Amiga C

10. Bölüm

Cenker Özkurt

Bu ay, C dilinde program akış kontrollerini sağlayan cümleleri, blokları ve kontrol komutlarını göreceğiz.

C dilinin diğer dillerde de olduğu gibi, kendine göre bir yazılım şekli (syntax'ı) vardır. Amiga C'yi öğrenen arkadaşlara önceden şunu belirtmek isterim ki: C dilinin bu yazılım şeklini uygulamak, programın anlaşılırlığı bakımından oldukça yararlı olacaktır. Örneğin bir satırda ne kadar az komut kullanılırsa, programımızın hatalarını çözmek o kadar kolay olmaktadır.

C dilinde noktalı virgül işareti, bize bir cümlenin bitmiş olduğunu belirtmektedir. Basic dilindeki ':' gibi. İstendiğinde bir satıra birden fazla cümle yazılabilir.

x=0; 
i++; 
printf("x=%d, i=%d",x,i);

Küme işaretleri, { ve } C dilinin temelini oluşturmaktadır. Bilindiği gibi, C dili yapısal bir dildir.

Birden fazla komutu veya ifadeyi bu küme işaretleri içerisinde kullanarak programımızın yapısını oluştururuz. Şimdi ise programımızın akışını etkileyen kontrol komutlarına geçmek istiyorum. İlk olarak IF-ELSE ikilisini inceleyelim.

IF-ELSE

If-Else ikilisi, C dilinde karar vermek için kullanılır. Kullanım şekli ise şöyledir;

IF (ifade)
  1.Cümle 
ELSE
  2.Cümle

Aşağıdaki yazılım şekline dikkat edin,

IF(a>b)
  z=a; 
ELSE
  z=b;

Burada birden fazla işlem yapılabilmektedir. Bu durumda küme işareti kullanılır.

if (a>b) {
  z=a;
  printf("z=%d",z); 
  } ELSE {
  z=b;
  printf("z=%d",z); 
  }

binary(x,v,n) 
intx, v[], n;
{
 int low, high, mid; 
 low=0;
 high=n-1;
 while(low<=high) {
   mid=(low+high) 2;
   if(xv[mid])
     low=mid+1;
   else return(mid);
}
return(-1);
}

SWITCH

Switch komutu, ifadenin değerine göre birden fazla satıra dallanabilmektedir. Aşağıdaki örneği inceleyerek bu komutun kullanım şeklini daha rahat anlayabiliriz.

 
#define EOF 
-1

 main()
 {
   int c,i,diger,digit[10];

   diger=0;
   for(i=0;i<10;i++) 
     digit[i]=0;

   while((c=getchar()) !=EOF)
     switch (c) {
     case '0': 
     case '1':
     case '2':
     case '3':
     case '4':
     case '5':
     case '6':
     case '7':
     case '8':
     case '9':
       digit[c-'0']++;
       break; 
     default:
       diger++;
       break;
     }
     for(i=0;i<10;i++)
     printf("digit %d=",digit[i]);
   printf("diger=%d",diger);
}

Programımızın genel çalışma prensibi şöyledir: İlk olarak 'EOF' bir sembolik sabit olarak tanımlanmaktadır. Daha sonra bütün değişkenler sıfırlanır. c=getchar() ile klavyeden bir tuşa basılması için while döngüsü başlar. Basıldığı anda, yukarıda anlattığımız gibi switch komutu işler. Eğer RETURN tuşuna basarsak c=EOF olacağından program döngüden çıkar ve basılan nümerik sayıların sayısı ile diğer basılan tuşların sayısını yazar. Görüldüğü gibi programımız oldukça basit.

