  Ŀ
  Ŀ
                                                                          
                  Otomatik Kedi  Monitrler II                           
                                                                          
  ٳ
   PS 25  Agustos'95                              Ahmet T. Kksal          
  




> Hepinize merhabalar.

  "Otomatik Kedi" kesi ile beraberiz yine. Ancak editrmz Ziya Bahtiyar
  geen yaznn biraz "geyik" dolu olduunda bahsetmiti. Disketi aldm ve
  okuduumda ona hak verdim ben de.

  Arada srada AutoCAD ile dier CAD ve 3 boyutlu ortam programlarndan
  sklnca hepimizin yapt gibi dertleelim demitim. nallah skmadm.

  Geen saymz deil de ondan nceki sayda size monitrlerden bahsetmitim
  biraz. Ancak bir yanllk hatas olmu ve satcdan ekran kartnzla
  beraber alacanz disketler iinde DRV ve EXP soyadl dosyalar araynz
  yazacama EXO soayadl dosyalar yazmm.

  ok ok zr dilerim. bu dzeltemeyi yapp nasl AutoCAD'i, kartmzla ve
  ekranmzla sorunsuz yksek znrlk ya da fazla renkli altrrz onu
  beraberce yapacaz.

  Eer AutoCAD Relasae 13'e geimiseniz yani upgrade fiyat yaklak
  60.000.000 T.L'sn verdiyseniz diye ayrca AutoCAD 13 iinde baz bilgiler
  ve deiiklikler olacak yazmzda.

  Ayrca bundan sonra ufak tefek haberlerde yazacam. Bylece CAD piyasasnda
  neler oluyor ona da bakacaz. Herkesin bildii kulaa yabanc gelmeyen
  haberlerden ok karde dergimiz ComputerWorld Monitr'den bizim ilgi
  alanmza giren gncel ve nemli haberler. Siz ne dersiniz bilmiyorum yazn
  reneyim ve Otomatik Kedi siz okuyucularna uysun.


  Monitrler:

  Bu konuda nceki aylardan birinde yine bu satrlara bir eyler yazmtk.
  Ancak bu ay bunu genileterek ana konu yapma amacn tadm. Nedeni basit.
  u aralar ilemciler ana-kartlar hatta ntel'e rakip ilmecilerin olduu
  bunlarn devaml ucuzlad bir durumdayz. Hep bunlar konuuluyor. Donanm
  konusunda dergiye gelen okur mektuplarna bakyorum, Cenk Tarhan ve Ziya
  Bahtiyar'la da konuuyorum kimsenin fazla grsel iletiim arac olan
  ekranlara deinmiyor.  Ben de Otomatik Kedi'cilerin fazladan ve yeterli
  bilgileri olsun diye ana konuyapaym dedim.

  Eskiden lkemizdeki bir bilgisayar firmas ayda 2 ya da 3 sistem satarsa o
  ayn karn karm gibi olurdu. Ancak biliyorsunuz artk durum hi de
  byle deil. Bir bilgisayar firmas ok satmak zorunda artk. Kar marjlar
  ok ok dt.

  Bu tabii ki biz son kullanclarn iine geliyor. Ancak bir gerei de gz
  ard etmemeliyiz. Aslnda baz dezavantajlara ya da risklere giriyoruz.
  Artk bir bilgisayar fiyatnda 50-60 $ oynamalar baka firmaya gidilmesi
  durumunu getiriyor. Bundan dolay at yapabilmek iin ok ucuza gelmesi
  isteniyor ve kullanlan mallarn kalitesi ok ok dyor.

  te nceden monitrler hakknda yaz yazdm halde bu ay da bu konuya
  yeniden eklemelerle beraber deiniyorum. nk derginiz PcWorld Trkiye'den
  hangi ilemcini yaklak ka paraya satldn, neyin ne olduunu
  reniyorsunuz.  Artk bu konuda iyi bir dergi okuyucusu aldanamaz durumda.
  Ancak bir ey devaml gzden kayor. O da gz salmzla alakal olan
  EKRAN.

