commodore.gen.tr

Sinclair bilgisayarlarında yer alan ULA işlemcileriyle ilgili probleme vakıf olmam biraz zaman aldı... Böyle bir sorunu aşmak için ULA alternatifi var mı diye araştırınca bazı örnekler gördüm ama çok partik görünmedi... Bu alanda çalışan yok mu? ya da ULA'ları spectrum sitelerinden almak mı gerekir? neden bozulur ULA?

ULA yapmak isteyene bir iki kaynak :P

http://opencores.org/project,zx_ula (http://opencores.org/project,zx_ula)
http://www.zxdesign.info/book/ (http://www.zxdesign.info/book/)

Opencores projesini incelemiştim. FPGA tecrübem olmadığı için bana biraz uzak. Bir de ortaya çıkan şey baya büyük. Doğrudan 40 pin konnektöre takılacak mini bir PCB boyutuna inilebilseymiş süper olurdu.

Bildiğim kadar Spectrum board issue'larina göre ULA değişiyor. Yani her ULA her Spectrum da çalişmayabiliyor.

Dogru

Bende bir iki tane yedek vardi bir yerlerde. Sana hangi versiyon lazim?

bendeki boardların hespi issue3B,
6C001E-6
6C001E-6E
6c001E-7
bunların hepsi issue3B  boardlar ile uyumlu diye biliyorum

aslında sorun ULA'da mı belli değil,
3 board'da da 3 farklı ULA'yı deniyorum, keyboard cevap vermiyor
hepsinde de aynı sorun çıkması enteresan
sanırım boardlardan birinde deneme yaparken sırayla 3 ULA'yı da bozdum
SMARTCard adında bir rom tester/yükleyici ile test ediyorum;
16K memory OK, 32K 1 board'da OK
üst memory IC'leri ve multiplexer IC'leri de söküp test yaptığımda "no upper RAM detected" alıyorum,
bu noktaya kadar gayet güzel, sonra tester cihaz da "Port 254 4:0 <> $1f - key stuck?" hatası veriyor

Cok alakasiz gelebilir ama guc kaynagi olarak kendi orijinal Sinclair adaptorunu mu kullaniyorsun?

Elimden bir suru spectrum gecti tesadufen her turlu arizayi gordum ama tek bir ULA arizasi gormedim. Ben sansliymisim herhalde. Hatta hep Sinclairin icindeki en dayanikli cip ULA olsa gerek diye dusunurdum. Belki de yanilmisim. Yarin bulabilirsem bendeki ULA hangi versiyonmus bir bakayim

Bu arada CGTR foruma hos geldin thunderbolt.  Burada yeni Spectrumculari gormek ne guzel.

original adaptörler de var, onları da kullanarak denedim sonuç aynı,
ancak uzun süredir switch mode 12V bir adaptör kullanıyordum, original adaptör sürekli vınıltı çıkardığından pek hoşuma gitmemişti çalışması.

aslında foruma zaman zaman bakardım, uzun bir süredir dolapta bekleyen cihazlara bakıp ne olacak bunlar deyince tekrar başladım. hiçbir şeyi atmayanlardanım, artık neyi nereye koyduğumu unutuyorum :-)

3 ULA'nin ayni anda benzer sekilde hatalar vermesi acaba bir sekilde yetersiz bir guc kaynagi mi kullanildi diye dusundurdu. Onu  disinda bir boardin sirayla ULAlari ayni sekikde bozabilme ihtimali de olasi tabi.

Keyboard cevap vermiyor derken, ekrana görüntü geliyormu? Eğer görüntü geliyorsa ULA sağlam demektir.

görüntü geliyor, memory ve TR4 arızaları vardı, onları giderince çalıştılar
daha sonra tüm kondansatörleri değiştirdim 1 hafta kadar arada test ettim
çalışıyorlardı
ne olduysa sonra üç board'da da 3 ULA ile denedim, keyboard çalışmıyor
hatta 5'li keyboard konnektöründen 8'li keyboard konnektörüne kablo ile bağlantı yapardım o şekilde bile cevap alamıyorum.

