commodore.gen.tr

Selam...

Sene kapanmadan mini 1-2 saatlik haftasonu projelerine devam :)

Aslında bu konuyu forumda paylaşmaya bir an tereddüt ettim. Yani sonuçta retro bilgisayar, oyun konsolu, arcade v.s. bir cihazdan bahsetmiyoruz.

Ama sonra düşündüm, biz bu forumda aslında cihazlardan değil 80'lerde 90'larda kendimizi "iyi hissetiğimiz" anlarımızda yanımızda olan cihazlarla yeniden buluştuğumuzda hatırladığımız duygulardan bahsediyoruz...

Bu perspektiften baktığımızda kişisel olarak söyleyeyim 80'lerde "Walkman" ile belki de Commodore 64 den daha fazla mesai yapmışımdır :)

O dönemlerden kendimi "iyi hissettiğim" bir anı: sene 80-85 arası, okul yaz tatilinde, odamdaki yatağımda uzanmışım, pencereden tatlı bir rüzgar ve ışık odama süzülüyor, abimin İngiltere'den getirdiği Sony walkman'e bir Jean Michel Jarre kaseti koyuyorum ve Isaac Asimov romanı okuyorum :)

Bu karmaşık nostaljik hislerden :D konumuza dönersek, bir kaç ay önce malum internet sitelerinde pat diye karşıma bu ilan çıktı ve sanki o 40 yıl önceki tatlı rüzgarı ve güneş ışığını yeniden ensemde hissettim ve direk aldım :D


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3928.JPG)

 
Bu yazı, walkman konusu ile ilgili bir kaç yazımın ilki olacak...

Dönemi birebir yaşamız olanlarımız zaten biliyor, hissediyor ama Walkman ve kaset konusu son bir kaç yıldır yavaş yavaş geri gelmeye başladı. Hollywood sayesinde sadece gerçek döneminde bir "reklam yerleştirme" olarak gördüğümüz walkman...

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/bttf-walkman.jpg)

Not: Bu arada "walkman" sony'nin icat ettiği bir terim. Yukarıdaki resimde gördüğünüz Aiwa nın "taşınabilir stereo"'su ;) Gerçi seneler sonra Aiwa Sony tarafından satın alınıyor ama o başka bir hikaye...

... günümüzde bir nostalji iconu olarak filmlerde, dizilerde kullanılıyor.

Netflix'i "Netflix" yapan dizi Stranger Things

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/st-walkman.jpg)


Marvel'den Guardians of the Galaxy

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/starlord_walkman.jpg)

Tabi bizlerin güzel anılar ile hatırladığı walkman'in yeniden gündeme gelmesi yeni nesille de kopmak üzere olan bağlarımızı güçlendirecek konularda konuşma fırsatı yaratıyor (aranızda ergen çocuğu olanlar ne demek istediğimi anlayacaklardır ;) )

Tabi aynı zamanda 5-10 dolarlık fiyatı olan bazı walkman modellerinin fiyatı bu filmler/diziler sayesinde yüzler hatta binlerce dolara çıktı o ayrı ;D ;D ;D

Konumuza dönersek, bu kutulu bulduğum Sony'nin o dönemde ekonomik model olarak piyasaya sunduğu walkman'lerden birisi. Bu tür modeller genelde daha sağlam, lüks metal kasa ve daha iyi ses veren elektronik ve mekanik canbazlıklardan yoksun oluyor. Ama yine de dönemi yansıtması ve kutulu sıfır olması benim için yeterli.

Satıcı arkadaş defalarca çok kibar bir şekilde çalışmadığını vurgulasa da ben zaten özel bir müdahale yapılmadıkça 40 senelik walkman'in çalışmadığını belirterek ürünü satın aldım.

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3929.JPG)

Walkman gerçekten sıfır ve kutusu ile kendi seri numarasının tutması da sonradan bir araya getirilmediklerinin ispatı.

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3936.JPG)

Ayrıca retro konusunda her ne kadar "kutulu" takıntım olmasa da bu walkman'i "sıfır kutulu" olarak satınalma sebebim bunu kızıma hediye etmek  için. (Bu yazımı okumuyordur muhtemel yoksa yılbaşı hediyesi sürprizi uçar :P )


   

Elbette ki sıfır bir ürün olmasına rağmen kauçuk ve plastiğin bazı kimyasal reaksiyonlar geçirmeye başlaması da unutulmamalı. Örneğin walkman'İn kutudan çıkan orijinal kulaklığı soket kısmında garip bir kimyasal sıvı "kusmuş".

