commodore.gen.tr

Selamlar...

2021 yılının sonlarına yaklaştık. Uzun, karmaşık, detaylı ve büyük bir proje ile değil ama yine de beni hayatın yoğunluğundan biraz da olsa uzaklaştıran bu mini tamirat ile yine karşınızdayım :)

Geçenlerde bir ikinci el sitede bir Nintendo Game & Watch ilanı gördüm. Özellikle günümüz ekonomik koşullarında fiyatları oldukça artmış olan Game & Watch'lara kıyasla satıcı arkadaş oldukça makul denebilecek bir fiyat koymuştu. Elbette ki bir sıkıntısı var ki o fiyata listelemiş olsun dedim ve ilanın açıklamasını okuduğumda aynen satıcı arkadaş dürüst bir şekilde ekranlarında bazı karakterlerin kayıp olduğunu yazmış.

Dedim bu yapılır :)

Ürünü aldım. Satıcı arkadaş kibar bir şekilde bir mesaj attı, ürünün sorunlu olduğunu bir kez daha vurguladı, sağolsun... İnsanların sorunlu ürünleri garip açılardan fotoğraflarını çekip tabiri caizse "k***lamaya" çalıştığı bu piyasada dürüst bir insan olarak alıcıyı bir kez daha uyardı ;)

Neyse, uzatmayayım, G&W geldi...

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3133.JPG)

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3134.JPG)

Kondüsyonu çok üst düzey olmasa da yine de yaşına göre iyi durumdaydı.

Tabii ki satıcı arkadaşın bahsettiği sorunumuz da bu...

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3135.JPG)

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3136.JPG)

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3137.JPG)


Gördüğünüz üzere LCD ekrandaki bazı karakterler kayıp (sandallar, bazı atlayan adamlar v.s.).

Bu kısa yazımda bu tür sorunları nasıl giderebileceğinizi anlatmaya çalışacağım...

Bu tamirat yazısında sizlere Game & Watch tamiratına dair bir iki ipucu paylaşmak istedim. Bu sayede sizler de belki de elinizdeki benzer sorunlu Game & Watch'ları tamir edersiniz. ;)

Ha tabi öte yandan, her zamanki gibi, "aa bu sorunun tamiratı kolaymış" diyip arızalı cihazları daha yüksek fiyattan satmak isteyecek satıcılar da çıkacaktır, ama olsun, G & W'lar tamir olsun da, bilgi yayılsın da, önemli olan o, mal nasılsa alıcısını bulur bir şekilde ;)

Evet gelelim tamirat kısmına...

Şimdi, öncelikle kısaca bu Game & Watch'ların kabaca çalışma prensibini anlatayım. İki cam arasına oyunun karakterleri (ve bunlara elektrik taşıyan hatlar) özel bir metodla cama işleniyor (detaylarına girmeyeyim, youtube'da anlatımları var). Sonra iki camın arasına likit kristal denilen bir malzeme dökülüyor ve bu malzemenin elektrik geçirilen kısımlara isabet eden kısımları polarize ışığı kesiyor yani karakterler siyah oluyor.

Karakterlerin bulunduu alanların elektrikle yüklenebilmesi için de cam ekranın bir kenarına kadar uzanan şeffaf iletken malzemeler var. Bu malzemelerin terminal yaptığı kenardaki uçlarla oyunun devre kartı arasındaki kontaklar (1) ile bağlantıyı da içinden karbon iletkenler olan kauçuk parçalar sağlıyor (2).

Bu modelde iki ekran var gördüğünüz üzere. İşlemcinin bulunduğu devre kartı sol taraftaki ekranın arkasında. Sağ taraftaki ekrana da sinyallerin iletilmesi için bir ribbon kablo kullanılıyor (3).

Bu kapsamda, bu sorunu oluşturabilecek 3 tane etken var:

1) Devre kartındakii kontaklar/hatlar

2) Kauçuk iletken

3) Ribbon kablo

Şimdi arkasında 4 vida bulunan pillerin de takıldığı kısmı açalım ve bu saydıklarımın bakalım...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3139.JPG)


Devre kartı arkadaki piezo buzzer (hoparlör) bağlı olduğundan dikkatlice yatırıyoruz. Bu noktada LCD ile devre kartını birleştiren kauçuk iletken cihaz 40 yıldır açılmadığı durumda yapışık gibi gelebilir. Yani ekran devre kartına monte edilmiş gibi olabilir yanılmayın aslında kalıcı bir montaj yok burada. Devre kartını kaldırırken ekranı da sağlı sollu oynatarak kauçuğun devre kartını bırakmasını sağlayabilirsiniz.

