|
Konu Başlığı: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:03:45 ÖS Selamlar...
Pandemi öncesi son Ankara buluşmasına sevgili @savagery sorunlu Atari Falcon'unu getirmişti. Sorunun Falcon'un sesinin rahatsız edecek seviyede cızırtılı çıkması ve stereo kanallardan birisinden hiç ses gelmemesi olduğunu özetledi @savagery... Sorun buluşma sırasında şipşak bakılacak bir şey gibi değildi (ki Ankara buluşmalarımızda genelde sıcak bir muhabbet ortamı olur, buluştuğumuz mekan da pek öyle tamirata falan müsait bir yer değildir). Neyse, @savagery bana bir iki hızlandırılmış Falcon eğitimi verdi ki hayatımda bırakın Atari Falcon'u ST veya 800XL üzeri bir Atari bilgisayar tecrübem olmamıştı, aletin nasıl monitöre bağlanacağını, nasıl açılıp tracker programı yükleneceğini vs öğrendik hızlıca... Pandemi başladığında da zaten hepimiz evlere kapanınca falcon'da tamir sırası bekleyen retrolar rafımda yerindi almıştı... Aylar önce Falcon'u hatırlayıp giriştiğim bu tamirat tecrübesini sizlerle paylaşmadığımı farkettim. Bu yazı bu falcon'un tamirat macerasını anlatıyor ;) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0846.JPG) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:10:23 ÖS Tabi sorunumuz ses olduğundan bunu yazıyla anlatmak güç. Bu yüzden tamirat sırasında çektiğim kısa videoları youtube'a yükledim.
ux9h5nkvPdI Video linkini göremeyenler için: https://www.youtube.com/watch?v=ux9h5nkvPdI (https://www.youtube.com/watch?v=ux9h5nkvPdI) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:19:04 ÖS Sorun duyduğunuz üzere aşırı cızırtı ve hatta bazı sample kanallarının hiç duyulmaması ve hatta farkettiniz mi bilmiyorum ama stereo kanallardan birisinden hiç ses gelmemesi olarak özetlenebilir.
Neyse, tamirata Atari'nin kasasını açarak başlıyoruz. Bu arada Atari falcon'un kasasını açmak da aşırı zor olmasa da biraz detaylıymış. Kasanın altındaki vidaların tamamı kasa kapağını tutyor zannetmeme rağmen bazıları kasa içindeki bileşenleri tutmak içinmiş, örneğin floppy gibi. O yüzden biraz bocaladım ama bir kaç youtube videosundan sonra anladık neyin söküleceğini :D (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0849.JPG) Kasanın üst kapağı ve klavyeyi kaldırdıktan sonra sorunlu bölgeye, yani audio giriş ve çıkışlarının olduğu bölgeye erişim için biraz daha RF shield ve donanım sökmemiz gerekiyor... Önce dahili güç kaynağını örten korumayı... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0851.JPG) Sonra floppy ve SD kart okuyucuyu dikkatlice söküyorum... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0852.JPG) Sonunda devre kartını da alt kasadan çıkartıp masaya yatırıyorum ki genel bir analiz yapabilmek için... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0853.JPG) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:33:54 ÖS Şimdi gelelim potansiyel sorunlu bileşenlere...
Hayatımda hiç Atari Falcon'a dokunmuşluğum olmadığından öncelikle biraz araştırma ve bol bol okuma yaptım :) Tüm bunların özetini sizlere geçeyim ki siz de benzer bir problem yaşarsanız sorunun nereden olabileceği hakkında kolayca fikir sahibi olabilin ;) Atari Falcon'Un audio kısmı (özetle) 6 bileşenden oluşuyor: 1) Audio soketler 2) 2 x LM386 (Pre-amfi bölgesi) 3) YM-3439 (Yamaha ses üreticisi) 4) Motorola SSP4240220FJ33 (DSP çipi) 5) 3 x AS7C256-25JC (DSP için gereken SRAM çipleri) 6) ASCO 2300 (Codec device denilen özel bir A/D & D/A çevirici çipi) Elbette ki bileşenler yüzlercedir ama ben kritik önemli bileşenleri hoparlörden ilgili işlemcilere kadar kısaca özet geçtim... Öncelikle her tamiratta olduğu gibi (eğer nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız) sorunun ortaya çıktığı yerden (örn hoparlör/kulaklık, kablo, ve soket) sırayla kaynağa doğru ilerlemek lazım... Sağlam bir hoparlör ve kablo takımı bulduktan sonra ilk olarak soketleri kontrol ediyorum... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0862.JPG) Herhangi bir temassızlık veya paslanma veya lehim çatlaması vs gibi konuları eledikten sonra sorunun soketler olmadığını anlıyoruz... Audio giriş çıkış soketlerinde tespit ettiğim sonradan lehimlenmiş gibi duran mercimek kondansatörler fabrika çıkışı böyleymiş bu arada. Sanırım PCB üretim sonrası testlerde tespit ettikleri bazı parazitleri filtrelemek için bu şekilde kondansatörler eklemeyi uygun görmüş Atari :) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:45:03 ÖS Bir sonraki durağımız pre-amfi görevi gören yani görevi sesleri pasif hoparlör seviyesinde bangır bangır yükseltmek değil de "line" seviyesi dediğimiz kadar yükseltip bir aktif hoparlör veya kulaklık seviyesinde düzgün ses alabilmemizi sağlayan LM386 entegreleri.