  Hele hele bizim gibi CAD ve grsel ilerle urap Otomatik Kedi'nin
  arkada olanlar iin ok ok nemli. Yeni bilgisayar alacaksanz monitr
  seerken neler yapmalyz ite bu yazda bunu greceksiniz.

  Eer sizteminizi terfi ettirmek istiyorsanz ve eer sisteminizdeki ekran
  renkli ve idare eder pozisyondaysa, tabii ki eski ekrannz atacak
  deilsiniz.  Ancak yeni bir sistemde ya da ideal CAD alma ortam
  yaratlacaksa, grsel
  e olan ekranmz nasl omaldr onu da ok iyi bilmeliyiz.

  Monitrler artk piyasada ok ucuz. Hatrlarm, mono VGA ekrann renkli
  yapmak isteyen bir arkadamla beraber, bilgisayar toplays olan bir sr
  firma gezmitik.  Hibiri "Ben eski siyah-beyaz monitr almam" demiyordu
  ama fiyatlar acaipti bir bilseniz. Siyah beyaz monitr hala satlyordu.
  Bilgisayar alanlara "Acaba ekrann renkli mi deil mi?" diye soruluyordu.
  Kimsenin ekran kart ISA m, VESA m, PCI'm ya da Board'n veri yolu
  hangisi diye sorma durumu yoktu.  ki seeneiniz vard. Birinci ekran
  kartnda Herkl ya da VGA.  VGA lks saylrd hatta siyah beyaz da
  kullanlmas bir garipti sadece gri tonlama iin alnrd.

  Siyah Beyaz monitrlerle renkliler arasnda dalar kadar fiyat fark vard.
  te biz o zaman aradaki fark ok bulmutuk
  Ancak yine alan alyordu.

  u sralar bilmem biliyor musunuz artk kimse ekran renkli mi olsun diye
  sormuyor. nk baktma gre bayi fiyatlar 0.39 renkli monitrlerde
  185$'a kadar dm.

  Evet eskiden eer az kullanlm bir siyah beyaz monitrnz varsa, ekran
  kart hari onu verip, renkli monitr alrsanz bu paradan fazlasn
  derdiniz.  Gelelim Monitrlere:

  Renkli monitrmzde bata sormanz gerekn ey bence znrlk. Yani bu
  ekran en fazla kaxka znrl destekliyor. Bu sorulmal.

  Ben sizi zahmetten kurtaraym hemen syliyeyim hi bir ekilde 1024x768
  znrlkl bir monitrden aasn almayn. Sanrm artk piyasasa
  satlmyor ama dikkatli olunuz.

  Bu u demek yatayda her satrda 1024 tane nokta ve deyde her kolonda 768
  tane nokta demek. Bu noktalar beraberce bir btnlk yakaladnda aln size
  mkemmel bir grnt. 800x600, 640x480 ya da u anda bu yazy okuduunuz
  (Windows altnda okumuyor ya da bunu pencereye almadysanz) 320x200
  znrlkler vardr.

  Mesela yazya kendinizi yaklatrn ve grn ki ok ince dokunmu bir kuma
  gibi yatay izgiler greceksiniz. Bu znrlktendir. Eer en az 640x480
  destekleyen VGA seenei seilmi bir grafik ortam yani Windows'a geince bu
  izgiler yok olacak. te size text ortam ve grafik ortam arasndaki byk
  fark. u anda okuduunuz yaz 24 satr ve 80 kolondan olumu (Ben de
  unuttum demin oturdum saydm). Ve bu blntler iinde nceden belirlenmi
  karakterle urar. Ancak yaz yazarken biz "i" harfi ile "m" harfini ayn
  kalnlkta yazmayz. Bu yazda bir btnl salar. Ancak text ekranda
  herey bu blntlerle olmaldr.

  te biz Otomatik kediciler sadece bu yazlar okumak ya da Dos ortamnda
  bir ey altrmak iin kullanyoruz. Asl alma ortammz en az 800x600
  olacak.