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3930.JPG)

Ama IPA (Isopropil alkol) ile temizlenince sorun kalmıyor. Ama temizlemeden önce kulaklığı denediğimde çızırtı pıtırtı vs duyarken (ki normal zaten demiştim) bu "sıvı" nın metal kontak kısmında da olduğunu orasını da IPA ile temizleyince peçetenin yeşil yeşil olduğunu görünce farkettim. IPA temizliğinden sonra kulaklık sorunsuz olarak çalıştı.

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3931.JPG)

Ama her ne kadar nostaljik görünse ve dönemini yansıtsa da bu kulaklıklar günlük kullanım için tavsiye etmiyorum. Hem ses kalitesi hem de kablonun günlük kullanıma dayanamayıp kopabileceğinden dolayı tavsiyem modern bir kulaklık kullanmanız olacaktır. Retro görünüm istiyorsanız Koss Porta Pro classic'i tavsiye ederim ;)

Hesaplı olsun derseniz de günümüzde kulaklık teknolojisi walkman teknoloji'si gibi daha da geliştiği için aslında Mediamarkt'a gidip rastgele alabileceğiniz herhangi bir kulaklık bile bunlardan daha iyi performans sergileceyecektir ;) .

Şimdi gelelim mini tamirat/bakım işlerine...

Walkman gerçekten sıfır (yada belki kutusundan bir kaç defa çıkarılıp kullanılmıştır) olduğunun bir başka kanıtı da plastik kasasında hiç çizik olmaması. Yani "bir kaç ince kılcal çizik" açıklamalı ilanlarda satılan retro ürünlerle kıyaslamayın bu dediğimi, SIFIR, yani YOK ;D

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3932.JPG)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3933.JPG)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3935.JPG)

O yüzden bakımını yaparken ekstra dikkatli olmaya çalıştım, stresli çalıştım :D

Peki cihazın sorunları neydi derseniz. Birincisi sanırım kutusuyla gelen piller bir dönem takılmış (veya fabrikada takıp mı gönderiyorlardı o zamanlar bilmiyorum) ve pil yatağına akmış...

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3937.JPG)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3938.JPG)


Ama halledilemeyecek seviyede değil. Biraz yüzeysel kazıdıktan sonra pilleri takıyorum...


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3939.JPG)


... ve IPA ile kontaklarını temizlediğim kulaklığı takıyorum...


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3940.JPG)


... radyonun çalışıtığını duyunca sevinip sorunun muhtemel bir lastik olduğunu anlayabiliyorum.

Not: Dikkat ederseniz walkman'i masamdaki kauçuk mata bile yatırırken kağıt havlu kullanıyorum. Stres seviyesini düşünün bendeki ;D

Sony ilerleyen dönemlerde (90'ların sonları 2000'ler) iyice "ucuzlayıp" vidasız birbirine geçmeli plastik kapaklı walkman'ler yapmaya başlamadan önceki bir "ekonomik model bu". Dolayısıyla açması kolay, kasa arkasındaki vidaları sökünce rahatça içine ulaşabiliyorsunuz...

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3941.JPG)


Evet walkman'İ açtık... Gevşek veya kopuk lastikleri 5-10 dk'da değiştirelim ve konuyu kapatayım derken... :)

Bir şey farkettiniz mi fotoda? Bu walkman'de lastik YOK. Yani olması gerekiyor da (bazı modellerde lastik yok o başka) bundakiler tamamen yok olmuş ;D ;D ;D

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3943.JPG)

Dikkatli bakınca lastiklerin hamur gibi bir hal alıp devre kartında düştükleri yerlerde ve dişli ve makararlarda yapışıp kaldığını görüyorum.


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3944.JPG)


5 dk'lık iş oluyor 2 saat ;D

Bol IPA, onlarca kulak pamuğu ve 1-2 saatlik çalışmadan sonra...