Ekran sadece LCD camdan oluşmuyor bu arada. En dışta koruyucu bir asetat, sonra üzerinde görsellerin olduğu başk bir asetat, polarize film, cam LCD ekran ve son olarak yansıtıcı film şeklinde bir sürü parça var. LCD bir anda yapışık gibi durduğu devre kartından kurtulursa bu parçalar bir anda masanıza dağılıverir dikkat ;)


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3140.JPG)


Benim cihazın durumuna bakılırsa LCD devre kartına yapışık gibi değildi. Bu da cihazın daha önce bir tamirat niyetiyle açılmış olabileceğine gösterge...

Hızlıca bir analiz yaparken ilk gözüme çarpan sağ ekran ile bağlantıyı sağlayan ribbon kablonun durumu...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3141.JPG)


Daha yakından bakarsak...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3142.JPG)


Gördüğünüz gibi ribbon kablonun iletken hatlarını koruyan kaplama erimiş ve iletken boyaların bazıları yok olmuş.

Bunun bir sebebi zamanında bu cihaza çok güçlü olmamakla birlikte plastik eritebilen bir madde dökülmüş. Kolonya olabilir mesela... Aseton falan olsaydı plastik kasa aksamı da erirdi, demekki hafif bir eritici.

Hemen senaryo düzelim :) Çocuk bayramda dayısının ona taaa Alamanyalardan getirdiği çok pahalı oyuncağa sakarlık edip kolonya döktü. Annesi babası bu sakarlığını görmeden oyuncağı kabaca sildi ve sakladı. Bir süre sonra ortalık durulunca cihazı açtı ve fakat o da ne? Ekrandaki bazı karakterler kaybolmuş... Ağlayarak oyuncağı bir kenara kaldırdı,  cihaz yıllar içinde taşınmalar sırasında bir gün kapıcının alması için dışarıda bırakılan yığının içine, oradan da bit pazarına oradan da ikinci el sitesine oradan da benim masama geldi :P :P :P nasıl senaryo ama? :D :D :D

Ribbon kablodaki sorunu bulduk... Ancak sol LCD'yi direk olarak devre kartına bağlayan bu ribbon kablo değil. Bu kablo sağ LCD'deki problemi açıklıyor. O zaman analize devam edelim...

Sol LCD ekranı devre kartına bağlayan parça bu iletken kauçuk...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3162.JPG)


Bunun her iki tarafını da IPA ile temizliyorum ve kulak pamuğuna sarımtrak bir leke çıkıyor. Bu iletkenliğe bu derece engel olmayabilir ama zaman içinde birikmiş bir kir olabilir.

Devam edelim, kauçuğun devre karına temas ettiği kontakları inceliyorum...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3163.JPG)


Aha... Yakın çekim...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3164.JPG)


Bakın burası kurcalanmış işte ;) Kontakların bulunduğu yere yakın kasaya bakın, havya değdirmiş tamir etmeye çalışan. Bu kontakların üzerinden de sanki bir havya geçmiş. Sağa sola kontakları kaplayan ve paslanmaya engel olan karbon kaplama yer yer sıyrılmış ve muhtemel havya ucundan bir sürü yanmış lehim/karbon sıvaşmış devre kartına.

Sorunları bulduk... Şimdi gelelim tamirata...


Önce ribbon kablodaki eriyen iletken boyaları tamir edelim. Bunun için bu malzemeyi kullanıyorum. Tavsiye ederim çok başarılı. ;)


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3154.JPG)


Yanlız bu tüpü direk bu kadar ince bir yere uygulamayın çok kalın olur. Ben bir kulak pamuğu plastiğini ortadan açılı kesiyorum ve o ince ucu sanki bir kuş tüyü kalem gibi iletken boyaya batırıp...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3152.JPG)


Hatları bununla daha ince cizmeye çalışıyorum.


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3155.JPG)


Ancak yine de taşmalar olabiliyor. Sorun değil. Boyanın 5dk falan kurumasu-ını bekleyin ve ince bir şey ile (örn maket bıçağı) taşan yerleri dikkatlice kazıyabilirsiniz. Boyanın tam olarak kuruması 15 dk civarında bu arada...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3156.JPG)


Yanlız bu boyanan yeri ıslak alkollü vs bir şeyle temizlemeyin zira boyayı yine çıkartırsınız. Kazıdığını yerleri kuru kulak pamuğu ile temizleyin. ;)



 

Devre kartını kauçuk iletkenle LCD'ye bağlayan kontakların üzerindeki havya artıklarını biraz kazıyınca altlarındaki bakırın belki zamanla belki de uygulanan havyadan dolayı kömürleştiğini kavrulduğunu farkediyorum. Bazı kontaklar kazıyınca döküldüler, bazı kontakların da işlemci arasındaki hatlarını multimetre ile kontrol ettiğimde bağlantılarının kopuk olduğunu farkettim...


