mm mono minijack'tan başka birşey değildir. Bu tip RF modülatörleri Amiga'yla kullanmanın en pratik yolu (Modülatörü açıp lehimleyerek bağlamak dışında.. i, bu kaliteyi bozabilir) Tüm bu soketlerin dişilerini alıp modülatör userine takmak, diğer uçlarını ise Amiga'ya bağlamaktır. Burada sorun olabilecek olan +5 volt RGB portunun 23 nolu pininden alınabilir, ancak herhangi bir +5 voltluk temiz DC kaynağı da kullanılabilir.

 

Ve tüm bunların ardından bir iki veda cümlesi : Unutmayın ki Amiga'nız, ve her türlü video cihazı gayet hassas ve kırılgan cihazlardır. Yanlış bağlama, hatalı voltaj uygulama, ufak ve farkedilmesi zor olan kısa devreler (ki bu çoğunlukla lehim yapma tecrübesi az olan kişilerin iki pini birbirine istemeden lehimlemesiyle de olur) onlara tamir edilemez hasarlar verebilir. Onun için yaptığınız her türlü işlemde maksimum dikkati sarfedin. Cihazlara bağlı kablolar üzerinde lehim yapmayın. Cihazlar açıkken kabloları çıkartıp takmayın. Temiz ve düzenli bir ortamda çalışın. Ve eğer gece ise, ışıklandırmayı yüksek tutun. 15 pin SVGA soketi gibi parçaları lehimlerken bir milimetreden az bir lehim parçası bile pinleri birbirine değdirip kısa devreye sebep olabilir. Yaptığınız bir şey çalışmazsa, ya da olmaması gereken bir şekilde tepkiler verirse, cihazlarınızı hemen kapatın. Eklediğiniz şeyi çıkartıp, cihazlarınız hasar görmüs mü kontrol edin. Daha sonra aklınızdan çıkarmayın ki bir yanlışlık yaptınız. Bunu bulmaya çalışmadan önce bir kahve için, ya da bir kaç dakika TV filan seyredip, başka şeyler düşünün. Sonra hatayı arayın. Hatayı bulmadan yaptığınız hack'i tekrar denemeyin. Bu yazının sebep olabileceği (ki çok çok düşük bir ihtimal de olsa, bir ihtimaldir) maddi manevi hiç bir hasar için sorumluluk kabul etmememi anlayışla karşılamanız dileği ile.

 

Bol Amigalı ve elektronikli rengarenk günlere...

[Meep meep!]