commodore.gen.tr

Ben c64 dönemini kaçırmış biriyim günümüzde zaten internet sayesinde bir şekilde bu sorun çözülüyor peki eskiden nasıl yapıyordunuz bu kafa ayarı.

1- 6.hissimize güvenerek
2- her kasedin başına ilk program olarak kafa ayarı programı ekleyerek
https://csdb.dk/release/?id=46891

3- Kafa ayarı ön yüklenmiş bir kartuş ile (Final 3+ veya kafa ayarı kartuşu gibi)
4- kimileri Datasette'ye kafa ayarı modu da yaptırıyordu, ben hiç denemedim.
5- Disket sürücüye geçince kaset işini bıramıştık.

5- kaset çektirilen yerlere dataseti götürüp. Şuna kafa ayarı da yapsanıza diyorsun :)

Her kaset farklı ayarda çekildiğinden kasete göre ayar yapmak lazımdı. Eğer hiç oynamazsanız kafa ayarı ile ve sürekli aynı ayarda çektirirseniz ayar yapmanıza gerek yoktu ancak hazır kaset vs aldınız diyelim ayar yapmak gerekirdi. Beni de üzerinde çok sayıda oyun isimleri yazan kasetler çok tahrik ederdi ve onlara yeniden kafa ayarı yapmam gerekirdi.
Bu arada kafa ayarı programının da kafa ayarinin tutması lazım ki kafa ayarı programı açılsın  :D O yüzden vidayı hislerimizle tornavida ile çok sıkıdan biraz hafif olacak şekle getirip denemeye çalışırdım. Açılmazsa yavaş yavaş gevşete gevşete denerdim :)

Bu arada kafa ayarı onzaman için sıkıcı bir şey gibi görünse de oyunu açmanın hazzı bence bu ayarin olmasını çok değerli kılıyordu

ZX Spectrum'da resmi olarak bu olay olmasada çalışmayan oyunları tamamen deneme yanılma ile kafa ayarı yaparak çalıştırmışlığım var.

Ne sabır varmış bee, kendime hayret ettim...

Ben datasete kafa ayar ledi taktırmıştım.
Kendimde, devreye ince plaka tipinde hoparlör takmıştım.
Hem ses hem ışıkla ince ayar yapıyordum.

Led taktırmadan önce de kafa ayar programının olduğu kasetin vida yüksekliğini ezberlemiştim. Sona kadar vidayı sık, sonra 3-4 tur gevşet gibi.. :D

Koltuğumuzun altına dataseti alıp oyun çektirmeye öyle giderdik :)
Uzun yıllar kırmızı ojeli fabrika ayarını bozmamıştım.

Ben de o kırmızı şey ne diyordum  :D
Ben öyle bir bozmustum ki yalama olmuştu daha kalın bir vida takmıştık. Bir süre sonra yeni dataset almıştım

Disket sürücü, kartuş falan pahalı şeylerdi. Hep aynı kasetleri kullanmak birinci çözümdü. Oyun çektirmeye kendi teybinle gittiğin sürece sorun yoktu. Çok oyunlu hazır çekilmiş paketler çıkmaya başlayınca işin rengi değişti. Sürekli ayar değiştirmek gerekiyordu. Bu sorunu da teybin vidasını en sıkıya getirilmiş olduğu haliyle götürüp bir kasede kafa ayarı programı çektirerek çözdük. Son dönemde, bazı dükkanlar kafa ayar modu yapmaya başlamışlardı ki büyük lükstü. Işığa bakarak ayarlıyordun.

Ps.: Şu başlıkta zor durumda kalanlar için elle yazılabilecek kısa kafa ayar programları var.
https://www.commodore.gen.tr/forum/index.php?topic=13739.0;prev_next=prev

Ben her kasete vida devrini yazmıştım,mesela bir kasette 2.5 devir sağ ise diğerinde 1.5 sol olabiliyordu.Bu ayarı vida en sağda sıkışık haldeyken ölçüyordum öyle hatırlıyorum.

Sadece 1 kasetimi kafa ayar programı için ayırmıştım. Programı yükledikten sonra, yüklemek istediğiniz oyunun kasetini takıp, kafa ayar vidasıyla oynayarak kayan noktaları, iki yatay çizgi arasında kalacak şekilde yoğunlaştırmaya çalışırdınız. Ayrıca pinky turbonun sesinden de (ses daha ince gelirdi) ayarı anlayabilirdiniz. Ama bu biraz tecrübe işiydi. 

kafa  ayar kartuşu ile sorunu kökten çözmüştüm. o ana kadar  herhangi bir kasetteki kafa ayar programını deneyerek buluyordum. Bilirsiniz hisleriniz bu konuda gelişmiş olur

Ben Vestel msx ten esinlenerek datasete audio line çıkışı eklemiştim, çıkışıda evdeki teybin line girişine bağlayıp sesli kafa ayarı yapıyordum diye hatırlıyorum. 8)

Oyun yada programın teypten gelen ilk datasının başlangıcı düz bir dııııt sesidir, Televizyonun sesini sonuna kadar açarak bu dıııt sesi duyuluyor, Ben ilk zamanlarda bu dııt sesinin temizliğinden deneyim kazanarak yapıyordum. Bunu Eskişehir'de esnaf sarayında bir bilgisayarcı öğretmişti. Sonraları bi kartuş almıştım içinde menü şeklinde programlar vardı, bir tanesi kafa ayar programı idi ilaç gibi gelmişti.

İlerki zamanlarda ikinci bir teyp almıştım, Tek kasetli ara yüklemeli oyunlar dışındaki oyunları bir teyple yükleyip freze machine kartuşuyla bütün oyunları ikinci teyple aynı kafa ayarında kaydederdim.

Sesle ayarlama olayını hep duyuyorum ama bendeki C64'lerde teyp sesi almayı beceremedim. Bir yerlerde ses almak için bir POKE girmek gerektiği okumuştum (POKE 54296,15 olabilir.) O da işe yaramadı. Yeni kasalarda olmuyor galiba. Bu cihaz ekmek kutusu kasa mıydı? Teypte bir modifikasyon var mıydı? Teyp soketine direnç ekleyenler var.

O zamanlar yeni kasa C64 kullanıyordum, antenden bağlayınca şu videodaki gibi TV'den ses geliyordu. Şu an hiç C64 bile yok elimde WinVice kullanıyorum.

https://www.youtube.com/watch?v=62_nr9GzW3I (https://www.youtube.com/watch?v=62_nr9GzW3I)

Ben bu sesle oyunların olduğu kasedi müzik setine takıp dinlemeye çalıştığımda tanışmıştım. Bilgisayardan duyduğumu hiç hatırlamıyorum. Spectrum'da bu sesin hiç kapanmadığını öğrendiğimi ne kadar çok şaşırdığımı da hatırlıyorum.

İşim garip yanı youtube'da hem ses yükleme olan, hem olmayan videolar. Kimse de bunları altına gelip sesle ilgili bir yorum yazmamış.

Modifiye görmemiş standart Commodore donanımıyla bu ses geliyor, hiç commodore monitörüm olmadı monitörde durum nedir bilmiyorum, normal antenden bağlı TV'den data sesi geliyor.

Hatta o zamanlar kuzene koluya komşuya bile bu sesle kafa ayarı yapıyordum hiç ses gelmeyen bilgisayar, dataset, oyun vs hatırlamıyorum.