sonraki »

[yavuzg]

Yorucu projeleri bitirdikten sonra birden oluşan boşluğa alışamıyorum ve odada etrafa bakınmaya başlıyorum. Yine böyle bir boşlukta gözüme Ankara retro tayfasından dostum @axeseytan'ın hediye ettiği Commodore Minuteman hesap makinesi ilişti...

Hesap makinesi çalışmıyordu. Ben de içini açıp bakmaya karar verdim.



Hesap makinesinin çalışmaması doğaldı çünkü içindeki zamanın popüler şarjlı pil teknolojisi olan NiCd (Nikel Kadmiyum) bataryanın akmış olması gibi görünüyordu...





Hesap makinelerine hiç meraklı değilimdir ancak konu Commodore olunca bu hesap makinesinin  mini bir tamirat projesini hakettiğini düşündüm

[yavuzg]

İçindeki bataryayı yakından inceleyim biraz da internet forumlarında sörf yaptıktan sonra bu bataryanın aslında 2/3 AA boyunda 4 adet hücreden oluştuğunu anladım. İnternette ebay'deki bazı bataryalara link verilmişti ama o kadar uzun boylu batarya sipariş edip bekleyecek halim yok, ben de bu bataryanın yerli piyasada varsa bi eş değerini aramaya başladım...

Bulduğum en yakın hücre GP75AAH model 2/3 AA boyutunda NiMH (Nikel Metalhidrit) batarya oldu.

Örnek: http://www.pilburada.com/gp-gp75aah-750-mah-23aa-sarjli-pil-31032u.html

(Not: Yukarda linki paylaştığım yerden almadım)

SOnra rahat koltuğumdan kalkıp Ulus Konya Sokağın yolunu tuttum, dedim ya, bu Commodore için bu zahmete değer

Konya sokağın orada sadece pil/batarya satan bir dükkan var. Daha önce de arcade kartlar için muhtelif pilleri buradan almıştım. Oradaki elemanlara GP75AAH sordum var dediler. Başka türü/kapasiteli olanı var mı dedim, yok sadece bu var istediğiniz boyutta dediler. OK dedim.

4 adet pili aldım ancak oradaki elemanlara pillere lehim yapabilmek için punto attırdım. Zaten pilleri internetten sipariş etmememin esas sebebi de punto attıramayacak olmamdı.

Neyse bu pillerle geldim eve...



Sonra pilleri orijinal batarya gibi birleştirmeye başladım. Önce bir çift...



Sonra diğer çift...



Sonra her iki çifti birleştirdim. Bu hücrelerin 1.2V civarında olması lazım. 4'ü birleşinde yaklaşık 4.8-5V gibi bir değer okumam lazım diyerek multimetre ile yaptığım bataryanın voltajını ölçtüm.



Güzel! Üstelik piller şarjlı ve rafta (artık ne kadar zamandır duruyorsa) durmalarına rağmen şarjlarından hiçbirşey kaybetmemişler.

Sonra orijinal bataryaya benzer şekilde batarya paketini bantlayıp birbirlerine sabitledim. Bataryamız hazır...

[yavuzg]

Bataryayı DC adaptör soketine ve hesap makinesinin devre kartına bağlayan kabloları değiştirdim.



Burada Commodore'un dahiyane şarj devresini görüyorsunuz. 75 Ohm'luk bir direnç Aslında mantık basit, bu tür bataryaları normal çalışma voltajlarının altında bir doğru akım geçirerek 10-15 saat şarj etmeniz gerekiyor. Hesap makinesinin arkasında yazan değerlere bakılırsa 6V'luk bir adaptör gerekiyormuş ve hesap makinesi 0.2A akım çekiyormuş...

O zaman bir hesap yaparsak bu hesap makinesi bu bataryalardan normal kullanımda kabaca 200mA akım çekiyor. Commodore bu bataryaları şarj etmek için gereken 6V'Luk adaptör ile bataryalar arasına 75 Ohm'luk direnç koyarak bataryalardan kabaca 0.08A (6/75 = 0.08) akım geçirerek şarj etmeyi planlamış... NiMH pil için bu biraz fazla gibi ama bu şekilde kalmasında da bir sakınca yok, pillerin ömrü belki biraz daha kısa olur o kadar ki gündelik hayatta bu hesap makinesini 7/24 kullanmayı planlamıyorum zaten. Düşmesine basınca çalışsın yeter

Neyse, hesap makinesinin kapağını kapatıp ilk denemeyi yapıyorum.



Heyooo!

Alet çalıştı ancak tuşları kontrol edince bir kaçı dışında hemen hemen hiçbirinin çalışmadığını farkediyorum.



İşler biraz daha ciddileşti...

[yavuzg]

Bu hesap makinesinin tuş takımına erişmeyi çözmem biraz zamanımı aldı. Özetle aletin üst kasasının kenarını hafif eğince dış kasanın tuş takımını tutan sağlı sollu çentikleri gevşiyor ve tuş takımını bırakıyor



Tuş takımı ve hesap makinesinin ana kartı iki ayrı PCB den oluşuyor. Birbirlerine tellerle bağlanmışlar. Telleri kopartmadan her iki PCB'yi de birbirlerinden yavaşça aralıyorum...



