@i_r_on bu yazdıkların abi sadece madencilik kısmı dimi? Asıl olay insanların bir birine bu kur üzerinden para göndermesi ve alış veriş yapabikiyor olmamız sanırım. Global bir internet para birimi diyebilir miyiz?
Bir miktar genel işleyiş, bir miktar da madencilik ile ilgili evet. Sadece kur değil, kendisinin de değeri var. Bu anlamda herhangi bir ülkenin para biriminden farklı değil. Alışılmış para birimlerine dönüşürken yerel borsaların yerel para birimi - bitcoin dönüşümünden faydalanılmak durumunda. Bitcoin dünyasında anonim kalmak mümkünken, sisteme girip bu borsalardan bitcoin alınması yahut bitcoin bozdurulması durumunda anonimlik söz konusu değil. Kara para ile ilgili yasal düzenlemelerden dolayı buraya giriş çıkışlar oldukça denetimli. Türkiyede misal iki tane bu şekilde borsa var. Daha önce kıbrıstan hizmet veren, artık türkiyeye taşınmış BtcTurk ve başında beri TR'de hizmet veren Koinim. Buralara TL gönderip borsadan BTC almak mümkün. (Koinim'de LTC yani Litecoin de alınabiliyor)
Peki bu bahsettiğiniz kriptografik problemi nedir? Yada nelerdir? O problemleri çözmek insanlığa nasıl bir katkı yada yarar sağlıyor? Problemleri çözmekte madencilik yapanlara masrafları karşılığı bu paraları kim yada kimler ödüyor?
Son işlemlerin yapıldığı blok için SHA-256 algoritmasıyla o anki zorluğa göre başında N adet 0 bit bulunan bir hash üretmek. Üretilen hash'in boyutu 32 byte. Başta ne kadar fazla 0 bit olursa bunu oluşturmak o kadar kolay oluyor. Zorluk arttıkça baştaki sıfır'ların sayısı azalıyor.
Örn. :
https://blockchain.info/block/0000000000000000057fcc708cf0130d95e27c5819203e9f967ac56e4df598eeBu problemi çözmenin insanlığa herhangi bir faydası bulunmuyor
Faydası bitcoin'e. Madencilere 21 milyon bitcoin'e kadar her yeni blokta verilen bitcoin ödülleri bitcoin devalue edilerek veriliyor. Devletin para basması gibi düşünebilirsiniz. Bu sistemi popüler hale getirmek ve ayakta tutmak için madencilere yapılan bir kıyak. Madencilerin daha az elektrik ile daha fazla hash gücünü sisteme yığması, bu hash gücünün ortak hareket etmeyecek şekilde dağıtık olması bitcoin'in bahsettiğim defter-i kebir'inin güvenliğini sağlıyor. Her bloktan çıkan bitcoin'ler bittiğinde de madenciler transfer ücretlerinden para kazanacaklar daha çok. Hali hazırda blok başına 1-2 bitcoin kazanıyorlarmış.
Benim anladığım kadarıyla "çözülen problemler"* yine BitCoin havalelerinin doğrulanmasında kullanılacak hash'ler ile ilgili.
Yani sadece kendi sistemi içinde bir yarar sağlıyor. Bu yarar karşılığında piyasaya yeni BitCoin sürülmüş oluyor.
İnsanlığa yegane katkısı yüksek havale masrafları, yasal/siyasi engelller vs olmaksızın, dünyanın herhangi bir yerine kısa sürede para çıkarmayı sağlamasıdır herhalde (daha da büyümesi mevcut bankacılık sisteminin çok da hoşuna gitmeyecektir).
(*) Bence problem sözcüğü burada doğru terminoloji değil. Bazı açıklamalarda "matematiksel problemler çözülüyor" falan diye bahsediyorlar. Oysa yapılan şey brute force tabir edilen şekilde belli şartları sağlayan yeni Hash'ler üretmek.
Evet problem tam olarak karşılamıyor ancak proof of work'ün tam bir karşılığı yok Türkçede. Bitcoin yazılımı aslında madencilerden ciddi bir hash gücünü son blok için geçerli bir hash değerini bulmak için adamalarını bekliyor. Problemden çok yani bir iş yapmalarını bekliyor. Bu iş için harcanan elektrik miktarı her şey sabit kalıp da sadece zorluk değiştiğinde de artıyor. Tabii sistemin diğer bileşenleri sabit kalmadığı için arada bir doğru orantı olduğunu söyleyemeyiz. (Örn. daha az elektrik tüketen yeni madencilik donanımı üretilmesi)
Aslında bankalar da korkmaktan çok bitcoin'in temelinde yatan blockchain teknolojisini kullanmak zorunda olduklarının farkındalar ve bu yönde ar-ge ve yatırım yapmaya başladılar.
Bitcoin'den farklı olarak yokedilerek kullanılan Ripple örneğin pek çok banka ile anlaşmış. (Ripple bitcoin'den farklı olarak para birimi gibi değil, para birimleri arasında dönüşüm sağlamak üzere kurgulanmış bir kripto para ve yerel exchange'ler arasında ucuza ve hızlı para transferi vadediyor.)
Genel Kategori