Yeni başlayan arkadaşlara, programımızı çalıştırmak için yapılması gerekenleri tekrar hatırlatmak istiyorum. İlk olarak Aztec C derleyicinizi hazırlayın. Daha sonra yukarıdaki listeyi bir editör programı ile yazarak ramdisk'e deneme.c ismi ile kaydedin. Burada örnek olarak 'deneme' ismi verilmiştir. Bu ismin yerine başka bir isim kullanabilirsiniz. Fakat sonuna '.c' uzantısını eklemeyi unutmayın. Daha sonra 'cc deneme.c' yazarak programınızı compile edin. Compile işleminin sonunda ramdisk'e 'deneme.o' adı alında yeni bir dosya açılır. Bu dosyayı da. 'ln deneme.o -lc' ile link ettikten sonra, 'deneme' yazarak programınızı çalıştırabilirsiniz.

WHILE VE FOR

Bu iki komut, program içerisinde döngü kurmak için kullanılır. While ve for C dilinin en kullanışlı komutlarmdandır. Kullanım şekilleri şöyledir:

while (ifade) 
  cümle

for(ifade1;ifade2;ifade3)
  cümle

For komutu da üç ifade istemektedir. 1. ifade ile 3. ifade eşitleme ya da fonksiyon, 2. ifade ise parantezler içindeki ana ifadeyi belirlemektedir. Yani 2. ifade doğruluğunu korudukça, for döngüsü devam eder. Eğer 1. ifade ile 2. ifade kullanılmazsa, for döngüsü genişlemeye kapanır, fakat döngü 2. ifadenin doğruluğuna bağlı olarak devam eder. Eğer 2. ifade kullanılmazsa, for sonsuz döngüye girer.

for(;;) {
  ...
}

For ile kurulmuş bir sonsuz (infinite) döngü.

while (ifade) {
  1.cümle 
  2.cümle
  .
  .
} 

for(ifade1;ifade2;ifade3) {
  1.cümle 
  2.cümle
  .
  .
}

Yukarıda, birden fazla cümle kullanılmıştır.

main()
{
int i=0;

while(i<=100) 
  printf("i=%d",i++);
}

 
main()
{
int i;

for(i=0;i<=100;i++) 
  printf("i=%d",i++);

main()
{
int k=0;
int i,j;

for(i=0;i<10;i++) { 
  for(j=0;j<10;j++) { 
    k++; 
    printf("k=%d",k);
  }
}
}

DO-WHILE

Kullanımı while komutuna benzer. Program bir defalık döngüye girerek cümleyi işler ve daha sonra while'dan sonraki ifadenin doğruluğuna göre döngüye devam eder. Eğer ifade yanlışsa, sonuç olarak do'dan sonraki cümleler bir defalık bile olsa işlenmiş olur. Yazılım formatı;

do {
  1.cümle
  2.cümle 
} while (ifade);

main()
{
int i=0;
do printf("i=%d",i++); while(i<=100);
}

BREAK

Bazen program içerisinden ifadeye bakılmaksızın çıkmak gerekir. Bu durumda break komutu sık sık kullanılır. Break komutu for, while, do ve switch komutlarında etkilidir.

for(;;) {
  i++; 
  if(i==10) break;

CONTINUE

Break komutunun tersine, döngünün devamlılığını sağlamak için kullanılır. Fakat break komutu kadar gerekli değildir.

for(i=0;i<N;i++) { 
  if(a[i]<0) 
     continue;
  ...

GOTO VE LABEL

Program içerisinde herhangi bir ifadeye bağlı olmadan sıçramamızı sağlar. C dilinde diğer dillerde de olduğu gibi bir label (etiket) ismi ile kullanılır.

for(...) 
  for(...) {
    ...
    if(...)
      goto error;
  }
...

error:
  ...

Şimdilik bu kadar. Bu ayki konularımızı daha rahat anlayabilmeniz için oldukça basit örnekler vermeye çalıştım. Bu sayede kendi örneklerinizi geliştirmeniz daha kolay olacaktır. Gelecek ay Fonksiyonlar ve program structure'ları üzerinde duracağız. Hepinize iyi günler....