Ilginc. En ilginci de 3 makinenin de ayni sekilde davranmasi. Tam soguk, yagmurlu pazar aksamlarinda bulmaca cozer gibi uzerinde kafa patlatmayi sevdigim cinsten bir puzzle" vakasi :)

Simdi klavye calismiyor derken 1982 Sinclair Research ltd ekranini gecip K imlecine ulasamadigini varsayiyorum. Bu durumda aklima bir olasilik daha geliyor: belki klavye ve ULAnin klavye ile ilgili bolumu donanim bazinda calisiyor ama CPU ROMdaki firmwarede klavye tarama rutinlerine ulasamadan once cakiliyor ve klavye donaniminda sorun oldugunu dusundurtuyor. Bunun cok cesitli sebepleri olabilir. Ayrica merak edip webde arayinca RAM hatasi yuzunden klavyesi calismayan bir Spectrum oykusune bile rastladim http://www.retroleum.co.uk/electronics-articles/repairing-a-zx-spectrum/ (http://www.retroleum.co.uk/electronics-articles/repairing-a-zx-spectrum/)

Ama diyorum ya, isleri karistiran, ilginc detay 3 makinanin da ayni seyi yapmasi

Burasi onemli bir ipucu olabilir

Aynı yazıyı okumuştum
bu nedenle 32K RAMleri ve mux chiplerini sökmüştüm. Ama durum değişmedi.

Hmmm.. Elinde interface2 var mi? Ya da COMCON interface?

Sadece retroluemdeki SMARTCARD ROM yükleyici/tester var.

Bu interfacelerin her ikisi de joystickleri klavyeye map ediyorlar. O yuden sordum. Acaba baglansa, joysticki saga sola cekince klavye girisi olarak algilar mi spectrum diye. interface2 bagliyken joystick kipirdatilinca ekrana rakamlar yazar mesela

problemin ULA olduğu kesinleşti;
sadece bir board üzerinde 3 ULA'yı sırayla denedim ve KB1'e bağlı 5 uçtaki gerilimleri ölçtüğümde aşağıdaki sonuç çıktı, ayrıca diğer boardlarda da durum her ULA için aynı oldu. Normalde bu gerilimlerin tuş basılı değilse hepsinin 5V gibi olması lazım.

ULA1: 4.8 4.8 4.8 3.6 0.7V
ULA2: 4.3 4.3 4.3 4.3 2.1V
ULA3: 4.7 4.7 4.7 4.7 2.2V

sanırım yaptığım bir hata ile (aynı board üzerinde olabilir) 3 ULA'yı da garip bir şekilde bozmuş olmalıyım. işin enterasan yanı görüntü var, ses var, klavye çalışmıyor.

bir ULA da daha garip davranıyor, cihazı açıp 2-3 dk bekleyince klavyeden kendisi random yazıyor ve normal klavye pıt pıt sesi de var.

Bu devirde 3 ULA'yı bozarak tarihe geçmiş oldum. spectrum camiasından özür dilerim :-)


 

>thunderbolt  görüntü ve ses varken klavyenin çalışmaması can sıkıcı bir durum gerçekten. KB1 pinlerindeki gerilimleri vermişsin, bir de ULA takılı değilken ölçer misin, bakalım 4. ve 5. pinlerin gerilimlerini ULA mı düşürüyor yoksa başka bir sorun mu var (ölçümleri pcb'ye klavyenin ribbon kabloları takılı değilken yapıyorsun tabi).

Merhaba Metallic,
klavye ribbonlar takılı değilken ölçüm yapıyorum, ayrıca büyüteçle devrenin altına üstüne baktım, zaten üçünde de aynı hatanın olması garip, kısa devre vb yok.
ULA takılı değilken tüm uçlar 5V'a yakın değerde.
ULA'lara yazık oldu, bir dahakine daha dikkatli olmam gerekecek.

herkese katkıları ve yardımı için teşekkürler,

Klavyeye gelene kadarki arızaları o kadar uğraşıp giderdikten sonra bir ULA sorunuyla işin sonlanması kötü olmuş senin için. Umarım LW3D'nin linkini verdiği sayfadaki Miguel'in (mcleod_ideafix) projesine bakarak biri direk olarak 40pin sokete takılabilir bir ULA replacement yapar da yatmakta olan Spectrum'lar hayata döner.

Bir de yanlış mı yazdın bilmiyorum 12V switch mode adaptör kullanıyorum demişsin. 9V yerine 12V kullanırsan tehlikeli iş yaparsın. 12V kullanılınca 7805 5V regülatör çok fazla ısınır, bir de alüminyum soğutucuyu regülatöre bağlamayı unutarak tamirata başlarsan tam olur artık. Ayrıca Spectrum'um switch-mode power supply katına 9V yerine 12V girince çıkışta olması gereken 12V ve -5V bundan etkilenir. Bu  gerilimler lower ram 4116'ları beslediği için 4116'lar sallantıda demektir.

