Pinball'a aşırıya kaçmadan ama teknik konfor beklentilerimizi de sağlayacak bazı ufak modlar yapmaya devam ediyorum...
Bunlardan birisi de ses ile ilgili bir modifikasyon.
80'lerde üretilmiş Bally/Williams pinball'larındaki (Elvira System 11B denilen aileden) ses sistemi kimilerine tatminkar gelmiyor. Bally/Williams'ın bu seri pinball'larda kullandığı ses kartı zaten tüm sesleri mix edip tek bir kanaldan hoparlörlere gönderiyor ve kullanılan orijinal hoparlörler bir felaket (Ben zaten orijinal hoparlörler yırtık ve paslı olduğu için çöpe atmıştım)
Bu sistemde tüm hoparlörler birbirlerine paralel olarak bağlı (backbox'daki hoparlörlerin önünde 11 Ohm 5 Watt'lık bir taş direnç var) ve amfiden gelen mix edilmiş ses sinyali tüm hoparlörlere gönderiliyor. Sözümona kabin hoparlörü bas sesleri seçecek şekilde, backbox'daki sol hoparlör mid sesleri ve sağdaki piezo hoparlör de tiz sesleri seçecek yapıda olduğundan ses sisteminin istenilen "yeterli" performansı göstereceği düşünülmüş.
Bu tamamen bir palavra zira atmadan önce incelediğim hoparlörlerden piezo hoparlör dışındakiler ucuz basit 4 Ohm'luk hoparlörlerdi. Bunların bass ve mid frekansları seçecek bir yapısı da yoktu görünüşte.
Neyse, hoparlörleri yenilerken mid ve tizler için ayrı ayrı hoparlörler kullanmak yerine günümüz için "ortalama" sayılabilecek bir kalitede JBL marka koaksiyel, yani aynı eksen üzerine yerleştirilmiş ayrı bileşenler ile tüm frekansları yayınlayabilecek yapısı olan tarzda oto hoparlör çifti kullanmıştım. Kabin içine ise gerçek bass ları yayınlayabilecek woofer tipi bir hoparlör yerleştirmiştim.
İşin açıkçası ben genel olarak bu yapıdan çıkan sesi beğenmiştim ancak yine de kabine yerleştirdiğim wooferdan beklediğim performansı aldığımı söyleyemem zira sadece bass'ları yayınlamak yerine neredeyse backbox'daki hoparlörleri bastiracak kadar tüm sesler kabindeki wooferdan geliyordu.
Bu duruma el atmak amacıyla son malzeme siparişimde bu basit mod için gereken aleti de ucuz olduğundan göndertmiştim posta kutuma...


Nedir bu alet derseniz bu basit bir (pasif) low-pass (bass) crosssover filtre. Temel amacı woofer hoparlörlere giden mid ve tiz frekanslı ses sinyallerini bir bobin ve kondansatör ile pasif olarak filtrelemek. Bu sayede çoğunlukla bass frekansları gönderdiğimiz woofer'dan daha iyi bir performans alabiliyorsunuz.
Oto ses sistemleri veya ses sistemi kabini yapımı ile ilgilenenler bu basit cihazları bilirler zaten

Bu devreyi kabindeki woofer'ın yakınına kolayca monte edebilmek için üzerlerindeki terminallere takılabilecek bir çift kablo yapmak dışında pek bir zahmeti de yok.


Crossover'ı Woofer'ın yakınlarına bir yere de vidaladıktan sonra modumuzu tamamlamış olduk.

İlk denemede farkı direk anladım zira mevcut volume ayarına dokunmamış olmama rağmen pinball'dan gelen ses genel olarak kısıldı. Yani aslında tüm frekanslara dağılmış toplam sesin büyük kısmı bizim woofer'dan geliyormuş meğer. Crossover'ı takınca o ses bir anda uçtu

Genel volume ayarını biraz artırınca mid ve tizlerin (beklediğim gibi) sadece backbox hoparlörlerinden geldiğini, kafamı eğip dinlediğimde de wooferdan çoğunlukla bassların geldiğini gözlemledim

Bu şekilde orijinal tasarımda planlandığı gibi kabinin içi boş yapısı sayesinde bir anlamda dev bir woofer ses kabini elde etmiş olduk

Elbette ki bu çözüm aktif bir "bass boost" değil. Bass'ı artırmadık, sadece diğer sesleri filtreledik. İç organlarını titreten bass bekleyen extra bass çılgınlarını tatmin edemez belki

ama genel olarak kabinin çıkardığı ses beni şimdi oldukça tatmin etti

Bir ekstra mod ise bass'ı daha fazla ön plana çıkartmak için backbox hoparlörlerine de bir "mid/high pass crossover filtre" koymak veya bir "L-Pad atenuator" ile oradaki sesi genel volume ayarından bağımsız olarak "kısmak". Ancak bana göre bu mod yeterli sonuç ürettiğinden o detaya inmekten vazgeçtim

Tamam itiraf ediyorum hem biraz üşendim

hem de ben ne zaman bu tür ufak işlere el atsam ev ahalisinin pinball oynayası tutuyor

oyun alanı kalmış, backbox kapısı açılmış görünce hevesleri kırılıyor...
Bu yüzden bu ses modunu da burada tamamlayıp oyuna devam ediyoruz ailece
Artık her akşam pinball turnuvası düzenliyoruz evde ailecek