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3946.JPG)


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3948.JPG)


Walkman'i özellikle de lastiği çeviren makaraları iyice temizliyorum. Burada dikkat etmeniz gereken sadece kulak pamuğu da bu makaraların arasına girmeye yetmiyor, bol IPA sürdükten sonra buraları keskin olmayan bir maket bıçağı veya plastik spatula gibi şeylerle araya girmiş lastik macununu tamamen temizlemeniz lazım. Aksi taktirde yeni lastiğe bulaşır ve lastiğin kaymasına/yapışmasına sebep olur. Bu da müziğe Wow & Flutter (dalgalanma) olarak yansır ;)

Gelelim lastik olayına...

İnternette farkettiğim rahatsız edici bir konu var. Hiç bir satıcı ilgili walkman modeline göre sattığı hiç bir lastiğin ebatını ve türünü söylemiyor. Dolayısıyla bir kaç forum ve youtube videsunda kulaktan dolma bir kaç ölçü duymama rağmen o bilgilerle kuyuya inilmeyeceğini farkettim.

Lastik konusunda bilmeniz gerekn 2 temel şey var;

1. Walkman lastikleri normal teyp lastiklerine göre daha ince oluyor. Yani teyp lastikleri 1-2 mm kalılığında olmasına rağmen bunlar 0.5-0.7 mm kalınlığında (Genel olarak)
2. Satıcılar lastiğin genişliğini ya çap olarak ya da uzatılmış olarak belirtmiş olabiliyor. Aradaki fark önemli zira birisi çap diğeri çevresinin yarısı.

Dolayısıyla, çok spesifik (ve pahalı) bir model walkman tamir etmiyorsanız aliexpress den alacağınız bir torba lastik işinizi görecektir.

Ben de aliexpress den alındığı belli olan bir torba lastik aldım Türkiye'den. Fiyat olarak da aliexpress'den çok da pahalı satmıyordu eleman.

Bunların içinde "ne çok gevşek ne de çok sıkı" olmayan 2 adet lastiği seeçiyorum...

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3950.JPG)

... ve internetten indirdiğim servis kitapçığında gördüğüm kadarıyla yeni lastikleri yerleştiriyorum (eski lastik hiç kalmadığından neyin nereye geçirildiğini tahmin etmek zor, tavsiyem servis manual'ını indirin ve/veya youtube videosun seyredin)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3951.JPG)

Lastiğin rahatça hareket ettiğini çarkları elinizle çevirerek kontrol edebilirsiniz. Bir de eğer akım gösteren bir güç kaynağınız varsa Walkman'in çektiği akımı servis kitapçığında belirtilen değere yakınlığına bakarak kontrol edin. Eğer kitapçıkta yazan değerden daha az bir akım çekiyorsa taktığınız latik gevşek, daha fazla bir akım çekiyorsa lastik sıkı demektir ;)

Bu aşamada oksitlenmiş pil kontağını da WD40 ...


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3953.JPG)


... ve çok ince zımpara ile temizliyorum


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3954.JPG)


... ve kaseti döndüren şeyler çalışıyormu kontrol ediyorum


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3955.JPG)

Bir de önemli bir şeyden daha bahsedeyim. Walkman bakımı yaparken içini açmışken gördüğünüz her yere ateş eder gibi yağlama yapmayın!!!

Bunun için youtube videoları veya daha önemlisi elinizdeki modelin servis kitapçığında yazan yerleri, önerilen türde yağlayıcı kullanarak yağlayın.

Örneğin genelde plastik-plastik değen yerlere yağ değil gres sürersiniz. Ama önce eski gresi IPA ile temizlemelisiniz. Eski gres 40 yıl içinde bir tutkala dönüşmüş olabilir. Zaten nereye ne sürmeniz gerektiğini de ayrıca eski yağ/gres izleri yol gösterecektir.


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3959.JPG)


Yağlama için kesinlikle WD40 gibi ince uçucu kontak spreyleri kullanmayın. Onun yeri ayrı ama kesinlikle walkman dişli mekanizmaları değil.

Ayrıca bu bakım işlerinden sonra lastiklerinize yağ/gres bulaşmış olabilir, onları da kapağı kapatmadan son bir kez IPA ile temizlemelisiniz ;)

Yağ olarak dikiş makinesi/silah yağı diye satılan kıvamlı bir yağ kullanmalısınız. Ama bolca değil, bir şırıngaya çekip belirli yerlere 1-2 damla şeklinde uygulamalısınız. Vıcık vıcık yapmayın yani mekanizmayı.