Bu sayede tuşlara ulaşabileceğim vidaları sökebilecek bir açıklık oluşuyor. Vidaları sökünce dikkat!!! Tuş takımında bir sürü yay var, etrafa sıçrayıp dağılıyorlar

Yayları toparlayınca tuşların durumu bu...



Ve tuşların temas ettiği tuş takımı kontakları da bu...



Kontakları önce güzelce camsil'le temizleyip organik pisliklerden kurtuluyorum. Sonra IPA (Isopropil Alkol) ve en son metal parlatıcı ile kontakları temizliyorum.

Sonra tek tek tuşları çıkartıp kulak pamuğu & camsil ile önce insani kirleri sonra IPA ile plastik kısımları ve arkalarındaki karbon kauçuğu temizliyorum. Bu 35+ senelik insani kirler tuşlara bastığınızda ya basamamanızı ya da bastıktan sonra tuşun geri gelmemesine sebep oluyordu



Tüm yayların paslarını da kulak pamuğuna sıktığım az miktar WD40 ile temizleyip yerlerine yerleştiriyorum.

Şimdi bir deneyelim bakalım...

[yavuzg]

Hah oldu bu iş. Muhtelif hesap işlemleri yaparak tuşların hepsini kontrol ediyorum.



Şimdi sıra kozmetik temizlikte...

Ekranı Novus 2 ile silerek yılların kılcal çiziklerinden kurtarıyorum.



Sonra hesap makinesinin kasasını önce Novus 3 ile iyice ovalayıp sonra Novus 2 ile parlatıyorum...



Ve sonunda Commodore Minuteman hakettiği 40 yıllık bakımı aldıktan sonra

[Cimihendriks]

Maşallah ekrandaki görüntü çok hoş, ben de keşke bit pazarlarında 5-10 liraya nixie tube'lü bir hesap makinesi bulsam diyorum

[ilkerficicilar]

Bu tür renkli resimli ayrıntılı anlatımlar güzel oluyor gerçekten de... Teşekkürler.

[yavuzg]

Maşallah ekrandaki görüntü çok hoş, ben de keşke bit pazarlarında 5-10 liraya nixie tube'lü bir hesap makinesi bulsam diyorum

Umarım aradığınızı bulursunuz bir gün.

Bu tür renkli resimli ayrıntılı anlatımlar güzel oluyor gerçekten de... Teşekkürler.

Hangi tür pil kullanılacağı veya detaylı tamirat/bakım konusunda işin açıkçası internette çok malzeme bulamamıştım.

Çok büyük bir iş değildi belki ama yine de elindeki minuteman veya benzeri bu tarz retro hesap makinelerini ayağa kaldırmak isteyenlerin de gözünü korkutmayacak bir bakım olması açısından paylaşayım dedim.

[Aykiri1]

@yavuzg yine süper bir çalışma olmuş eline sağlık.
bendede 1972 canon marka bir hesap makinesi var benzer bir pil modu yaptım 1,2V 4 adet AA size. ama seninki kadar temiz yaptığımı söyleyemem

[eins]

@yavuzg, ellerine sağlık, hakkettiği bakımı hakettiği ellerden görmüş bu yavru.

Ben de nixie tüp benzeri ama nixie tüp olmayan içerisinde 8 segment flaman lamba olan tüplerle ahşap bir saat yapma sevdam var. Bir dönem yurt dışında iken aradığım tüpleri bulmuş ve bir kenarda bekletiyordum. Eskiden benzin istasyonlarında pompalarda seven segment yerine bu tüplerden kullanılıyormuş, eski çıkmalarını hurdalıkta bulup toplamıştım. Sonra ne oldu bilmiyorum. Sanıyorum kaybolup gittiler...



Bu arada yazında bir yere ufak bir ekleme yapmak istiyorum. Şarj akımını hesaplarken 6/75 yapmışsın ama aslında bu bataryalarda tamamen boşken bile 1.2v gerilim okunmalıdır. Bu durumda hesabı (6- 4.8 )/75 şeklinde yapmak daha doğru. Zaten 1.2v altında iseler bile şarj voltajını görünce hızlıca toparlanır ve 1.2v seviyerine çıkarlar. Yani aslında şarj akımı 16mA civarı ve hatta tam doldukça daha da düşecektir...

İyi çalışmalar.

[yavuzg]

... Bu durumda hesabı (6- 4.8 )/75 şeklinde yapmak daha doğru.

Aaa evet bak ben onu düşünmemiştim, doğru ya, bunlar şarj ederken toparlanacaklar

O zaman daha da iyi, yani Commodore'un basit şarj devresi (75 Ohm'luk direnç) gayet uygun bir seçimmiş

[gergozen]

Güzel bir çalışma daha. Eline sağlık.

Bir dönem aynı ekran teknolojisine sahip saatler vardı. Tabi pil tasarrufu için sadece saate bakacağınız zaman ışık tuşuna basılıyordu.

[Cengiz Demir]

Eline sağlık üstad

[CM]

Güzel çalışma olmuş, elinize sağlık.

[Axeseytan]

Yavuz abi ellerine sağlık. Hesap makinesi tekrar hayat bulmuş ellerinde