commodore.gen.tr

Merhaba herkese,

Bugün, yine "çalışıyor" diye aldığım ve yine şemaya sahip olmayan bir sorunlu bir board var masamda.

Bu açıkçası beni en çok uğraştıran board oldu.

Bu board IREM'in ürettiği ve 2 katlı bir board. Bir anakart ve bir rom board'dan oluşuyor.

IREM'in bir kaç model anakartı bulunuyor. Bu anakart m92.

Öncelikle board'umuza bir bakalım.

Anakart M92
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook001.jpg)

ROM Board
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook002.jpg)

Çalıştırıyoruz kartımızı RAM ve ROM testinden başarıyla geçiyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook003.jpg)

Uyarı yazısında, ekranın en altında bir çizgi göreceksiniz. Sorunlarımızdan birisi o.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook004.jpg)

Burada ise diğer bir sorunu görüyorsunuz ekranın solunda ve sağında dikey bir çizgi mevcut.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook005.jpg)

Bunlar en masum sorunlarımız :)

Asıl sorunumuzu fotoğraf ile göstermem zor. Sizi şu videoya alalım;

Sorunumuzun videosu;
https://www.youtube.com/watch?v=n-fLSAC5bSE (https://www.youtube.com/watch?v=n-fLSAC5bSE)
n-fLSAC5bSE

Gördüğünüz üzere karakterimiz ilerlerken her arka plan değişiminde ekranda parlamalar renk değişiklikleri oluyor. En büyük sorunumuz bu.

Öncelikle ilk iş fiziksel bir inceleme yapıyoruz.

ROM BOARD yeterince temiz ve sorunsuz gözüküyor.

Anakarta geçiyorum.

Biraz müdahale görmüş kart zamanında ve chiplerden birisi değişmiş veya lehimleri yenilenmiş.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook006.jpg)

Biraz daha yakından bakınca bir köprü görüyorum. 74LS74AN entegreye ait bu köprü.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook007.jpg)

Minik bir havya dokunuşuyla ayırıyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook008.jpg)

Ama bir değişiklik olmuyor...

Oyunu yaklaşık yarım saat açık tutuyorum.
Sonra da çipleri tek tek elleyerek aşırı ısınan var mı diye kontrol ediyorum.

Mavi ile çizdiğim, rom board üzerindeki 3 IC'nin çok ısındığını görüyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook009.jpg)

SN74S373N'lerden birisi bozuk çıkıyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook010.jpg)
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook011.jpg)

Ben yine de hepsini soketliyorum ve değiştiriyorum.

IC18

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook012.jpg)

IC30-IC31

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook013.jpg)

Hiç bir değişiklik yok. Ama artık ısınma da yok.

Neyse sıradaki görev ROM'ları kontrol etmek.

Rom board'daki her şeyi söküyorum (hem temizlik hem de romları kontrol etmek için)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook014.jpg)

Sıralamayı unutmamak için de aynı şekilde koyuyorum bir köşeye :)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook015.jpg)

Rom'ları okurken eğer okuduğunuz ram'in üzerinde nasıl tip bir rom olduğu yazmıyorsa ya mame'ye başvuruyoruz. Ya da forumlarda çare arıyoruz.

Bu board üzerinde bunun gibi 3 tip rom bulunuyordu. Bunların nasıl okunacağını burada belirteyim;

532 --> 27C020
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook016.jpg)

534 --> 27C040
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook017.jpg)

538 --> 27C080
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook018.jpg)

Okuduğum çoğu rom sorunsuz okundu;

L0
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook019.jpg)

L1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook020.jpg)

030 gfx2
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook021.jpg)

020 gfx2
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook022.jpg)

010 gfx2
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook023.jpg)

000 gfx2
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook024.jpg)

H1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook025.jpg)

H0
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook026.jpg)

C3 gfx1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook027.jpg)

C2 gfx1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook028.jpg)

C1 gfx1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook029.jpg)

C0 gfx1
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook030.jpg)

DA irem
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook031.jpg)

Buraya kadar hepsi %100 aynı.

Sonra 2 rom'da sorun yaşadım. 2'si de ses romu...

Bu SLO-A ve SHO-A
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook032.jpg)

Ses'ten sorumlu romlar. Bu karşılaştırma siteleri eğer iki dosya %100 aynı değilse sonuç çıkarmıyor.

Sorunlarımızın ses rom'uyla bir alakası olmadığı aşikar bu sebeple çok üzerine düşmüyoruz ama yine de dosyaların ne kadar birbirine yakın olduğunu kontrol ediyoruz.

mame'de yer alan romcmp komutu ve sağlam mame romlarıyla karşılaştırma yapıyoruz.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook033.jpg)

Sorun yok diyebiliriz.

