commodore.gen.tr

Herkeze selamlar. Uzun zaman oldu foruma mesaj yazmayalı. Tekrardan başlıyoruz...

Bir süre önce bir SEGA ST-V Arcade board'u konsol haline getirme projesine başlamıştım. Hemen söyliyeyim o proje sonlara yaklaştı ama henüz daha bitmedi (@Selim7 üzgünüm, biraz daha sabır  :-\ ). O projenin de yazısına başlayacağım ama o kadar çok şey birikti ki umarım toparlayabilirim (Çektiğim resim sayısı 300 civarında sanırım  :o )

Neyse, bu yazı, kendim için satın aldığım bir ST-V board'un tamiratı üzerine. İnternette (yabancı siteler dahil) ST-V board'ların tamiratı konusunda bir bilgi bulmak mümkün değil bu yüzden tecrübelerimi kendime saklamayıp retro arcade camiası ile paylaşmak istedim. Zaten o kadar şey birikti ki, bu bari aradan çıksın dedim...

Uzatmayalım, foruma yeni üye olan @wersace arkadaşımız kabin projelerimi görmüş, benimle irtibata geçip arcade PCB ihtiyacım olup olmadığını sordu. Ben de tam kendime SEGA ST-V board arıyordum zaten, denk geldi.

Konuştuk görüştük sonunda kendisinden içi PCB dolu bir kutu geldi.

(http://imageshack.us/a/img833/9696/t97y.jpg)

(http://imageshack.us/a/img694/5017/slps.jpg)

Kendisinin elindeki ST-V boardlarını test etme imkanı olmadığını biliyordum bu yüzden içlerinden çalışır durumda bir ST-V çıkmasını umuduyla kutuyu açtım. İçinden çıkan ST-V boardların tamamını kabinimde kutudan çıktığı halleriyle denedim, ve hiçbiri çalışmadı. Aslında görünüş itibariyle hepsinin değişik arızaları olabileceği belliydi (birisi belli ki darbe almış üzerindeki LED bile kırıktı, diğerinin ise yedek SH-2 çipi -processor- çıkmıştı).

Neyse, içlerinden bir tanesini gözüme kestirip seçtim.

(http://imageshack.us/a/img819/4404/1nnp.jpg)

Bu da sorunluydu ama diğerlerine göre daha basit bir çözümü olabilir dedim. ST-V boardların arkasında küçük bir bobin olur. Bu muhtemel normalde PCB tasarımında unutulan birşey ve PCB'ler üretime geçtikten sonra SEGA tarafından "hass...iiiir" denilip sonradan kabloyla eklenen bir şey.  :P

Bu eklenti bobin bu PCB'de lehiminden kurtulmuş ve sarkıyordu.

(http://imageshack.us/a/img41/3772/69ly.jpg)

merhaba yavuz bey ellerimiz refresh tusunda kaldı.

Bu PCB'yi aldım ve önce güzelce temizledim (bkz. Neo-Geo tamiratı projesi). Bu temizlik işinin bir yararı da board'u iyice gözden geçirmenizi sağlıyor. Bu sayede başkaca göze batan eksik/arızalı komponent var mı anlayabiliyorsunuz. Neyse, temizlikten sonra bu sarkan küçük bobini (100uH) yerine lehimleyip, PCB'nin çoktan bitmiş olan pilini değiştirip tekrar kabine taktım.

Heyooo!  :D board çalıştı (mı acaba?)

(http://imageshack.us/a/img4/3554/zdde.jpg)

En azından board açıldı ve beni ve test ekranına kadar götürebildi. Yanlız açılırken (demo grafikleri) görüntü karlı ve bozuktu. neyse test ekranları text tabanlı olduğundan görüntü netti. Bu ST-V boardlarda 2 adet VDP (Video Display processor) kullanılmış. Birisi yüksek çözünürlük grafikler için diğeri text tabanlı görüntüler için. Hemen herhalde VDP'lerden birisi bozuk dedim... Ancak test ekranı bana IC29 ve IC30 çiplerinin (RAM) arızalı olduğunu söylüyordu.

