   Ŀ
Ŀ
  
                                                                            
                      YUVARLAK KE  Multimedya                            
                                                                            
  Alex G. Pamir  

   



  Yeniden merhaba. Bu aya, geen ay sz verdiim konular anlatarak devam
  edeceim. Geen ay da belirttiim gibi grafik dosya formatlarnn arasndaki
  en byk fark sktrma teknikleri oluturuyor. Grafik dosyalarndaki
  sktrma tekniklerine gemeden temel sktrma tekniklerini gzden
  geirelim.



                        SIKITIRMA TEKNKLER

  Sktrma teknikleri temel olarak dosyalarn iindeki verileri
  kendilerinden daha kk bir veri paras ile temsil etmeye dayanr. En ok
  kullanlan iki teknik; bit sktrma teknii olan Huffmann encoding ve byte
  sktrma teknii olan Run-Length Encoding(RLE)'dir.


  Hufmann Sktrma
  
  Huffmann sisteminin mant bir veri parasn inceleyip iinde en ok geen
  byte' bulmaya ve bunu mmkn olan en ufak veri parasyla temsil etmeye
  dayanr. Bu ilem srayla ikinci, nc, drdnc, vs. en ok bulunan
  byte'n bulunmas ile devam eder. Mantken en ok bulunan byte bir bit ile
  dierleri ise gittike artan bit saysyla temsil edilir. Bu ilem eitli
  tekniklerle bu say 8 bit'in altnda tutulana kadar devam eder. Bu sistem
  PKZIP, ARJ, vs. gibi programlarda kullanlan sistemdir.

  Run-Length Encoding Sktrma
  
  kinci teknik olan Run-Length Encoding ise veri tekrar incelemesine
  dayanr. Veri, byte byte incelenir, eer bir byte arka arkaya belli bir
  saydan fazla tekrarlanyorsa tm tekrarlanan byte'lar, o byte' ve tekrar
  saysn belirtecek bir ekilde kodlanr. Bu sistem genelde dierinden daha
  hzldr.

  Grafik dosyalarnn sktrmasnda genelde RLE kullanlr. Bunun sebebi bir
  grafik dosyasnda yanyana brbirini tekrarlayan renklerin olduka fazla
  bulunmasdr. Buna bir istisna ise dijitize grafiklerdir. Bunlar iin de
  deiik sistemler gelitirilmitir.


  Veri Kaypl Sktrma Teknikleri
  
  Yukarda anlatlan sistemler veri kaypsz sktrma teknikleridir.
  Bunlardan baka bir de veri kaypl sktrma teknikleri vardr. Bunlar
  dijitize grafikleri sktrmak iin kullanlr. Bu teknikler istee gre
  grafiin kalitesini bozarak dosya bykln azaltrlar. Grnt
  kalitesinin ok nemli olmad alanlarda kullanlabilir sistemlerdir.


  Grafik Dosya Tipleri
  
  Bu n bilgiden sonra ksaca en ok kullanlan grafik dosya tiplerini
  tanyalm:

    GIF        : Dnyann en byk BBS'i olan Compuserve'n grafik
                 dosyalarnn modem hatlarndan transferini kolaylatrmak
                 iin kulland format.

    PCX        : Zsoft'un PC'ler zerinde alan ilk izim programlarndan
                 olan PC Paintbrush'da kulland format. RLE kullanr.

    BMP        : Microsoft'un Windows'ta kulland sktrmasz bir format.

    RIX        : Sktrma kullanmayan bir baka format.

    Targa      : 24-Bit'lik grafik kartlarnn stad Targa firmasnn 24 Bit
                 Truecolor grafikleri tutmak iin kulland format.

    IFF, LBM   : Amiga bilgisayarlarnda genel bir format olarak kullanlan ve
                 Deluxe Paint izim programnn kulland format.
                 (Image File Format)

    TIFF       : IFF'in gri tonlu ve standart d byklkteki resimleri daha
                 iyi tutabilecek ekilde gelitirilmi hali.
                 (Tagged Image File Format)

    JPEG, MPEG : Veri kaypl sktrma kullanan en mehur formatlar.


  Gelecek Sayda

  Animasyonun temellerine gelecek ay balamaya karar verdim. Ayrca sadece
  temelleri deil, en ok kullanlan teknikler olan frame (kare) animasyonlar
  ve palet animasyonlar hakknda geni bilgi, hatta ve hatta uygulamal
  rnekler bile vereceim.

  Bu arada aklma gelmiken syleyeyim, bana bir ara hatrlatn da size
  multimedyann olmazsa olmaz arac olan mouse'un programlamas hakknda bir
  yaz yazaym. Elimde bu konuda ilgin rnekler var. Bunlar size vermezsem
  yazk olur. Size bol animasyonlu ve 16.7 milyon renkli gnler dilerim...

  NOT : Bu ay meguldm (yalan! tatile gittim), o yzden rnek yok.
        Fakat gelecek aya fazlasyla telafi edeceim.



  ADRES : PC WORLD/Trkiye
          PS - "Yuvarlak Ke"
          Eski Bykdere cad. Behet sokak No:25/B
          Sanayi Mahallesi
          80650  4.Levent / STANBUL