sonraki »

[fort_apocalypse]

Cnc değil ama şöyle bir şey var : https://www.kickstarter.com/projects/voltera/voltera-your-circuit-board-prototyping-machine

Deli para birimi  

Bir kere 4200 dolar verilince iş bitmiyor, süekli disposable-nozzles, conductive-ink, argon-templates almak gerekiyor, bunları almak Çin'de PCB yaptırmaktan daha kolay değil. Bekle postan gümrükten geçsin diye, ölme eşşeğim ölme.

Olay tezgahtan çok işin doğasında aslında. Bu yüzden printer kadar kolay kullanım pek olası değil. Birincisi, printerda olduğu gibi modeli doğrudan stl'e çevirip hızlıca dilimleyip basma olayı yok. Gerber sonrası g-code çevrimi için mutlaka bir CAM işlemi yapmak gerekiyor ve plaketin boyutlarına ve kompleksliğine göre bu iş bazen çok uğraştırıyor.

İkincisi; plaketin tablaya montajı, başlangıç noktalarının sıfırlanması çok karışık olmasa da takımın hareketi sırasında pcb'yi bağlamak için kullanılan sabitleyicilere çarpıp kırılmaması için dikkatli ayarlanması gerekiyor. Ayrıca kazıma, delik delme ve kenar kesimi üç farklı CAM işlemi ve en az üç defa uç değişimi gerektiriyor.  

Son olarak da her pcb kazıma öncesi yüzeyden probing ile profil çıkarma işlemi de şart, bu da ekstra işçilik.

O yüzden printerda olduğu gibi startı ver ve bitene kadar bekle pek bu işe uygulanabilir değil. Her aşamada insan müdahalesi gerekiyor illa.

Kaliteli kesici takımları iç piyasadan bulmak da kolay değil. İçeriden bulabildiğim en iyi takım 4mm sapa sahip 0.5mm silindirik freze ucu oldu. Yurtdışı teminli almış olduğum güzel uçlar var ama en aşağı 10-20 dolar arası bayılmak gerekiyor tanesine. 0.2mm gibi hassas kesim gerekiyorsa ve uzun ömür isteniyorsa da bu uçlardan kullanmak şart. Dezavantaj olarak da bu kadar ince uç kullanılınca işlem iyice uzun sürüyor.

En son mesela amiga external disket sürücüsü için ufak bir plaket yapmıştım tek yüzlü, 4x6 cm boyutlarında. Kazıma işi belki on dakikada bitti ama gerber sonrası CAM'di probingdi derken iki saat zaman harcamışımdır öncesinde rahat. Ama doğru CAM işlemini bir defa yaptıktan sonra geri kalan işler o kadar zaman yemiyor (ya da başında bekleme gerektirmiyor en azından takım değiştirme gereksinimi gelene kadar). Aynı plaketten seri on tane işlesem mesela o zaman avantajı olurdu işte. Hatta panelize ederek tek bağlamada 20x20 bir plaketten epey mal çıkar

Aslında insan tarafından yapılan birçok iş yazılım ve donanımla yapılabilir. Mesela sıfırlama işi sensörlerle çok rahat yapılabilir. Gerber çevirimi bu iş için yazılmış özel programlarla mümkün. Uç değişimi plotterlardaki uç değişimi gibi hardware yapılabilir, toz alma, çapak temizleme vs. işlemler otomatik araba yıkama sistemleri benzeri yapılabilir. ama sadece PCB üretmek için bir CNC tasarımı yapılması gerekiyor. mesela partiküllerden temizlenmesi için PCB yatay değil 90 derece dikey veya 180 derece ters konumlandırılabilir.

[Levent]

CNC'den çıkarsak, seneler önce mürekkepli yazıcılarda kullanılmak üzere yanılmıyorsam gümüş içeren mürekkep üretilmişti. O mürekkeple kalın bir kağıda çıktı alıp, kağıt üzerinde prototipi test edebiliyordunuz. Seri üretime geçti mi bilmiyorum ama o zamanlar mucize gibi gelmişti.

Benim gördüğüm bu değildi ama sanırım aynı mürekkep yine:
https://www.youtube.com/watch?v=ai4B50RRCbI

[fort_apocalypse]

3D printer kullanarak Böyle bir çözüm de mevcut, ilginç geldi paylaşayım dedim, belki denemek isteyen çıkar.

https://www.youtube.com/watch?v=sNh0ubRcTYU

http://www.lamja.com/?p=635

[Levent (Lvnt)]

@pcdata75 meseleyi çok iyi açıklamış. Yaralarım depreşti, ben de birşeyler ekleyeyim

2010 yılı olması lazım, 1 - 1.5 ay belki daha fazla süre araştırma yaptıktan sonra bu işi yapan saplamca bir makineyi yurtdışından demonte halde şöyle giriş seviyesi 2.el bir araba parasına aldık. Sıfırdan kurulumunu ben yaptım. Makinenin a'dan z'ye herşeyini biliyorum. 3d model çıkarma vb gibi bir iki yan iş dışında esas işi prototip baskı devre yapmak olacaktı.