Kısa bir internet araştırmasından ve board'u fabrika test moduna aldıktan sonra (board'u açarken test butonuna basılı tutularak bu ekrana ulaşılır) arızalı RAM çipinin VDP1 işlemcisinin "Frame Buffer" ı olduğunu anladım.

PCB'yi kabinden tekrar çıkartıp masaya yatırdım ve bu çipleri aradım. Bunlarmış;

IC29:
(http://imageshack.us/a/img208/7461/9t8b.jpg)

IC30:
(http://imageshack.us/a/img823/3079/9qwj.jpg)

hakikaten de tam VDP1'in tepesinde ve solunda...

Ve tabii yine kıl kalındığında SMD çipleri görünce tüylerim diken diken oldu.  ;)

Neyse, dur bakalım dedim ve aldım elime multimetreyi. Bu çiplerin tüm bacaklarını test ettim. 50'şer adet Bip sesi duyduktan sonra yine de aldım elime sıcak hava tabancamı ama bu sefer temkinliyim, çipler küçük olduğundan sıcak hava tabancası üfürürken uçmasınlar  ;D diye cımcızla bastırarak lehimlerin üzerinden 1-2 dakika (lehimleri takip edin, hafif sıvılaşıp titremeye başlarlar, daha fazla ısıtmayın) 300 derecede pişirdim  :P

(http://imageshack.us/a/img5/4340/sico.jpg)

(http://imageshack.us/a/img51/5455/7bxe.jpg)

:)

Sonuç, nafile  >:( Zaten bu sıcak hava tabancasıyla bir şeyin olduğunu görmedim. Sadece çipleri sökmeye yarıyor...

Neyse, denemem lazımdı denedim. Şimdi düşünmeye başlamanın zamanı geldi. Neymiş bakalım bu çipler diyip inceledim:

NEC D4502161G5-A12-7JF-4

İnternette bile bulamadım! Demek Google her şeyi bilmiyormuş! Sonra bir yerlerden bu çiplerin üzerindeki kodu anlatan bir yazı buldum (aradığım çipten tamamen farklı bir çip için ve bambaşka bir iş için yazılmış). Neyse öğrendim ki:

45: Synchronous RAM (RAM türü)
02: 2Mbit (Boyutu)
161: Low Voltage TTL
G5: Paketi, yani TSOP
A: Besleme voltajı 3.3v
12: Hızını gösteren bir sayı

Neyse bu bilgilerle de muadilini aradıysam da bu çiplerin öyle Konya sokağa gidip bulunabilir türden olmadığını anladım.

Peki elimdeki ST-V boardları yamyamlık yapsam dedim önce fakat tabii ki vazgeçtim. Sonuçta o boardlar benim değildi ve onların tamir edilip edilemeyeceğinden emin olmadan ıskartaya çıkartamazdım.

Sonra aklıma uzun zamandır unuttuğum başka bir şeyi kullanmak geldi! Kısa süre önce ikinci el siteleri dolaşırken birisinin uygun da bir fiyata SEGA Satürn PCB sattığını görüp yedek parça niyetine almıştım. Daha önceki yazılarımda da bahsettiğim üzere SEGA ST-V arcade board'u Satürn ile aynı teknolojiyi kullanıyordu...

Buyrun, soldaki bir ST-V sağdaki Satürn;

(http://imageshack.us/a/img209/5902/gy71.jpg)

Hemen Satürn'ü evirip çevirip bu RAM'lerden aradım ve board'un arka yüzeyine gizlenmiş çipleri buldum!!! Virgülüne kadar aynı çipler!

(http://imageshack.us/a/img854/498/4wj2.jpg)

Şimdi bir açık kalp ameliyatına hazırlanmanın zamanı geldi!!!

Önce bu hassas ameliyat için gerekli aletleri toparlamalıydım. Geçen seferki SH-2 işlemcisi operasyonunda çipi bile zar zor tutuyordum. Üstelik o çip nispeten daha büyük ve kalındı. Bu çipin kalınlığı ise 1mm civarında ve yüzey alanı da çok daha küçük. Bu tür SMD çipleri tutmak için bir aparat var mı diye aradım internette, varmış. Vakumlu pompa gibi bir şey. Ebay'deki sayfayı bastırdım...