  Monitr dnda ekran kartnzda 1024x768 destekler olmaldr. Bunu da
  unutmadan yazaym. Eer 512 KB display RAM'i olan bir ekran karnz varsa bu
  kart ancak (monitr neyi desteklerse desteklesin) 800x600' gsterir. Bu da
  zaten ok ok zorlanarak olur. Eer ekran kartnz bu durumduysa ve eer
  deitirmek istemiyorsanz, ISA ekran kartna sahipseniz ve yeni bir
  mimariye gemek iin ana kart dahil bir sr ey deitirecak param yok
  diyorsanz, sorunuz baz firmalara ve sadece ekran kartnzn belleini
  arttrn. ok da ucuz olacak kansndaym.

  Neyse gelelim u ok bahsedilen 0.39 ya da 0.26 farkna gelelim. Ben de ilk
  bilgisayarlarla uramaya balayanlar klasik gzars olan televizyona
  balananlarla uratm (aracaksnz ama Commodore 64 deil).  le o
  zamanlarn sinema gibi 67 ekran bir renki televiyonumuz vard. Anten
  kablosunu kartrdm balardm bilgisayarn giriini demeyin size
  koskacamn bir monitr.

  Sonra dergilerde bu bilgisayarlar grnce neden para verilip bir de ekran
  alnr anlamam derdim. Galiba TV seyretmek isteyenlere ayp olmasn diye
  dedim. Ancak pahal ve iyi bir zm gibi gelmemiti. Sonra ekranlar
  grnce anlamtm. Olay ok basit. TV'ler tamam koskocamanlar ancak dikkat
  edin izgi izgi fosfor izlerini renklere boyayarak bize grnt verirler.
  TV'yi gidersiniz taaa uzaktan seyredersiniz sorun yoktur. Ama yakndan hi
  bir ie yaramaz o koskocaman tpte resim btnln salamakta gzleriniz
  zorlanr.

  te bu Tv'deki ince izler yerine ekranda noktalar vardr. Bunlar fosfor
  her seferinde baka renge boyar. Bu noktalar ufacktr. te dediim gibi
  1024x768 tane var.

  Bu 0.39 ya da 0.28 saylarnn birimi dot pinch'tir. Bu ne olsa gerek
  diyeceiz ancak tam Trke karln bulamkta zorlandk ama nokta-aralk
  (aslnda pinch=imdik ya da tutamak demek ama her yerde mantk aramamak
  lazm. "Aralk" anlamnda da kullanlyor) desek yanl olmaz. Yani
  ekrannzdaki iki nokta arasnda daha az aralk olmas ekrannzn biraz
  daha TV'likten kurtulduunu anlatr. Yani say ne kadar az sa yani 0.39
  deil 0.28 ya da 0.26 ise daha iyi grntlere kavuabilrsiniz.

  Ayrca demin 67 ekran TV'miz var dedim. Bu biliyorsunuz u demek. Tv tpnn
  arpraz boyu 67 cm demek. Ancak Ekranlarda "in" birimi kullanlyor. Bir
  in 2.54 cm eder. 14 in ekrannz varsa tpnn aprazlama boyu 14 intir.
  Piyasada en ok 14" ekran satlr. Ancak hemen sylemeliyim ki grdm
  ekranlar u aralar gerekten ok kt.

  Sizi uyarmak amac ile de yazyorum. Ekranlarda nelere dikkat etmeliyiz
  bunlara bakalm.


  Titremesizlik (Non-interlaced)
  
  Ekranlar en ufak znrlkler en kolay gsterirler ama bizim iyi
  znrlere ihitiyacmz var. Ekran yksek znrlklerde daha zor ekran
  yeniler ite bunlarda birbiri arkasnda geimi gzlerimiz alglarsa ekran
  titiriyor demektir.Bunun iin ekran alrken bir de satcdan yksek
  znrlkte bir deneme isteyin.  Ekrana beyaz bir sayfa getirmesini
  isteyin.  (Windows'ta Paintbrush' an. Hi bir ey izmeden izimi gster
  deyiverin makinaya. Aln size bembeyaz bir ekran) Sonra biraz uzaklan 1-2
  metre kadar ve ekrana bakn.  Titreme sezerseniz akrann non-interlaced
  zelliinden phe duyun. Alrken uzaktan baklnca titreyen ekran 2 ay
  sonra yakndan da titrer (Otomatik kedi yle diyo)