Sorun 1: bakırlı plaket tablaya yapışık gibi dümdüz olması lazım. Ne yaptımsa beceremedim. İlla ortada 0.1mm bombe oluyor. Bakırı kazıyan bit'in ucu üçgen şeklinde, yani benim gibi kartta 0.1mm bakır yolllarınız olsun istiyorsanız kazıma derinliğindeki 0.1mm değişme bütün planlarınızı berbat eder demektir. Sanırım tabla kartı alttan vakumlamalı. Başka türlü nasıl dümdüz kart sabitlenir denedim gerçekten mümkün değil gibi birşey. Diğer bir deyişle tabla ve sabitleyicilerin en iyisinden olması lazım.

Bu arada farketmişsinizdir, kesici bit'in ucunun üçgen şekilli olması sebebiyle, yollar kart'ın mikası yakınında daha geniş, mika'dan uzaklaştıkça daha dar çıkıyor. Bu sebepten bakır kalınlığı ince olanından kart kullanırsanız daha hassas sonuç alırsınız sanırım

Sorun2: bizim bit'lerden 4 yada 5 tanesi 0.2 - 0.3mm uç olarak geçiyor, delme kesme vb başka bit'ler de var (uç diyeceğim karışacak, bit diyorum, matkaba takılan kesici delici uç). Takımda toplamda 30 35 civarı bit var, takım fiyatı o zaman 400 euro idi. Karbid denen cinsten en sağlamından. Toplamda 3-4 tane 10x20cm deneme kartı çıkarmışımdır. Bu kadar kullanımdan sonra kullandığım bit'in kesme yüzeyi bozulmaya başladı, son çıkardıklarımda yol kenarları çapaklı çıkmaya başladı. Kabul edilebilir birşey değil

Bizim spindle dremel tarzı birşeydi. Gerçek kart yapma spindle'leri en azından 10'000 devir/dk'lık motorlu oluyor. Çok pahalı olduğu için onu almamıştık. Bizim spindle ile bile çok gürültülü idi. 10'000 devirlerde ne olur bilmiyorum. Bir de işlemin sorunsuz olması için sürekli süpürge ile çıkan tozları çekiyorduk, yoksa tozlar kesici uca fazladan iş çıkartacak gibiydi ve tozlar çalışma yüzeyini kapladığı için yaptığı işi göremiyorduk. O da ayrı bir gürültü ve o tozun ortamdan kesinlikle alınması lazım

Her kartı çıkarttıktan sonra gürültüden hoşafa dönmüş şekilde bir koltuğa vb yığılıyordum, sonrasında birşeyler düşünmek tasarlamak falan imkansız, dinlenmek gerekiyor. Asidin gözünü seveyim

Bizim cihazın yanında gelen kontrol programı bir şekilde postscript ve hpgl'li birşeyler kullanıyordu. Kicad ile oluşturduğum kartı arkası önü ayrı basılacak şekilde cihaza yaptırabiliyordum. O konuda bir sıkıntı yaşamadım. Delik delme ve kartın iki yüzünü hizalama konusunda da sıkıntı yaşamadım. Bakır yolların kenarlarındaki çapaklar sebebiyle belli bir hassasiyetin altına inmek mümkün değil zaten.

Şunu açıkça söylemiş olayım: her ne kadar makine ile istediğim kartı yapamamış olsam da sorun makinede diyemem. Makine canavar gibi, sağlam, güçlü, x/y/z eksenleri doğru ve hassas sonuç veriyor. Sorun yöntemde. Mekanik kazıma yöntemi hassas pcb yapmak için hem doğru bir yöntem değil hem de her türlü çok pahalı

Sonuçta cihaz demonte halde geldikten 2-3 hafta kadar sonra istediğim kartı bu cihazla yapamayacağımız iyice ortaya çıktı. Daha da kötüsü cihazı almadan önce beğenmediğim UV pozlama yönteminin mekanik yönteme göre çok büyük avantajlarının olduğunu farkettim:
1. Işığın hassasiyeti bütün mekanik cihazlardan çok daha fazla
2. UV yöntemi hareketsiz, mekanik yöntemde işi bozan çok fazla hareket var
3. UV yöntemi sessiz, çalışmaya devam edebiliyorsunuz
4. UV yönteminde ilk masraf da kart başına masraf da çok çok daha az ve ulaşması daha kolay