Korkulu rüya olan custom çiplerde sorun var mıdır diye şu iki GA'yı (Gate Array) incelemeye alıyorum.
GA21 ve GA22
(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook034.jpg)

2 şey yapıyorum;

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook035.jpg)

Hem bacakların board ile temasını kontrol ediyorum (X-Acto bıçak ile dürterek)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook036.jpg)

Hem de multimetre ile birbirine köprü olmuş hat var mı diye kontrol ediyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook037.jpg)

Temassız bacak tespit etmiyorum. Ama GA21'deki 35 ile 36 nolu bacaklarda devamlılık tespit ediyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook038.jpg)

Yakından bakınca bir köprü gözükmüyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook039.jpg)

Sonradan, aynı board'a sahip bir arkadaşımdan rica ediyorum ve o da aynı ölçümü alıyor... Yani sorun yok bu pinlerde...

Ne olur ne olmaz diye lehimlerini tazeliyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook040.jpg)

Diğer GA'nın da tazeliyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook041.jpg)

Sonuç aynı... Suçluyu bulamadık halen...

Sıkılmaya başlayınca bir konuyu aradan çıkarmak istiyorum. Anakartın üzerinde 14 adet kahverengi kapasitör var. Bunlar akmaya çok meyilli oldukları için bunları değiştireyim diyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook042.jpg)

Liste şu şekilde;

Irem 'M92-A-B' Anakart Elektrolit Kapasitör Listesi
C201 1uF 50V
C202 470 uF 25V
C203 220uF 10V
C204 22uF 25V
C209 100uF 25V
C210 1uF 50V
C213 47uF 16V
C215 1uF 50V
C216 1uF 50V
C217 1uF 50V
C218 1uF 50V
C219 1uF 50V
C236 100uF 25V

Hepsini söküyorum

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook043.jpg)

Board'un söküldükten sonraki hali

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook044.jpg)

Kapasitör Yenilemesi Sonrası

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook045.jpg)

Belki kimsenin dikkatini çekmedi ama, sıcak hava tabancası kullanırken ÇOK ama ÇOK dikkatli olun.

Şuraya bakar mısınız? Anakart kabarmış resmen... Neyse ki bir şeye zarar vermedim :) Ucuz atlattım :)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook046.jpg)

Bu kapasitör değişiminden sonra neredeyse hiç duyulmayan oyun sesi gümbür gümbür çıkmaya başladı :)

Asıl sorunumuz için (Ekran altındaki çizgi, sağ ve soldaki çizgi ve arka plan değişirken renk bozulmaları parlamalar)

Alıyoruz elimize Logic Probe'umuzu. Başlıyoruz problamaya;

Anakartın üzerinde IC15 ve IC16'da 2 adet Pallette RAM mevcut. Marka dikkatten kaçmasın :) Evet Fuji :) Bozulmaya en müsait marka :)

MB81C78A
8x8=64KB bir ram.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook047.jpg)

Pin19 ise "I/O 8" veri hattı.

Problayınca bu iki IC arasında bir farklılık görüyorum.

IC 15 --> Pin 19 --> HI ve LOW üstelik PULSE veriyor. Yani veri akışı var.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook048.jpg)

IC 16 --> Pin 19 --> LOW ve PULSE yok. Yani bir veri akmıyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook049.jpg)

Burada 2 şey olabilir;

1-) Ya bu RAM bozuk
2-) Ya da bu RAM'in bu bacağı ile bağlantılı olan bir veya daha fazla IC bozuk.

Şöyle bir tablo çıkarıyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook050.jpg)

IC16'nın Pin 19'unu multimetre ile takip ediyorum ve IC31'in Pin 2'sine gittiğini görüyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook051.jpg)

SN74LS374N --> Pin 2 --> 1Q (Output)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook052.jpg)

IC31 Pin 2'nin de IC23'ün Pin 2'sine gittiğini görüyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook053.jpg)

SN74LS245N --> Pin 2 --> A1 (I/O)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook054.jpg)

Sorunun bunlarda olabileceği düşüncesi ile bunları söküyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook055.jpg)

SN74LS374N testte sağlam çıkıyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook056.jpg)

SN74LS245N de testte sağlam çıkıyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook057.jpg)

Yine de bunları değiştiriyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook058.jpg)

Sonuç aynı.

Ram'i de değiştirmeye karar veriyorum. Elimde muadil şu ram mevcut.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook059.jpg)

Eski rami söküp soketliyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook060.jpg)

Eski ram'i test ediyorum...

Arızalıymış...

