Çoğumuz bu hobiye çocukluk anılarımız için girmişizdir ama bazen kendimizi kaptırıp çocukluğumuzda adını bile duymadığımız "nadir" retro cihazların peşinden koşarken bulmuşuzdur kendimizi...
Ben de zaman içerisinde, kendimce aşırıya kaçmamak şartıyla, bir çok retro oyun konsolu ve bilgisayar edinmişimdir. Bir çoğunu eşe dosta dağıttım ve sadece benim için anlam ifade eden, zamanında sahip olmak dışında, dergilerde gördüğüm, duyduğum ve arkadaşlarımın evinde oynadığım sistemlerin kolleksiyonumda kalmasını istemişimdir.
Commodore 16 bunlardan farklı olarak benim için gerçek anlamda değeri olan bir retro bilgisayardır zira benim ilk kullandığım bilgisayardır.
Evet, şimdi internetteki yazılarda, youtube kanallarında Commodore 16'nın nasıl bir ticari hata olduğundan, C64 kütüphanesi ile uyumsuzluğundan, SID ve VIC gibi efsanevi çiplerin yerine gelen zayıf TED çipinden falan bayıla bayıla bahsederler...
Ama bunların benim için hiçbir anlamı yok...
İyisiyle kötüsüyle C16 benim ilk bilgisayarımdı ve şu andan ben kimsem hayatımda kişiliğimi şekillendiren önemli olaylardan birisidir. C64, Atari 800XL, Sinclair veya Amstrad sahibi arkadaşlarım sabahtan akşama oyun oynayabiliren ben C16 ile program yazmayı öğrenmiştim
mecburiyetten...
Abim İngilterede yaşıyordu ve bana ne getireyim sana demişti bir yaz. Ben de o zamanın bilgisayar dergilerinden bazı sayfaları kesip ona göndermiştim mektup olarak (Evet o zamanlar cep telefonundan foto çekip whatsapp'dan gönderemiyorduk
)
Neyse, abim geldiğinde heyecanla bana getirdiği Commodore 64'e kavuşmayı beklerken çantadan siyah bir Commodore 64 çıkınca şaşırdım
Abim o zamanlar anlayamadığım bir nedenden dolayı bana bir Commodore 16 getirmişti... :'( Beraberinde de 1-2 tane de kaset. Hala neden bir C64 hadi onu geçtim Spectrum veya Amstrad getirmediğini bilmem. Ayıp sonuçta neden bilmemne almadın denmez o zamanlar saygı vardı büyüklere karşı
Geçende bir ikinci el sitesinde arızalı bir Commodore 16 listelenince bekledim, bekledim, fiyatı benim için makul bir seviyeye gelince satan arkadaş ile görüştüm ve aldım.
Klasik siyah ekran problemi olan bir sistemdi. Belki bir ihtimal logic entegrelerden birisi veya DRAM çiplerinden birisi yanmıştır diye bir kaç deneme yaptım ama maalesef o kadar şanslı değildim. Sonra işlemciye (MOS8501R1) parmağımı değdirdiğimde parmağım yanınca (gerçek anlamda 3-5 saniye parmağınızı temasta tutamayacağınız bir acıyla) dedim klasik olarak işlemci yanmış gibi, umarım TED veya PLA de gitmemiştir diyerek CPU aramaya başladım aliexpress ve ebay'de...
Ama MOS8501R1 çok nadir bulunan bir işlemci. C16'nın piyasaya çıkışından sadece 1 sene sonra sadece 500.000 adet satılması ve üretimden kalkmasından da anlaşılacağı üzerine bu işlemciden milyonlarca üretilmemiş. Baktım ebay'de tanesi 50-60 küsür eurolardan satılıyor. Veya alternatif olarak 40 pound civarında satılan FPGA remake leri var ama onlar da şu an satışta değil.
Sonra sevgili İlker Fıçıcılar'ın forumdaki bir yazısını hatırladım. Commodore 64 de kullanılan MOS6510 işlemcisinin bir şekil uyarlanarak Commodore 16 da kullanılabileceğine dair bir yazıydı. Burada IO portların adedi ve görevi farklı olmasına rağmen en azından bilgisyaraın açılıp açılmadığını test edebilmeye yeterli olacağından bahsediyordu. Hatta birisinin bu az sayıda ve farklı görevdeki IO portlarını kullanabilecek bir kernal yazdığından da bahsediyordu.
Bu yazıları okuyup bir kaç da youtube videosu seyrettikten sonra bu işe girişmeye karar verdim.
Bu yazımda C16 için MOS6510 işlemi uyarlaması ve bir kaç ilave mod'un nasıl yapılabildiğini anlatmak istiyorum...
Commodore