Almayın. Hatta düşünmeye bile vakit harcamayın. O derece yani. O kadar parayı ve vakti harcadıktan sonra buna kesinlikle ikna olmuş durumdayım. Onun yerine UV yöntemi ile nasıl daha iyi, daha hızlı çıktı alırım ona kafa yorun bence

[fort_apocalypse]

Görüyorum ki tecrübeli arkadaşlar "CGTR sitesinin ruhuna uygun bir şekilde" 35-40 yıl önce uyguladığım UV ışıkta film pozlandırma ile PCB basma yöntemini tavsiye ediyor.  

Ben helikopter almaya niyet etmiştim ama yolumuza faytonla devam edeceğiz sanırım.  

[ilkerficicilar]

Gayet aydınlatıcı bir konu olmuş bu. Vakit ayırıp yazan herkese teşekkürler.

Bu arada, fotoğrafçılara sormuşlar: Canon mu Nikon mu?

Ortak yanıt: Photoshop

[maverick]

Gayet aydınlatıcı bir konu olmuş bu. Vakit ayırıp yazan herkese teşekkürler.

Bu arada, fotoğrafçılara sormuşlar: Canon mu Nikon mu?

Ortak yanıt: Photoshop

Ben de sormuştum bu soruyu, "BMW mi Mercedes mi gibi bir soru oldu bu" diye cevap almıştım

Şöyle bir cihaz gördüm ama fiyat olarak epeyce pahalı duruyor?

https://wegstr.com/CNC-Wegstr-(English)

[fort_apocalypse]

Gayet aydınlatıcı bir konu olmuş bu. Vakit ayırıp yazan herkese teşekkürler.

Bu arada, fotoğrafçılara sormuşlar: Canon mu Nikon mu?

Ortak yanıt: Photoshop

Ben de sormuştum bu soruyu, "BMW mi Mercedes mi gibi bir soru oldu bu" diye cevap almıştım

Şöyle bir cihaz gördüm ama fiyat olarak epeyce pahalı duruyor?

https://wegstr.com/CNC-Wegstr-(English)

Bu 6 dakikalık video baya güzel ama üçkağıtçı satıcı işi çok kolaymış gibi gösteriyor.

https://www.youtube.com/watch?v=7EctuSTL7-w




https://www.youtube.com/watch?v=7EctuSTL7-w

[Simon (Özay Turay)]

En kolayı gönder JLCPCB'ye bassın göndersin abi ne uğraşıcan toz toprak bakır pisliği.

[Barış Yeni]

hali hazırda yapıp Hypercube 3D yazıcının hotend kısmını söküp yerine aparat ile dremeli flex şaft ile takıp cnc olarak kullanıyor eleman. ancak hiç denemedim. bundan birtane yapıp hem 3d yazıcı hemde cnc sahibi olabilirsiniz. Teorik olarak 20cm*20cm boyutlarında devre yapılabiliyor.

[appiah4]

Elektronik devrelerin 3B yazıcıdan çıkabilmesi mümkün olduğunda dünya çağ atlayacak gibime geliyor.

[fort_apocalypse]

Konuyu açtıktan sonra, olumsuz yönde yazılanlardan dolayı başka yöntem arayışına girdim, ve ütüleme metodu ile çok başarılı sonuçlar aldım, zaman zaman forumda paylaştım.
CNC veya 3D printera gerçekten gerek yok. Ütüleme metoduyla; biraz tecrübe ve el alışkanlığı ile aşağıdaki gibi çift taraflı devreleri 2-3 saatte lehimlemeye hazır halde elde edebilirsiniz. (50 yaşımdayım yakın gözlüğü kullanıyorum, bazen hurda printerdan sökme motorla PCB delikleri deldiğim oldu) Zor değil.

[appiah4]

Konuyu açtıktan sonra, olumsuz yönde yazılanlardan dolayı başka yöntem arayışına girdim, ve ütüleme metodu ile çok başarılı sonuçlar aldım, zaman zaman forumda paylaştım.
CNC veya 3D printera gerçekten gerek yok. Ütüleme metoduyla; biraz tecrübe ve el alışkanlığı ile aşağıdaki gibi çift taraflı devreleri 2-3 saatte lehimlemeye hazır halde elde edebilirsiniz. (50 yaşımdayım yakın gözlüğü kullanıyorum, bazen hurda printerdan sökme motorla PCB delikleri deldiğim oldu) Zor değil.