Bunları işlemciye taşıyan bakır hatların üzerindeki verniği (soldermask) de biraz ortaya çıkararak kazıdım.


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3166.JPG)


... ve iletken boya kullanarak yeni kontaklar oluşturdum. Boyanın bu kontak noktaları ile ortaya çıkardığım bakır hatları birleştirecek şekilde sürmeye dikkat ettim...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3167.JPG)


Tüm bu işlemler sonrasında tüm kontaklar ve işlemci arasındaki iletişimi multimetre ile tekrardan kontrol ettim. Burada dikkat edilecek nokta multimetreyi "bip bip" ayarında değil ohm ayarında kullanmanız. Her ne kadar ileten boya kullanıyor olsak da bu boyanın da bir direnci var. Yani bakır gibi sıfıra yakın değil (Nintendo'nun kullandığı iletken boya da bunun gibi bu arada). DOlayısıyla bib bip sesi beklememelisiniz bu tür kontrollerde zira direnç yüksek çıkar.

 

Sorunları tespit ettik ve çözdük gibi... Ama hazır gelmişken prensip icabı hem sağ ekranı ve ribbon kablonun o taraftaki durumunu görmek hem de oradaki butonların 40 yıl temizliğini yapmak adına orayı da açmak istiyorum...


Burada da sizlere bir ipucu... Arkadaşlar bu iki ekranlı Game & Watch'ların sağ ekranını tutan vida yok, yani boşuna arkadaki oyunun görselini içeren aluminyum plakayı kanırtıp altında vida aramayın ;)

Bu ekrana erişmek için yumuşak bir plastiği (örneğin telefon tamir kitlerinden çıkan bu pena lar gibi) gösterdiğim yerlere sokun...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3157.JPG)


Bakın tam o civarlarda üstte iki altta iki tırnak var...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3158.JPG)


Üsttekileri plastik pena ile haifi kanırtınca kasa açılır ;)


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3159.JPG)


Bir tüyo daha, hani Game & Watch'Ların üst kapaklarının tırnakları vardır ya hep kırık olan.

Hah işte o tırnağın kırılmasındaki en büyük sebep sağdaki ekranı açmak için oraya tornavida sokup kanırtmak. Oraya hiç bulaşmaya gerek yok arkadaşlar ;)

Neyse, bu tarafta asayş berkemal, ribbon kablo cillop gibi...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3160.JPG)


Rutin temizliği yapıp (iletken kauçuğu, butonların kauçuk körüklerinin altını, buton körüklerinin temas ettiği devre kartının üzerindeki kontak yerleri v.s. IPA ile temizlemek) bu tarafı da kapatıyoruz.

Yavuz bey,faydalı paylaşımınız için teşekkürler. Elinize sağlık,iyi günlerde kullanın

Şimdi gelelim karar anına :D

Sol kasayı tamamen vidalamadan önce pilleri yerine yerleştirip devre kartı ve paneli elimle tutarak kontrol ediyorum. Bildiğiniz üzere Game & Watch'lara ilk pil takılınca LCD'lerin tüm karakterleri yanar. Bu da eksik karakter kontrolü için oldukça faydalı bir durum oluşturur... İşin heyecanlı tarafı piller arkada olduğundan pilleri taktıktan sonra sonucu görmek için cihazı çevirmeniz gerekir.

... ve bakıyoruz ki...


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3168.JPG)


Hah... Oldu bu iş...

Artık tüm devre kartı vidaları ve kasa vidalarını takıp tamiratı bitiriyorum.


(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3169.JPG)

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3170.JPG)

(http://www.yavuzg.com/images/Repairs/gw_lifeboat/IMG_3171.JPG)


Gördüğünüz gibi biraz sabır ile ekranı tamamen kırılmadıkça Game & Watch'ları hayata döndürmek mümkün...

Kalın sağlıcakla

  
 

Yavuz hocam, eski bir cihazı tekrar hayata döndürmek için verdiğin çabalar ve emeğin, bütün bu yaptıklarını görsel olarak bizimle paylaştığın için çok teşekkür ederiz... Ama en sevdiğim yer senaryo kısmıydı. Hayal gücüne hayran oldum üstad..(bir zamanlar amcam da bana rusya'dan (sscb) mini piano getirmişti..o günleri hatırladım)..