(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0865.JPG) Ama önce işe sesi bu çiplerden soketlere taşıyan elektrolitik kondansatörleri (C83, C84) değiştirerek başlıyorum. (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0866.JPG) Bu değişim sorunu çözmüyor ama en kötü ihtimal bir 25-30 sene bakımı olsun bari diyorum. Bu kondansatörler direk ses hatlarında seri olarak bulunan kondansatörler olduğundan bunların başına gelebilecek herhangi bir sorun (örn kuruma akma vs) direk ses kalitesine etki edecektir. Kondansatörlerden sonra LM386'ları osiloskop ile test ediyorum ve kanallardan birisinin üzerinde bulunan LM386'lardan birisinin çıkışının son derece düşük olduğunu görüyorum. Sorunlu kanal: (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0868.JPG) Normal kanal: (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0869.JPG) Çıkış düşük ama giriş de aynı şekilde düşük olunca incelemeye devam ediyorum ve yolum DSP, DSP Ram'leri, Codec ve Yamaha çipin olduğu gölgeye geliyorum... Artık tamirat "şip şak" halledilebilir seviyesinden tedirgin edici bölgeye geliyor yani :) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 15:54:34 ÖS Şimdi elimizdeki seçeneklere bakıp ona göre bir değerlendirme ile sorunu nerede arayacağımıza karar vermemiz gerekiyor.
1) Sorun Yamaha çipi olabilir mi? Daha önceki arcade kartlarını tamirat tecrübelerime dayanarak bozuk bir Yamaha çipi ile hiç karşılaşmadığımı hatırlayarak (Yamaha zamanında çok sağlam yapmış bunları) bence sorun bundan değildir diyor ve pas geçeiyorum... 2) Sorun acaba DSP çipi veya ilgili RAM çipleri mi? DSP: (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0854.JPG) DSP RAM çipleri: (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0855.JPG) Yani sorun bunlardansa da şu an için yapılacak herhangi bir şey yok zira DSP çipi artık üretilmeyen bir çip ama Amerika'daki hala Atari servisi veren bestelectronics'in stoğunda bulunuyormuş araştırmalarıma göre. RAM çipleri de zor olsa da temin edilebilir şeyler ama malzeme çekmecemde yok. Sonra konuyu daha detaylı araştırırken Atari Falcon'un DSP fonksiyonalitesini test eden bir uygulama olduğunu buluyorum :D :D :D tabi bu uygulamayı internetten bulup Atariye aktarmak mesele hele ki benim gibi bu konuda cahilseniz. Ama sonra anlıyorum ki Atari normal DOS formatlı disketleri okuyabiliyormuş. Ben sağlam olsun diye floppy'yi önce Atari'de formatlıyorum... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0856.JPG) Sonra uygulamayı internetten PC'ye, PC'den Atari'de formatladığım floppy'ye... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0858.JPG) Sonra da floppy'den Atari'ye kopyalıyorum ;) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0859.JPG) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:02:26 ÖS Veee test uygulamasını tıklıyorum...
(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0860.JPG) :) Eğer bu uygulama doğru çalışıyorsa DSP ve DSP SRAM çiplerinde herhangi bir sorun olmadığını görüp rahatlıyorum... Şimdi elimizde ne kaldı? Codec çipi (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0887.JPG) Bu çip beni tedirgin etse de araştırmalarım sonunda hala piyasada bulunabilen bir çip olduğunu görünce rahatlıyorum. Bu çipten 2 tane güvendiğim uzakdoğulu çip satıcısı utsource'dan sipariş ediyorum. utsource, pandemi sebebiyle sadece DHL seçeneği ile gönderiyormuş bu arada. Ama Amazon gibi bir "prime" programı gibi bişey önerdiklerinden kargo masrafı çok düşük bir seçenek sundular. Neyse, çipler 1 hafta gibi kısa bir sürede masamın üzerine geliyor. (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0884.JPG) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:07:06 ÖS Şimdi zurnanın zırt dediği yere geliyoruz :D
Önce potansiyel olarak arızalı çipi söküp... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0888.JPG) Yenisini takıyorum... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0891.JPG) Sonuç? CBXTEQTF3To :D :D :D Şlak sesleri yükseliyor yine odada :D Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: Aykiri1 üzerinde Şubat 16, 2021, 16:08:57 ÖS Yavuz hocam 16 mart 2019 tarihinde 2 adet o çipten geldi bana hala duruyor. savagerynin falconu için sipariş etmiştim utsource sitesinden
Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:14:04 ÖS Codec çipini değiştirdikten sonra farkediyorum ki LM386'lardan birisi gerçekten arızalıymış. Onu da değiştiriyorum ve stereo ses sorunu da hallolmuş oluyor...