  Doth-pinch zellii
  
  Yukarda anlattk en az 0.28 alnz. 0.26 olursa daha iyi olur tabii. Ama
  art deil


  Kontrol kabiliyeti
  
  Monitrn ekrann ayarlarken kullandmz ince ayar dmeleri bunlar.
  Ekrann yatay ve dey hareketini salayanlar mutlaka olmal. Genelde
  grdklerimde ekrann yatay haraketleri kontrol ediliyor ama dey
  hareketleri kontrol edilmiyor ancak, dey bykl ile oynayabiliyorsunuz.
  yi bir monitrde hem yatay hem de deyde hareket ve yatay ayarlama
  dmeleri bulunmaldr. Ekrann merkezden sabit biimde dndrlerek
  yukardaki kasa birleme yerine tam paralel olarak ayarlanmasn salayan
  dmeler de nemli.  (Bu dnrmeyi rotate dmesi ile yaparsnz)


  Reset dmesi ve Degauss ilemi
  
  Makinamz arada srada restleriz eitli nedenlerle. Bazen de monitrlerin
  ayarlarnda fabrika ayarlarna yeniden gelip, yeni ayar yapmak isteriz bunun
  iin reset dmesi vardr. Degauss ise ekrann zerindeki statik elektrii
  sfrlar. TV'ye elinizi yknlatrdnzda tr tr sesler duyarsnz,
  ekranlarda ise bu statik grntde izgiler olumas demektir. Genelde
  trinitron ve byk ekranlarda bu izgiler oluur. Bunlarn yok edilmesi iin
  bu dmeye basarsnz ve "zannnngg" diye bir sesle monitr kendine gelir.
  Bu iki dmenin fonksiyonlar vardr ama olmazsa olmaz deil.


  Dk radyasyon (Low radition)
  
  Eer ekranda izim yaparken ay imiyorsanz nemli. Hemen hepsi dk
  radyasyonlu diyor kendine ama Swedish Regulatory denen bir kurumun
  satandard olan 25 nT'den az olmaldr. Bu ne demek diye sormayn ite. Bir
  satandart. Ama monitr alrken el kitabnda bu yazyorsa gerekten test
  edilmiliine karar klabilirsiniz. Ancak bunu satcya sylemeyin bn bn
  bakabilir.


  Minderlik ayar (Pincushion ayar)
  
  Biliyorsunuz dz kare ekran derler. Tplerin bu zellikleri ile daha
  pahalya satlmas olanakldr. Bu doru. Monitrmzn tp normal bir TV
  tp gibidir.  Bir elektron tabancas sizin baktnz ekrana elektronlar
  gnderir bunlar renklere gre filtre edilerek fosfora arpar ve grnt
  oluur. Tabanca bir merkezden nlar yayar. Bir merkezden yayd iin tam
  merkeze dik gelenler kenarlara gelenlerden nce davranrlar. Bu fark
  kapatmak iin tpler biraz bombelidir.  Yeni gelitirilen teknolojilerle
  dze yakn (dikkat edin dz deil) tpler yaplyor.  Dz ekrann avantaj
  ekran minder yz olmadnda kenarlar tamamen dzdr.  Yani bir kad aln
  bir minderin stne kaplayn bakn katla tm yzeyi rtmeye kalkarsanz
  krr. Yanlardan aklk kalr.  te minderlik ayar da bu ovallii
  giderir. Bu kontrol ancak iyi monitrlerde vardr.

  Alrken mutlaka sorunuz. (Baz satclar bunun ne demek olduunu bile
  nilmiyorlar ne yazk)



> Monitr aldk. imdi ayarlarn yaptk. Ancak her znrlkte farkl bir
  elektron gnderimi oluduundan DOS'un text ortamnda 320x200'de
  ayarlarmalar yapabildik. Birden AutoCAD'e 800x600'a ya da Windows'a getik
  ancak kenarlar bi ho olmu. Hayyyyda onlar dzelttik. Bu sefer iimiz
  bitti yine DOS'a dndk. Bu sefer DOS bozulmu. yi monitrlerde her
  oynadnz ayar o znrlk iin saklanr.