İş yerindeki arkadaşları Ulus Konya sokak civarında bir öğlen yemeğine ikna edip  ;) Konya sokağın yolunu tuttum. Bu tür "aparatları" satan klasik dükkanıma gittim ve ebay'de bastırdığım sayfayı gösterdim. Amca var dedi. Fiyatı kaça dedim 25 TL ama sana 20'ye olur dedi (Bu kıyağı beni çok sevdiğinden mi yoksa ebay'den print ettiğim ilanın fiyatının 4.5 USD -free shipping- olmasını farkedip fiyatı abartmaması gerektiğini düşündüğünden mi bilmem  ;D ).

Neyse aldığım alet budur arkadaşlar;

(http://imageshack.us/a/img585/1453/66jq.jpg)

(http://imageshack.us/a/img838/6485/a7jc.jpg)

Elinize kalem gibi oturuyor ve parmaklarınızla sıkıştırıp ucundaki vantuzu SMD parçaya yapıştırıp parmaklarınızı çekince vantuz SMD parçayı tutuyor. Bu kadar basit ama kullanışlı...

Önce sıcak hava tabancasıyla Satürn'den sökeceğim RAM'leri sırasıyla ısıtıyorum 1-2 dakika. Sonra yeni aldığım aparat ile parçayı kaldırıyorum. Vay be, çalıştı!!!

(http://imageshack.us/a/img703/9683/edf2.jpg)

İşte açık kalp ameliyatının ilk aşaması başarıyla geçti.

(http://imageshack.us/a/img194/4166/mo8o.jpg)

Organ bağışçısını ve organları bir kenara alıyoruz. Şimdi hastayı masaya yatırmaya geldi sıra...

Evet, yine vantuzlu aparatı ve sıcak hava tabancasını kullanarak bu sefer ST-V'deki arızalı RAM çiplerini aynı şekilde söküyorum.

(http://imageshack.us/a/img534/5549/s5of.jpg)

Sonra sıra diğer aletleri toparlamaya geldi. Şimdi, sökmek tamam ama iş yerine takmak olunca geçen seferki maceralarımdan edindiğim tecrübe ile bu işin "filimlerdeki" gibi sıcak hava tabancasıyla olmayacağını biliyorum. Bacakları tek tek sabırla lehimlemek gerek. Bu tür ince bacaklı SMD çipleri düzgün bir şekilde köprüsüz (lehimin yanlışlıkla iki bacağa birden bulaşması - köprü yapması yani) olarak lehimleyebilmek için iki alternatifiniz var;

1) Bu işlerle profesyonel olarak uğraşanların kullandığı gibi bir "Rework Station" - ki bende böyle bir şey yok
2) Bir iki kurnaz teknik  ;)

Sizin de bir rework station'ınız yoksa benim yolumdan gelebilirsiniz;

Önce, havyamızın ucunu eğeliyerek ince bacakları lehimleyebilecek şekilde sivriltiyoruz.

(http://imageshack.us/a/img189/9937/36w7.jpg)

Sonra, havyayı normal lehim pastasına bolca batırıp 3-4 kat yaptığımız bir peçeteye siliyoruz ki eski lehim artıkları v.s. tamamen temizlensin diye. Bundan sonra havyamızın ucu pırıl pırıl oluyor.

Şimdi PCB'den çıkan parçaların bıraktığı boş alanı düzeltmeye geldi sıra. Önce alanı sıvı flux ile yıkıyoruz ki PCB'deki çipin yerleşeceği terminalleri düzeltirken köprü yapmayalım.

(http://imageshack.us/a/img809/9370/hze9.jpg)

(http://imageshack.us/a/img51/4853/l401.jpg)

Sonra lehim olarak lehim teli kullanmak yerine lehim açısından zengin lehim pastamızı kullanıyoruz (dikkat edin rengi gri - sıvı/macun lehim diye de geçiyor). Bu sayede havyanın ucunda çooook hafif bir lehim oluyor.