Neyse bu kısa bilgilendirmeden sonra konumuza dönersek, lastik değişimi ile işimiz bitti mi? Hayır... Yeni lastikden sonra walkman'in motor hızını ayarlamalısınız (eğer motor hızı Quartz kristal ile kontrol edilen bir model değilse).

Bunun nereden yapıldığını yine servis kitapçığından bulabilirsiniz. Bu modelde bu işi bu  trimpot ile yapıyoruz.


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3956.JPG)


Şimdi bu hız ayarının bir kaç yöntemi var.

1. 3000 Hz ses kaydedilmiş bir kalibrasyon kaseti ve osiloskop/mobil uygulama kullanmak.
2. Kulağınızla :)

Bu model walkman öyle "high-end" audofili kalitesinde bir walkman değil. Bi tarafınızı yırtsanız da Hi-Fi kalitesinde müzik dinleyemezsiniz AMA kulağınızı da rahatsız etmeyecek bir ayar yapmak lazım.

Bunun için kalibrasyon kasediniz yoksa en azından orijinal bir kasediniz olmalı.

Elinizdeki orijinal albumün birebir aynısını (remastered veya remix versiyonunu değil :) ) youtube'dan (veya spotify veya apple music vs.) bulacaksınız.


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3964.JPG)


Önce youtube da parçayı çalarken walkman'de de kaseti çalmaya başlayın.


(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3963.JPG)


Sonra bir eliniz space bar da youtube'u ara ara durdurarak kasetteki parçayla senkronize olmaya çalışın. Kaset hızlı mı gidiyor, trimpotu ayarlayın.

Bu şekilde öyle bir noktaya geleceksiniz ki youtube da çalan muzik ile kasetteki senkronize olacak. Sesin bilgisayardan mı walkman'den mi (bir kulağınızı kapatmayın kullaklıkta) geldiğini anlayamayacaksınız. İşte o noktada hız ayarı bitmiştir.

Ama tüm parça boyunca bu senkronizasyonu beklmeyin (en azından bu tür ucuz modellerde). Genelde parça başından sonuna kadar çok az da olsa bir hız farkı farkedeceksinizdir. Ama o da müzik zevkinizi etkilemeyecektir. ;)

Bu ayardan sonra mini tamirat/bakım çalışmamız da sonlanıyor. Sizleri bir kaç nostaljik fotoğraf ile başbaşa bırakayım da gözünüz gönlünüz açılsın ;)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3961.JPG)

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_3962.JPG)

ve olmazsa olmaz "turuncu kulak süngerleri" ;D

(https://www.yavuzg.com/images/audio/wm-f31/IMG_4375.JPG)


Not: Turuncu kulak süngerleri bulunmaz hint kumaşıymış bu arada. Guardians of the Galaxy sağolsun resmen piyasada turuncu kulaklık süngeri bırakmamış...

Elinize sağlık. Gıcır gıcır olmuş. Bende de 3 tane kutulu Sony walkmen var ama dijital ekranlı olanlardan. Bunun havası başka.

Eline sağlık üstad.
Sony Walkman'ler pahalı olunca, anca Antep İslahiye'de askerdeyken,
kaçak getirilenlerden alabilmiştim.. Megabass mıydı neydi.
Onun kulaklıklığı yeni nesil kulaklıklar gibiydi.

Yalnız daha önceleri markasız walkmanimde, turuncu süngünlerli çok kulaklık eskitmişliğim var :D

Evet onlar 2000 sonrası çıkanlar. özellikle metal kasalı, ciklet pilli olanlar o dönemin high-end müşterileri için üretilmiş olanlar. Ses kaliteleri çok daha iyidir. Ama tabi nostalji faktörü başka ;)


Evet o megabass logolu olanlar da geç 90 lar erken 2000 lerde üretilen modellerden muhtemel sizin kullandığınız.