  Ancak saklamyor meret. O zaman kolay var. Sizin ekran kartnzla alakal
  bir sorununuz olabilir. Evet ekrannz her grnty aklnda tutamad iin
  her seferinde ayarlamak zorunda kalabilirsiniz. Bunun zm de u: Ekran
  kartnzla gelen bir disket olacak. Onda "refresh" ilemini gren bir exe
  dosyas ya da ayarlama dosyas bulursunuz. Read me dosyasn iyice okuyun ve
  ayarlaryn. Bunu da Autoexec.bat dosyasna yaznz. Artk her bilgisayar
  aldnda ekrannz ve ekran kartnz ayn dili konuacak.

 Pekkkiii iyi monitr nereden nasl bulacaz.
  Baknz dnyadaki tm ekranlarn %70'inden fazlas Taywan'da retiliyor.
  Evet Sony'sinden MAG'ine ya da ADI'den TM'ye kadar. Nedeni basit iilik
  ucuz. Ancak kalitesiz diye bii yok.

  Belki titremesiz, dk radyasyonlu ya da 0.28 'diye aldnz ama ayarlar
  tutturamayabilirsiniz. Belki o beyaz ekranda test ederken ufak siyah
  benekler greceksiniz. Sakn almayn o monitr demekki onun bir-iki pixeli
  eksik.

  Piyasada 14" peynir ekmek gibi. Ve ucuz. 17" ok pahal gelebilir 21" ise
  yanna yaklalmayacak gibi de olabilir. O zaman en iyi zm 15" ekran
  almak.  Biraz aratrdm 14" ile 15" markal bir monitrn fiyat fark 70-
  100$ arasnda. Tamam az deil ama biz CAD'iyiz. Bizim iin nemli. Ayrca
  yukardaki ayarlar ou 15" monitrde var. Sonra hem ok ucuz olsun 14"
  alaym hem de benim belki de abartarak zerinde titizlikle durduum konular
  bir bir satcnzdan isterseniz, o da size normal olarak daha byklerini
  iinde ilemci olanlar syleyecek.

  17" ya da 21" aln mutlaka demiyorum ama fiat farkn gze alp 15" aln.


  Bu Otomatik Kedi'nin ufak bir tavsiyesi.

 Bu arada ite haber:
  AutoCAD'in UNIX ve ALPHA iletim sistemleri iin versiyonu kt. Fiyatn
  bilmiyorum. Ayrca ka kullanc iin ka para daha elimize bilgi gelmedi.
  Ayrca performans nasl olacak merak ediyorum. Bunlar hakknda gemi bilgi
  geldiin aktaracam. Ama haber aslnda sevindirici. Artk byk tasarm
  parklar kurulmas kolay olacak ve ok ok hzl makinalarda AutoCAD
  koturulacak.

  3DS'in network destei var ancak tam olarak ilemci paylam ne zaamn
  yapacak onu bilemiyoruz. (u an iin network ayarlar ile tek kare render
  esnasnda makinalar aras ilemci paylam olmuuyor. Ancak animasyon
  srasnda kareler paylalabiliyor.)


> Bir dahaki yazda ekran kartlarndan bahsedeceiz.
  AutoCAD13'n 3ds3 ve 4'te olduu gibi konfigrasyonda VIBRANT' nasl
  kullandna deineceiz.

  Eer nternet balantnz varsa ahmetk@doruk.com.tr'a e-mail atnz.

  Buraya kadar okuduysanz teekkr ederiz ancak bize yazn ltfen. Mektuba
  OTOMATK KED ibaresini ekleyiniz ki editrmz Ziya BAHTYAR hemen Otomatik
  Kedi'yi haberdar etsin. Ve dier editrlere kskanarak bakmasn.

  Ayrca yaknda PC World'teki sayfamzda beraber olacaz.

  te Adres:

                  PC World/Trkiye
                  PS "Otomatik Kedi"
                  Eski Bykdere cad.
                  Sanayi mah. Behet sokak
                  No:25/B  Kat:5
                  80650 4.Levent / STANBUL



    Selmlar ve Sevgiler...