(http://imageshack.us/a/img19/6941/bkkg.jpg)

Bu şekilde sivri havyamızla PCB üzerindeki terminallerin üzerinden geçerek hem onları düzeltiyoruz hem de lehim açısından biraz daha zenginleştiriyoruz.

(http://imageshack.us/a/img835/8529/wi42.jpg)

Eveet, hastamız hazır.

(http://imageshack.us/a/img17/4589/2lzo.jpg)

hastanız hazır, biz olduk hastası

Şimdi Satürn'den sötüğüm RAM çiplerini sırayla ST-V'de hazırladığım yerlerine yerleştirmeye geldi sıra. Yine vantuzlu aparatı kullanarak çipi yerine yerleştiriyorum ve köprü oluşmasın diye yine sıvı flux ile bolca ıslatıyorum(bacakları, çipin hepsini değil).

(http://imageshack.us/a/img842/7065/m1fd.jpg)

Burada şunu belirteyim, öyle çipin 50 ayağının tam hizlı yerleştirmek mümkün değil. Bunun için de yine internette okuduğum/izlediğim forum ve videolardan öğrendiğim küçük bir tekniği kullanıyorum. Çipi "kabaca" yerine yerleştirdikten sonra bir köşesindeki bacağı "tam" olarak olması gereken yere hizalıyoruz. Sonra vantuzlu alet ile çipi sabitleyip bu tek bacağı yerine lehimliyorum.

(http://imageshack.us/a/img833/6715/bs65.jpg)

Çip şu an hafif yamuk duracak ama önemli değil, şimdi çipi cımbızla hafif itekleyerek lehimlediğimiz köşenin tam çapraz köşesindeki bacağı yerine hizalayıp onu da lehimliyoruz.

Bu sayede tüm bacaklar yerlerine hizalandı üstelik artık çip oynamıyor. Şimdi rahatça diğer bacakları sırayla, sabırla, tek tek lehimliyorum. Arada havyamı macun lehim'e batırıyorum. Çok değil ama...

Evet, işlem bitti. Gözle (çıplak gözle değil tabii ki, büyüteçle) tüm bacakları yakından inceliyorum, havada kalmış şüpheli bacak var mı diye.

(http://imageshack.us/a/img825/1592/i41m.jpg)

Bir iki dikkatimi çeken şüpheli bacağın üzerinden yeniden havyayla geçiyorum. Evet işlem tamam gibi...

(http://imageshack.us/a/img163/4295/mlmw.jpg)

(http://imageshack.us/a/img194/8875/cir9.jpg)

Bakalım açık kalp ameliyatı sonucunda hasatamız yaşayacak mı?  :D

Şimdi heyacan dorukta! Boardu kabine takıyorum, çalıştırıyorum. Kafamdan tüm bacakları multimetre ile tekrar kontrol etsemiydim, acaba işe yaradı mı, diye türlü düşünceler geçiyor board boot ederken.

Yine test ekranına dönüyorum ve titrek ellerle MEMORY TEST seçeneğini seçip RAM'lerin tek tek test edilmesini seyrediyorum. Sıra IC29 ve IC30'a geldi...

(http://imageshack.us/a/img692/677/w66c.jpg)

ŞAAAK!!! Sanırım bu sesi ne şekilde çıkarttığımı fotoğraflarla adım adım anlatmama gerek yok  :P

Oldu! hadi leeeyn! Yav aslında muhtemel camiada basit bir şeydir, ama çok sevindim becerdiğime... Birisinin işine yaramayan, başından kimbilir neler geçmiş zavallı bir SEGA Satürn board'u abisini tekrar hayata döndürdü...  ;D

hemen diğer testleri de yapıyorum. VDP frame bufferlar da düzelmiş tahmin ettiğim gibi...

(http://imageshack.us/a/img46/9880/ktxz.jpg)

Selim'in Tecmo kartuşunu takıp bir iki deneme yapıyorum...

(http://imageshack.us/a/img707/5392/nbjz.jpg)

herşey mükemmel. hatta bir el maç bile oynuyorum. Yenildim ama umurumda değil. Bir ST-V board'u hayat döndürdüm ya... Sonra bilgilerim tazeyken foruma yazayım diyorum...