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook061.jpg)

Elim değmişken diğer ram'i de söküp soketleyip sağlam olan eski ramlerden biri ile sağlam bir ram'i takıp test ediyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook062.jpg)

Sonuç olarak daha kötüye gitmiş oluyorum :D

Artık eski problemlere ek olarak KIRMIZI renk de gitti :)

Videodan görebilirsiniz. Hani şu sağda ve solda çizgiler vardı ya. Sağdaki çizginin yanında her renk mevcut ama ortada ana ekranda hiç kırmızı yok.

Video'su şu şekilde;
ZgBPPXmq1a0
https://youtu.be/ZgBPPXmq1a0

Kırmızı rengi test etmek için (emin olmak için) TEST moduna geçiyorum.
Bunun için RAM ROM TEST ekranında 1P A+B basmanız gerekiyor. Ardından Screen test'e girmeniz gerekiyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook063.jpg)

Gördüğünüz gibi Kırmızı'dan eser yok.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook064.jpg)

Bir şey atlamış olma ihtimaline karşın alıyorum elime Logic Probe'u ve hakikaten atladığım bir IC daha buluyorum aynı hat üzerinde.

IC10'un Pin 18'i de aynı yere bağlıymış ben atlamışım bunu.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook065.jpg)

Bu IC çevresinde 3 adet direnç paketi mevcut. İlk iş bunların ayaklarını ölçüyorum. Eşit olmaları gerekiyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook066.jpg)

Sonuçlar iyi.

BU IC bir SN74ALS273N

SN74ALS273N --> Pin 18 --> D7 (Input)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook067.jpg)

Son tablo şöyle;

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook068.jpg)

Değiştirmeyi düşünüyorum. Sonra garip bir şey gözüme çarpıyor.

Çip üzerinde SN74ALS273N yazıyor ama Anakart üzerinde çip için HC374 bilgisi var.

O halde ürüne yanlış çip takıldı diye düşünüyorum. Sonra board'un fotoğrafına PLD Archive sitesinden bakıyorum.

Orada da benim board gibi aynı şekilde...

Konuyu biraz araştırıyorum ve elde edebildiğim bilgi şu şekilde oluyor;

74LS273 çok yavaş olduğu için burada 74HC374 kullanılmış. Daha sonra 74ALS273 çıktığında/ucuzladığında bunu kullanmaya başladılar.

Hemen bu IC'yi değiştiriyorum (Elimde zaten ALS273 yok, yerine ilk tasarımındaki 74HC374'ü takacağım).

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook069.jpg)

Çıkardığım çipi test ediyorum

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook070.jpg)

ve sorunlu olduğunu görüyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook071.jpg)

Hemen sistemi test ediyorum;

Evet büyük gelişme var. En başından beri uğraştığımız, karakter yürürken arka plan değiştikçe bozulan renkler parlamalar düzeldi.

En büyük sorunumuzu çözdük yani.

Ama halen kırmızımız yok...

Ekranın en sağında da sadece kırmızı var :)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook072.jpg)

Bu ekranda da sıfır kırmızı :)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook073.jpg)

Burada da ekranda sıfır kırmızı ama sağdaki çizginin sağına dikkat :) Sadece kırmızı :D

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook074.jpg)

Videodan daha iyi anlaşılıyor;
4ygwb_1YmTQ
https://youtu.be/4ygwb_1YmTQ

Uğraşmaya devam edelim... Ne demişler, 3 kuruş fazla olsun kırmızı olsun...

Şimdi şuna bakıyorum. Bu yeni taktığım IC'nin pinout'u biraz farklı. Eski IC ile ikame gibi kullanılmış fabrikasyon ama ufak tefek farklılıkları var.

SN74HC374N --> Pin 18 --> 8D (Input)

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook075.jpg)

Aslında birisi 0'dan 7'ye numaralandırılmış. Diğeri 1'den 8'e numaralandırılmış. Görevleri aynı.

Diğer IC'yi de söküyorum (IC9) ve test ediyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook076.jpg)

Testte sorunsuz çıkıyor.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook077.jpg)

Ben yine de diğer modülle eşlenik olsun diye bunu da SN74HC374N ile değiştiriyorum.

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook078.jpg)

Veriyorum enerjiyi...

eJ0MESAi7Zs
https://youtu.be/eJ0MESAi7Zs

Test Ekranı

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook079.jpg)

UYARI YAZISI

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook080.jpg)

INTRO 1

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook081.jpg)

INTRO 2

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook082.jpg)

ANA EKRAN

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook083.jpg)

KARAKTER SEÇİMİ

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook084.jpg)

HARİTA

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook085.jpg)

OYUN GİRİŞ

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook086.jpg)

OYUN DEVAM

(https://selensezen.com/repair_logs/hook/hook087.jpg)