@savegry zaten kulaklık jakını hafif geri çekip stereo ses alabiliyorum demişti zaten ki belli ki kanallardan birisi tamamen kaputtu... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0895.JPG) Tamiratı kapatmadan önce bazı testler yapıyorum... Örneğin mp3 çalabiliyormu Falcon? Bu test ile eğer mp3 çalabiliyorsa DSP çipi kesinlikle sağlam olduğu ispatlanabilir... MP3 Test: https://www.youtube.com/watch?v=ZPXALW9AWF4 (https://www.youtube.com/watch?v=ZPXALW9AWF4) ZPXALW9AWF4 Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:15:11 ÖS Yavuz hocam 16 mart 2019 tarihinde 2 adet o çipten geldi bana hala duruyor. savagerynin falconu için sipariş etmiştim utsource sitesinden E niye değiştirmedin o zaman? :D :D :D Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:20:31 ÖS Neyse sorunları aştıktan sonra bir başka ufak sorun olan floppy sürücünün dingil dingil oynaması sorununu da çözeyim dedim...
Belli ki zaman içinde floppy sürücüyü yükselten ayaklar kaybolmuş. Onları eldeki malzemelerden kesip biçip tamamladım... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0901.JPG) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0902.JPG) sonra falcon'U geri kapattım... (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0904.JPG) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0905.JPG) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0906.JPG) Biraz da kasayı temizledikten sonra :) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0907.JPG) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0908.JPG) Falcon kız gibi çıktı ortaya ;) (http://www.yavuzg.com/images/Repairs/atari_falcon/IMG_0911.JPG) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:22:41 ÖS Son olarak bir kaç test daha yaptım...
Rob Hubbard abimiz olmadan olmaz :) https://www.youtube.com/watch?v=8OyGonh8LJA (https://www.youtube.com/watch?v=8OyGonh8LJA) 8OyGonh8LJA Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: Aykiri1 üzerinde Şubat 16, 2021, 16:23:40 ÖS Yavuz hocam 16 mart 2019 tarihinde 2 adet o çipten geldi bana hala duruyor. savagerynin falconu için sipariş etmiştim utsource sitesinden E niye değiştirmedin o zaman? :D :D :D çip geldiğinde falcon bende değildi. bir kaç kez aradım savageryi telefona da bakmadı 🤣🤣 hatta utsourcdan cipi sen bulmuştun bana linkini hatırlamadınmı Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: freedom üzerinde Şubat 16, 2021, 16:28:38 ÖS @yavuzg,
Elinize sağlık. Harika olmuş. Benim FALCON da bir sorun olursa size gönderebilir miyim? :) İleride size ihtiyacım olabilir. Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:32:58 ÖS ... hatta utsourcdan cipi sen bulmuştun bana linkini hatırlamadınmı ... Hatırladım tabii de ben senin çip sipariş ettiğini bilmiyordum. Boşuna ben de sipariş etmişim desene... :) Neyse, Türkiye'de bu çipin olduğunu bilmek Atari Falcon kullanıcılarını sevindirsin bari... :) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 16:35:12 ÖS @yavuzg, Elinize sağlık. Harika olmuş. Benim FALCON da bir sorun olursa size gönderebilir miyim? :) Bu kadar tecrübeden sonra size ihtiyacım olabilir. Valla gördüğünüz gibi Atari Falcon, ST vs uzmanı değilim, ama "sağduyu" ve araştırma ile elimden geleni yaparım tabii de ağzınızı hayra açın, tahtaya vurun da Falcon'unuzun başına bişey gelmesin ;) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: freedom üzerinde Şubat 16, 2021, 16:38:30 ÖS @yavuzg, Elinize sağlık. Harika olmuş. Benim FALCON da bir sorun olursa size gönderebilir miyim? :) Bu kadar tecrübeden sonra size ihtiyacım olabilir. Valla gördüğünüz gibi Atari Falcon, ST vs uzmanı değilim, ama "sağduyu" ve araştırma ile elimden geleni yaparım tabii de ağzınızı hayra açın, tahtaya vurun da Falcon'unuzun başına bişey gelmesin ;) Teşekkürler, Elinizden gelmiş olması beni rahatlattı. En azından yardım isteyebileceğim yakında bir kişi var. RETRO cihazlar hassas bir konu. Çocuğunuz gibi. Ufak birşey olsa canınız sıkılıyor. Stres ve sıkıntı oluyor. @Savagery şimdi ne mutlu olmuştur. İyi günlerde kullansın. Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: Oğuzhan üzerinde Şubat 16, 2021, 16:43:30 ÖS Ellerine sağlık Yavuz baba.