Bir de adaptörlerle ilgili şu bilgiyi vereyim, özellikle 48k Spectrum'larda adaptöre çok dikkat etmek gerekli.

Orjinal 9V adaptör boştayken 12.5V civarı çıkış verir, yüke bindiğinde 10V civarına düşer.
Switch-mode 9V adaptörler boştayken 9V çıkış verir, yüke bindiğinde çok az bir düşme olur.

çıkma ULA bularak sorun çözüldü, artık kesin olarak biliyorum ki 3 adet bozuk ULA var elimde. klavye girişini kabul etmiyorlar ama görüntü veriyorlar.

neyse ki çalışmayan bir Spectrum daha hayata döndü :-)

Güzel haber, Retroleum'dan aldığın Smart Card'ın keyfini çıkartabilirsin artık =) Kempston joystick portu da üzerinde, özellikle Cookie oynarken çok işe yarar. Smart Card hakkında izlenimlerini paylaşırsan iyi olur aslında, Divide ve Divmmc'ye göre pek fazla bilinmiyor.

SMART Card'I şu ana kadar çoğunlukla bozuk RAM'leri bulmak için kullandım, nokta atışı 5-10 sn içinde söylüyor hangi chip sorunlu ise.

Oyun yükleme için bildiğim kadarıyla şuan sadece SNA formatını destekliyor.
ama daha sonra geliştireceğini yazmış devreyi yapan Phil.

Ayrıca hazır ROM imajlarını da çalıştırabiliyorsunuz. bunun için Bank alanları seçiyorsunuz.

Bir dezavantajı kutusuz olması, gerçi ben elektronik kısmının hep göz önünde olmasını tercih ediyorum. kargo dahil 25Pound civarında fiyatı vardı.

K

Bu arada Chris Smith'in "The ZX Spectrum ULA: How to design a microcomputer" kitabını sipariş ettim, yakında gelir.
Bir de FPGA geliştirme kartı yolda, bakalım neler yapabiliriz.

Çok iddalı değilim ama, yapılacak iş aslında Chris'İn yayınlamış olduğu bilinen logic elemalarla yaptığını FPGA içine programlamak olacak.

Kitap ve geliştirme kartı gelince ayrı konu üzerinden anlatırım.

Retroleum'a bir ara baktığımda Phil, Smart Card'a tap desteğini de eklediğini de yazmıştı. Tap'ları da bir dene istersen, Spectrum oyunlarının keyfi asıl tap dosyası üzerinden yüklediğinde çıkar, aynı kasetten yüklüyormuş gibi. Gerçi bir kaset yüklemesine göre çok daha hızlı olacak, oyun zınk diye ekrana gelecek =) Sna ve z80 dosyaları aslında emulator'larda kullanılan imaj dosyaları. Oyunun ana menüsü ekrana geldiğinde freeze yapılmış snapshot'lar oldukları için daha önceki aşamaları, oyunun yükleme ekranını falan göremezsin.


wow, 40pin sokete uygun bir ULA replacement süper olur =)

Open cores adlı sitede bir çalışma var,
http://opencores.org/project,zx_ula (http://opencores.org/project,zx_ula)

onlar Xilink ile yapmışlar projeyi, ama kodlar Alteraya da uyarlanabilir.
Tabi proje tüm ZX Spectrum'u simule ediyor,

benim istediğim tam da senin yazmış olduğun gibi 40 pin bir soket ile ULA replacement.
belki daha basit bile olacaktır.

Evet biliyorum o siteyi. ULA'sı gidik Spectrum'lara ne yapabilirim diye araştırırken görmüştüm ama sadece ULA kısmını nasıl çıkartırım o projeden diye açıkcası işin içinden çıkamadım =) Şimdiye kadar 40'lı sokete uygun bir ULA replacement'ın yapılmamış olması da garip gerçekten, etrafta o kadar ULA bekleyen Spectrum'lar dururken =)

edit: konu dışı link

edit: konu dışı link

Axail kondansatörleri bulduğumu diğer bir konuda yazmıştım, Istanbul Karaöy'de Selanik pasajı 2. katta Yılmaz elektronik satıyor, tanesi 35kuruş.
bendeki 3 board için kondansatör değişimi yaptım, hatta 3 board için daha kondansatör var, 20 yıl içinde bozulmazlarsa kullanmayı düşünüyorum :-)

ok aksiyal kondansatör link'ine gerek yok o zaman, hatta board tamiri link'lerine de gerek yok, ULA konusundan uzaklaşmayalım =)