Şimdilik bu kadar...

Not: @AmigaMan, uyan geldik!  ;D neyse yatabilirsin artık  ;)

Tebrikler  Yaptığınız Kolay Bi şey Değil Smd Malzemeler bazen Çok Sorun Çıkarabiliyor Tecrübeyle Sabittir ( En Büyük sorunda Karta Zarar Gelmesi Oluyor Özellikle Lapttop Ana Kartları Çok İnce Olduğundan Kolay Zarar Görüyor Elinizdeki Kart Kalın Olduğundan Daha Zor Zarar Görür Sanırım )
Sizin Adınıza Bende Yazınızı Okurken Sevindim Başarabilmenize :)

Yine harika bir anlatım olmuş. Fotoroman gibi okudum valla. :)

Yavuz üstad yine şov yapmışsın tek kelimeyle :)

Senin sonu başarıyla biten hikayelerini okudukça aklıma kişisel gelişim kitapları geliyor. Bunlardan 100 tane yazılmışsa 99 tanesi başarının anahtarı olarak işin olumsuz tarafını hiç düşünmeyip hep pozitif bakmak, sabırla ve sakin şekilde gerekenleri yapıp sonucu garantilemekten bahseder. Bunlara neden bilmiyorum hep gülmüşümdür -muhtemelen karamsar karakterim yüzünden- ama bu anlatılanları senin gibi doğal şekilde uygulayanlardan hiçbir iş kaçmıyor :D

Aynı şeyi aslında çip takılmış olan ama benim haberim olmadığı için akşama kadar kırmaya çalıştığımız bir ps2 ile uğraşırken lw3d'de de görmüştüm. Ben elli kez "bırakalım aağbi yok olmuyo yeaa" dediysem o da elli kez yapacağımızı söyleyip sakince uğraşmıştı, haklı da çıktı :) Bence bu tür yaklaşımlar ve davranış şekilleri herhangi bir st-v board, playstation veya başka bir cihazdan kat kat daha önemli o yüzden benim asıl takdirimi kazanan anakartın tamirinden çok bu felsefedir. Senin çektiğin kaçıncı foto, kaçıncı açıklama olmasına rağmen ben halen senin yolladığın devreyle crt tüpü birleştirdiğim arcade kabinimin fotolarını yollayacağım hem de her gün oynamama rağmen :)

Tebrikler Yavuz bey, elinize sağlık

Elinize sağlık... yeteneginize hayranım... Ben o Chip'i yerine 1yılda ancak lehimlerim...

  Yavuz abi harikasın!. Ne güzel işler ama. Sevdiğimiz bu işlerde bizi yalın bırakmadığın için çok  teşekkürler.. Zîrâ böyle tamirat işleri pek paylaşılmıyor. Kendi açımdan konuşuyorum, iş Sega ST-V ile ilgili olunca böyle şeyler yazasım geliyor.  ;D Birçok ST-V kartı bir arada görmek nasıl bir duygu?  :D

  O alet ne güzel ya öyle, vantuzluyorsun, çipi tutuyorsun. Eminim diğer projedeki işkenceye göre bu bir hayli kolay olmuştur. : )

Satürn için kadavra görevi görmüş diyeceğim ama çalışıyor mu diye denemiş miydiniz Yavuz abi?


Estağfirullah Yavuz abi, ne zaman dilerseniz o zaman paylaşırsınız. : ) Sabrın sonunun Selâmet olduğunu iyi biliyorum. Burada da birkez daha tecrübe etmiş olacağız nasılsa, İnşaAllah tabi ki. : )

  :D  Vay be diyesim geliyor, başta dedim de buraya da yazayım!.