Kim derdi ki Cankurtaran Sandalının da kurtarılmaya ihtiyacı var :)

Eline sağlık Üstad!

Teşekkürler Yavuz Hocam.

Eline Saglik @yavuzg.

Harika bir tesaduf oldu. 90 baslarinda henuz piyasaya ilk ciktiginda aldigim 3 tane kaliteli brick game var. Simdikiler gibi bakkalarda satilan dandik plastik olanlardan degiller. Ikisinin ekrani soluk gosteriyor, bir tanesinde bazi tuglalar eksik. Nasil ugrasirim diye dusunurken bu basligi acmissin. Tahmin ediyorum ekran mantigi ayni.

Üstad eline sağlık. Mini ve keyifli proje olmuş.

Ribbon kabloyu boyarken, uygun sertlikte bir süngeri patetes baskısı yapar gibi ayarlayıp (çoklu yada tekli), hasarlı kısıma baskı yapmak düzgün sonuç verir mi acaba ?
Olursa, sanki daha düzgün bir görünümü olur.

Ellerine sağlık Yavuz hocam, her tamiratta yeni şeyler öğreniyoruz.

Yavuz hocam Donkey Kong Game Watch var elimde. Yalnız renklerde bu resimdeki gibi sorun var.

(https://preview.redd.it/13z7ilholmo51.jpg?width=640&crop=smart&auto=webp&s=4ffb758926b695b2f27faaea4eb54cac46b4d9df)

Soluk görüntünün 2 sebebi var; 1) Piller zayıf veya pil yatağı oksitli yeterli voltaj gelmiyor devre kartına ya da 2) Polarize film

evet LCD mantığı dönemin hemen her game watch'ında aynı. sadece bağlantılar farklı

Teorik olarak dediğiniz olabilir ancak kablonun orası konsolun içinde kalan kısım dolayısıyla görünmüyor dışarıdan. O yüzden daha düzgün bir yamam yapmaya gerek yok.

Ayrıca o kullandığım boya çok ama çok pahalı bir malzeme :) patates baskı metodunu geçtim ancak minik minik dokunuşlar ile harcayabiliyor insan :D
 

Polarize film yanmış ve/veya en arkadaki aluminyum kaplı karton pislenmiş. Onların değişmesi/temizlenmesi lazım.

Onların temizliği için hafif sabunlu suya bandırılmış kulak pamuğu kullanın. IPA, alkol vs kullanmayın. 

Üstad haklısın. Hele bu kurlarla daha da dikkatli olmak gerek :D

Teşekkürler, ellerinize sağlık Yavuz Bey.

Eline sağlık abi, güzel bilgiler.

;D ;D ;D


Cengiz senden de bir video bekliyoruz bu konuda ;)

Çok teşekkürler...


Rica ederim

;)


Teşekkürler Eşref ;)

@yavuzg, bu polarize film, doğrusal polarize film olarak geçiyor sanırım. A4 boyutunda satılıyor kesip kullanmak için. Biraz tuzlu ama. Benim cihazlar uzun yillar yayla yerinde kaldiklari icin ekranlari baya solmuslar. Pil yataklari sorunsuz.

Aklima bunlari daha uygun bulabilecegim iki yer geliyor. Bir tanesi sinema girisinde dagitilan pasif polarize gozlukler, digeri piyasada kilo ile satilan brick game ler.

Eline sağlık Yavuz abi yine güzel bir iş çıkmış ortaya deneyimlerini paylaşman cesaret edemeyen arkadaşlar için de motivasyon oluyor.

Eline sağlık Yavuz abi

Bunun aynısından bendede vardı 80 lerde ekranı nasıl olduysa çatladı sonra bir kenara koydum ama nereye koydugumu unuttum açıkçası eğer elime geçerse bende tamir ettirmek isterim bu arada ellerine emeğine sağlık @yavuz

Birazdan başka bir G & W için polarize film değişimi yazısı paylaşacaktım :)

Tuzlu derken? Bir A4 boyutunda uygun (anlatacağım) polarize film bugünkü kurla  kargo dahil 100-200 TL arası aliex'de ki 1 x A4 den herhalde 40 tane G & W ekranı tamir edilir. Orjinal Game Watch'ların fiyatları düşünülürse bence oldukça makul... (Ekran başına 3-5 TL)

Bit pazarında ekranı kırık LCD monitörlerden de temin edilebilir bu arada polarize film. ;)

Sinemalarda satılan 3d gözlüklerin filmleri küçük maalesef... :(