Saygılarımla

Tebrikler, bu kadar detaylı bir şekilde anlatım yaptığın için ayrıca teşekkürler. Kırmızı renk problemi Çok manidar oldu benim için 😎

Çok sağ ol dostum. Kırmızı tecrübemiz oluştu :P Belki başka kırmızı sorunlu kart da çözerim paylaşırım :)

Bu sefer bayağı uğraştırmış seni. Olmadıkça insanın morali bozuluyor ama bu gibi durumlarda inatçı ve kararlı olmak işe yarıyor. Bu tarz board hiç tamir etmedim ama hemen hemen mantık aynıdır. Ana Custom chipler bozuk olmadığı sürece tamir olma şansı çok yüksek görünüyor.  Sıcak hava konusunda bende uyarı yapmıştım dikkat etmek gerekli yoksa board a zarar verilebilir. Sıcak havayı aynı yerde uzun süre tutmazsan devamlı hızlı bir şekilde gezdirirsen daha az board zarar görür.

Tamirat ayrı bir beceri onu bu şekilde detaylı sunmak ayrı bir yetenek ve özveri istiyor. Bende daha yeni Commmodore 16 tamiri yaptım oda tam sunum yapılacak bir şeydi. Aklıma geldi ama maalesef bana zor geliyor resim çekmek ayrıntılı anlatım vs. Tebrik ederim Arcade board tamiri yapacak usta yetişiyor diyebiliriz.  ;)

Sağ ol dostum

Bu tamir biraz eski aslında. Ancak yazabildim. 400+ foto çekmişim. ayıklamak zor oldu.

Yani iş işten geçtikten sonra senin uyarını gördüm :)

Forumlarda da baktım. Kimisi diyor ki 400 derece ama daha kısa sürede işinizi halledin. Kimisi de 300 derece olsun biraz daha geç olsun.

Kullanılan ekipmana bile bağlı tabi. Çok giriş seviyesi uyduruk hava tabancaları gösterilen değeri de veremiyor zaten.

Bakalım umarım birilerine faydalı olur. Bu board'un tamiri yabancı forumlarda bile yazı olarak yok denebilir.

Tebrikler👍 başarılı bir tamir olmuş.

Teşekkürler dostum :)

Dedektiflik hikayesi gibi yazı olmuş, zevkle okudum. Ellerinize sağlık.

Kitap yazacağım :) Teşekkürler :)

Eline sağlık, gene güzel bir iş çıkarmışsın.

Çok teşekkürler Recep Hocam.

Eline sağlık Yavuz her zamanki gibi harika bir tamir paylaşımı olmuş...

- Şakası bir tarafa önceden Yavuz bu tür tamir yazılarıyla bizi mutlu ederdi. Şimdi yeni bir üstadımız daha var diyebiliriz sanırım. Çok teşekkürler Oğuzhan...

Üstad pek eline su dökülebilecek bir üstad değil ama yine de şansımı deneyeceğim :D

Teşekkürler

süpersin hocam ya

Öğrenmeye çalışıyoruz bir şeyler :)

Şimdi okuyabildim.. Ellerine sağlık Oğuzhan :)

Teşekkürler Cengiz. Bu aralar forumda sessizsin. Geri gelmeni sağlayacaksa daha sık yazarım :)

Rica ederim. Şu günlerde biraz kafam meşgul. Sen yaz yine, ben geç de olsa okurum :)
 

Nefis! İlham verici ve aynı zamanda eğitici.

Teşekkürler :)

ben bu tamiri kaçırmışım...

valla bravo, bu sefer baya bi derinlere dalıp çıkmışsın ;)

Arızalı logic entegre bulmak gerçekten çok sıkıntılıdır. Sabırlı ve sistematik olarak çalışmışsın tebrikler.

Ama senin artık osiloskop zamanın gelmiş ;)

Not: bu arada, romident kullanarak rom'ları doğrulaman da güzel ve yapılması gereken bir test aşaması ama aklında bulunsun romident 100% doğru sonuç vermeyebilir zira düşük ihtimal de olsa eline mame'de dump edilmemiş bir board da geçmiş olabilir. benim başıma bi defa gelmişti. çok eski bi aliens pcb tamir etmiştim. rom'ların bazıları rom ident de çıkmıyordu. meğer nadir bir versiyonmuş ve mame ekibi benden romları dump etmemi rica etti. ben de gönderdim. sanırım mame de bir yerlerde adım yazıyor bu romlara dair ;)

Çok teşekkürler :)

Mame konusunda evet, dump edilmemiş boardlar olabiliyormuş.

Bu arada aslında osiloskop aldıma ama daha açmadım bile :) henüz o aşamaya geldiğime inanamadım :)

Eline emeğine sağlık Oğuzhan hocam, vakit bulup anca okudum faydalı bilgiler.

Teşekkür ederim hocam. Sizin de yazıları özledik.