Önemli soruyu soralım :) Falcon'u nasıl buldun kurcaladığın kadarıyla? Hem son kullanıcı deneyimi açısından (bunu çok deneyimlemedin gerçi ama olduğu kadar işte) hem de tasarım açısından yanıtlarsan sevinirim :) Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: izmirmaster üzerinde Şubat 16, 2021, 17:03:11 ÖS BABALARIN BULUŞMASI GİBİ OLMUŞ
YAVUZ hocam ve ATARİ falcon Ellerine sağlık Yavuz baba. Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 17:14:35 ÖS Oğuzhan şimdi ne desem yalan olur. Bende hiçbir nostaljisi olmayan bir sistem. Bunu kötü anlamda söylemiyorum.
Şöyle ki; Yani mesela zmanında sende olmaz ama ne bileyim okulda, bir arkadaşında veya bilgisayar dükkanında vs deneyimlemişsindir belli bir retro cihazı ve onun bile sende bir anısı vardır ya... Falcon'un bende öyle bile bir anısı yok. :) Dolayısıyla iyi ya da kötü diyebileceğim bir yorumum olamaz. Ama bu kısa deneyimim sonucu kafama takılan bir kaç soruyu da ifade etmeden olmaz; 1) neden güç kaynağını o daracık cihazı içine tıkıştırma gereğini duymuşlar anlamadım. :D 2) Joystick ve mouse girişlerini e***sinin dibine neden koymuşlar? :D Neyse yeri gelmişken bir kaç uyarı da yapalım; 1) Arkadaşlar Atari Falcon nadir bir retro cihazdır, sayısı azdır, tamirat konusunda tecrübeniz yoksa lütfen kurcalamayalım. Kolayca bulabileceğiniz bir Amiga 500 değil yani ;) 2) Oldu ki kasasını açtınız, bilin ki cihaza 220V geliyor DİKKAT! Bu yüzeysel incelemelerim dışında VGA desteklemesi, DOS formatında disk/disket yapısı vs Falcon'u farklı bir yere koyuyor zamanın teknolojilerine bakarsak. Atari'Nin biraz daha nefesi olsaymış belki de güncel kullandığımız bilgisayar teknolojileri içinde onun da bir yeri olabilirmiş hissi uyandırdı bende. Tasarım çizgileri de çok etkileyici. Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: yavuzg üzerinde Şubat 16, 2021, 17:17:22 ÖS Ama taraflı ve cahilce (Atari'ci arkadaşlar kızmasın lütfen) Amiga der geçerim :P
Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: AmigaEsref üzerinde Şubat 16, 2021, 17:27:14 ÖS Detaylı inceleyemedim henüz ama güzel bir tamirat daha :D beklediğimiz anlar :D eline sağlık abi.
Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: savagery üzerinde Şubat 16, 2021, 17:40:01 ÖS Bu Atari Falcon'da öncelikle sevgili Ozan'ın (Aykırı) ve yavuz'un (yavuzg) çok emekleri var.
Falcon'u tekrar kullanabildiğim için Ozan ve Yavuz'a çok teşekkürler ederim. İşlerimin inanılmaz yoğun olmasında dolayı maalesef iki kelam edemedim bu süreç hakkında. TRT Çocuk için için bir çizgi dizi'nin pilot bölümü ile uğraşıyorum. Ve işin en stresli bölümündeyiz. REVİZELER. :) Biter bitmez Falcon'u kurup güzel bir video çekeceğim. Konu Başlığı: Ynt: [Tamirat] Atari Falcon Gönderen: Let üzerinde Şubat 16, 2021, 18:18:30 ÖS Ama taraflı ve cahilce (Atari'ci arkadaşlar kızmasın lütfen) Amiga der geçerim :P Atari'ler Amiga'nın şeytan ikizi gibi. Biri diğerinin hissesine sahip, aralarında bir sürü ilişki var. Tarihçesini anlatan videoları izleyin çok keyifli. |