Evet ya süngerler paralanıyordu di mi :D o dönemler bluetooth, earbud yok tabi ;D ;D

Benim ilk walkman'im WM-1 di. Sanılanın aksine ilk walkman değil ama nedense Sony WM-1 demişti ona. Sanırım ilk walkman'e TPS-L2 model kodunu verirken daha "Walkman" lafını icat etmemişti :D

Bu lastik kısmı çok önemli, bende nostalji olsun diye bir tane walkman alayım dedim çalışmadı, içini açtım aynen bu konuda olduğu gibi lastik paramparça ve yapış yapış olmuştu, aklımca şu bozuk dvd rw ların içini açıp lastiğini çıkarıp walkman'e takarım problemi çözerim diye düşündüm ama sonuç hüsran oldu.  :D

Ne kadar lastik denedimse walkman'in boğuk ya da hızlı çalmasını düzeltemedim, lastik birebir aynı olmalı yoksa motor hızı değişkenlik gösteriyor.

Paylaşım için teşekkürler.  :)

Motor hızı detayını hiç bilmiyordum. Elinize sağlık, her zamanki gibi çok güzel bir yazı olmuş.

Abi eline emeğine sağlık. Yine muhteşem bir içerik, bilmediğim detaylarla beraber.
Zamanında abimde de Mega Bass'lı WM-FX123 modeli vardı. Şimdiki titizliğim olsaydı korur kollar saklardım ama, iş işten geçti  ::)

Elinize sağlık. Bendede Mega Bass'lı WM-FX123 modeli var. Bir ara antika pazarından film müzik kasetleri almıştım. Malesef hem walkman hemde teyp lastikleri gevşediğinden kasetler öylece kaldı. Belki arada radyo olarak dinlemek de güzel olabilir.

Akıllı telefonlar bütün güzel cihazları (kamera, fotoğraf makinesi, oyun konsolu, mp3) esir almadan önceki son güzel dönem ipod ve psp dönemidir bence.
psp'ye film ve oyunlar, ipod'a müzikler yüklerdim yolculuk öncesi.
elimde iki ipodumda hala durur. nano3gen ve shuffle2.gen hala pilleri iyi durumda ve ses seviyeleri telefona göre çok iyi.

konuyu gereksiz uzattım elizine sağlık.
tüm commodore.gen.tr ailesine iyi seneler dilerim

Üstadım elinize sağlık

Ne yaptıysa bize şu android işletim sistemi yaptı, android çıkmadan önce eski telefonlardaki symbian ve java işletim sistemleri bile çok eğlenceliydi, bu kadar da teknoloji geliştirilmez ki yahu herşeyi mahvetti  :D

Hediye verildi dün akşam...

Kızımın bir kaseti kabından çıkartmaya çalışmasını (çabalamasını), walkman'in kapağını açıp içine kaset koymaya (doğru şekilde) uğraşmasını izlemek çok keyifliydi ;D

Bir parçayı dinlemek için kaseti ileri "sarması" gerektiğini izah ederken zorlandım ;D ;D ;D

Bazı şeylerin bizlerin bilinç altına ve kas hafızamıza nasıl geri dönülemez şekilde işlemiş olduğunu bir kez daha hatırlamış oldum. :D
  

 :D Kardeş hep gençlik yıllarımı hatırlatıyorsun yaaa.. :)
Yine müthiş bir cihaz. Bunun kankası Sanyo olacak bendede. Eline sağlık, bunları yaparken izlemesi de heyecanlı olur. Küçükken Saat tamir edenleri izlerdim ilginç gelirdi; zevkli işler Eline emeğine sağlık.
Zamanın da bulamadığımız zaman bir numara ufak lastiği biraz genişleterek takardık. Önemli konu aslında bu işlerle uğraşanlar için; Lastik seçimi doğru seçilmeli ne ufak nede büyük olmalı. Az ufak daha iyi çevirir diye düşünenler olabiliyor öyle olun ca mekanizma da daha büyük sorunlara neden oluyor, lastik deyip geçmemek lazım; bilen biliyor. ;)
Devamını bekleriz, kolay gelsin.

;D

Hocam zaten amaç o... Yoksa kaset maset lastik bahane...

Harika bir tamirat, harika bir hediye! eline sağlık!

Eline sağlık üstat özlemişim senin çizgi roman tadında tamirat konularını.Geçenlerde bende bit pazarında wm-fx373 bulmuştum açıp baktım onunda lastik sorunu var, ama böyle eriyip gitmemiş normalin iki katı uzamış. Yazını görünce aliden bende sipariş vermeye karar verdim lastik seçiminin bu kadar önemli olacağını hesap etmemiştim teşekürler.