Bu metodu biraz anlatabilir misiniz?  Veya bir kaynağa yönlendirebilir misiniz?  Merak ettim.

[integer]

Ütü veya laminasyon makinası ile yaptığınız pcbleri kalay ile kaplayabilirsiniz. Biraz pahalı ve kaç tane pcb kaplar bilmiyorum ama şöyle birşey buldum.

https://www.robotistan.com/pcb-kalay-kaplama-seti

[fort_apocalypse]

Elbette anlatırım.

Önce devrenin çizimini bilgisayarda yapıyoruz, ben bu iş için protheus/ares programını kullanıyorum, devre çizimi için birçok değişik yazılım var.

Sonra devreyi üzerindeki yazılar ters(ayna görüntüsü) şeklinde, Laser printer kullanarak baskı devre kağıdı (transfer kağıdı) parlak yüzeyine basıyoruz.



Kullanacağınız PCB plaketi, çizdiğimiz devdeden biraz daha büyük boyutta kesip, plaketin bakır yüzeyini iyice temizliyoruz, ben bu iş için alüminyum bulaşık teli kullanıyorum, eskiden vim ile ovardık.

Laser printerdan bastığımız çizimi kesip, plaketin bakır yüzeyine kapatıyoruz. (Tranfer işleminin kusursuz olması için; kağıdın baskılı tarafını ve plaketin bakırlı tarafını kirden tozdan ve parmak izi yağlarından korumanızı öneririm.)

Bildiğimiz ütüyü en üst seviyede ısıttıktan sonra, düz bir zeminde (ben ütü masası kullanıyorum) plaket ve kağıdı birbirine yapışık şekilde ütülüyoruz. ütüleme işlemi ütünüzün ısısına göre yaklaşık 3-7 dakiya sürebilir. (plaket boyutları büyüdükçe süre uzayacaktır.)

Sonra, plaketi 10 dakika soğumaya bırakıyorum, ütünün fişini çekmeyi unutmayın.

Soğuyan plaketin üzerindeki transfer kağıdını yavaşça plaketten ayırıyorum, eğer tranferde sorun varsa sorunu tranfer kağıdında bakarsanız görebilirsiniz. Transferde sorun olan yer varsa; Edding marka, 0.5 uçlu, siyah asetat kalemiyle rötuş yapılabilir, veya aynı işlemi plaketi temizleyip baştan yapabiliriz.

Transfer tamamlandıktan sonra, plaketi asit içine atarak boyasız kısımların erimesini sağlıyoruz. ben yaklaşık bir bardak tuz ruhu içine bir pet şişe kapağı kadar hidrojen per oksit (perhidrol) karıştırıp kullanıyorum (göz kararı). erime işlemi asidin gücüne göre ve perhidrol miktarına bağlı olarak 10 dakika ile 30 dakika arasında değişebiliyor, (içinde plaket bulunan asit kabını yavaş şekilde sallayarak dalgalandırırsanız daha iyi sonuçlar alırsınız.) aynı asidi her seferinde perhidrol ekleyerek defalarca kullanabilirsiniz, bir kere kullanıp atmayın. (perhidrol ve tuzruhunu doğrudan cildinize temas ettirmeyin, ederse derhal bol su ile yukayın)

Sonra plaketi yıkayıp ışığa tutarak kontrol ediyorum, üzerindeki lazer toner boyaları temizleyip istediğim boyutta kesiyorum, (kesme işlemini sarı ince plaketlerde makasla, epoksi plaketlerde demir testeresiyle yapıyorum) çoğunlukla 0.8mm matkap ucuyla delikleri deliyorum (eski bir teyp veya prinder motoruna bir mini mandren ve bir on/of buton takarak matkap işini halledebilirsiniz.)

İşlem tamam

Bu yazdıklarım, ütü ile tek taraflı plaket basımı içindir, çift taraflı plaket basımını farklarını daha sonra yazarım.

Youtubeda birçok çeşit videolu anlatım bulabilirsiniz.

Kolay gelsin.

Ütü veya laminasyon makinası ile yaptığınız pcbleri kalay ile kaplayabilirsiniz. Biraz pahalı ve kaç tane pcb kaplar bilmiyorum ama şöyle birşey buldum.

https://www.robotistan.com/pcb-kalay-kaplama-seti

Ben bu iş için çubuk kalay aldım ama deneyemedim henüz, aslında pasta sürüp lehimle kaplamak da yapmadığım iş değil.