 

Böyle ciddi bir Pcb üretim projesinde böyle bir hataya yer olur mu? Ya da belki bu şekilde daha iyi deyip eklemişlerdir? Olabilir mi? Olur ya, daha ciddi bir eleman eksik olsaydı, herhalde proje yarıda kalırdı.. ST-V'nin arka yüzüne bir bakıyoruz, bobinler, kondansatörler, dirençler felan. :D amma olurdu ;D Zaten ST-V'ye amma da yakışırdı ya, neyse. Bu caponlar amma adam ya!

tebrikler gerçekten süper. ben smd lerde leyimi bol kaçırıyorum sonra leyim pastası ve anten kablosunun bol damarlı yerine benzeyen bobinler var karaköyden almıştım bunu leyim pastasına daldırıp fazla leyimi bununla temizliyorum. "tabi aşırı leyim kullanmamak şartı ile" belki anten telide iş görür. leyim sevmeyen kirli bakır yüzeyleride temizleyip reçineliyorum leyim daha iyi ve kolay oluyor, bir süre oto alarm firması okidada çalışmıştım bende buradan tecrübe edindim.

Siteye uzun zamandır girmiyordum, Yavuz bey gibi bir değeri aramızda görmek beni çok mutlu etti. Hoşgeldiniz Yavuz bey. Çalışmalarınızı çok beğendim. Çok başarılı..

Yine harika bir yazı...Elleriniz dert görmesin...Board konusunda size yardımcı olan arkadaşada çok teşekkürler...

Harika...harika...harika...

selamlar @ibrahim, sanırım işin sırrı board'u gereğinden fazla ısıtmamak. 250-300 derece lehimler koyuverince hemen uzaklaştır ısı tabancasını...


teşekkürler @simon, bu sıralar gerçek hayattaki işlerim biraz yoğun bu yüzden en azından forumdaki sessizliğimi bozmak adına şimdilik tek gecelik işler ve kısa yazılar...


@commodorefan, işin sırrı sakin olup kafanı boşaltmak ve işe başlamak. "there is no spoon - Matrix Neo"  :P


teşekkürler @Atacan. ben de o vakumlu aparat ile çipi yerine yerleştirirken biraz "yoga" yaptım  ;D ellerimin titremesi geçsin diye...


@selim7, valla hem seviyorsun hem de bazen nefret ediyorsun. bir tanesini tamir edemedim mesela. kimbilir ne derdi var. işin açıkçası bu STV kartları çok narin ve nazlı. püf desen bozuluyor sanki.


sadece board olarak satıyordu satıcı, power ve CD modülleri veya kasası falan yoktu. yani zamanında sanırım parça parça satılmış bu kalmış. ben de almıştım. yani çoktan organ bağışçısı olmuş anlayacağın. yani çalışırlığını test edecek hiçbir şey yoktu elimde. hoş test etsem de ancak ya başka bir satürn'ü kurtarmak ya da benim yaptığım gibi bir ST-V'yi kurtarmak için kullanılabilirdi. hala üzerinde bir çok SEGA "Custom Chip" var. Daha çok hayat kurtarabilir...


yok bunlar doğal şeyler elektronik işinde. ciddi PCB proje falan yalan. xbox'ı aç kesin bir yerlerinde bir jumper kablo vardır. sonuçta onu da tasarlayıp yapanlar insan. üstelik çabucak yapıp pazara sürmeleri gerek. zaten revizyonu C olan boarlarda o kablo var. E olanlarda yok, belli ki ilerleyen partilerde hatayı düzeltmişler...


@emrez, evet "solder wick (lehim fitili)" deniyor onlara. aynen dediğin gibi bol damarlı bir kablo da iş görüyor. ama işin sırrı SMD parçalarda çok lehim kullanmamak. parça yeniyse zaten bacaklarında fabrikada hafif bir lehim sürüyorlar. sadece lehim pastasının içindeki az orandaki lehim bile yeterli oluyor kimi zaman...


@venturiz, teşekkürler. hoşbulduk.


@LW3D, teşekkürler. çok abartılı bir proje değil ama yine de internette (yabancı siteler dahil) bile olmayan bir içerik olsun belki birileri faydalanır dedim. STV boardlar hakkında internette çok çok az içerik var.

ÇOOOK İİİİ
(http://fc06.deviantart.net/fs70/f/2010/209/6/2/Whaaaat___by_soRaPoiSoN.jpg)