commodore.gen.tr

Çok sevdiğim bir abime ait olan Amstrad GX4000'in onarım süreci. Hiçbir hayat belirtisi olmayan 4000 için araştırmaya önce adaptöründen başladım ve akım gelmediğini gözlemledim. Yani adaptör tümüyle işlevsizdi.

Adaptörü adamlar resmen açılmasın diye yapmışlar. Sanırım tamir edilmesini istememişler. Dramele döner testere takarak plastiğin birleşim yerinden açtım. Açılırken ortaya çıkan kozmetik sorunlar düşüneceğim en son şey. Tekrar toplarken, en son estetik bir müdahale ile eski haline getiririm.

Adaptörün içinde ilk gözlemlediğim şey sigortasının patlamış olduğu. Bu kolay. Yeni bir sigorta ile değiştirdim. Hazır açmışken, pcbnin özellikle arka tarafının durumu içler acısıydı. Sanırım ısıdan kaynaklanmış. Bilemiyorum tabi. Güzelce temizleyip ilk günkü haline getirdim. Açılmış önümde duruyorken, yirmibeş yıllık kondansatörü de yenisiyle değiştirerek adaptör kısmını hallettim.

Hastayım bu 80'lerin elekronik tasarımına. Açılmayacak şekilde adaptör yapıp içine sigorta koymak :D

Tavsiyem, eğer adaptör kasasının içinde uygun yer varsa, şu kasa tipi sigorta yuvaları var, onlardan kullanabilirsin. Hiç değilse 30 sene evvelki mühendislere de bir gönderme olur ;)

http://www.direnc.net/30mm-Sigorta-Yuvasi-Kutu-Tip-,PR-14031.html (http://www.direnc.net/30mm-Sigorta-Yuvasi-Kutu-Tip-,PR-14031.html)

Bir fikir sadece...

Kolay gelsin

Adaptörü tekrar priz ile tanıştırdığımda multimetrede ilk kez bir değer okundu. 12.67 !!!!! .. 11 V çıkış vermesi gereken adaptörden 12.67 V geliyordu. Neyse.. En azından çalışıyor ya.. bu da bir şey :)

Sorun bu kadar basit miydi ?? Yani basit bir adaptör problemi miydi?.. Umarım..

Adaptörü 4000'e bağladığımda yeşil ışığın düz yandığını gözlemledim. Amstrad yaşıyordu. Ama ekrana siyah bir görüntü dışında hiçbir şey gelmiyor... Puffff. Bu kadar basit değilmiş.

Kasayı yeniden açtım ve adaptör bağlı, cihaz açıkken devreyi gözlemledim. Entegrelerin çalışırken ısısını kontrol ederken pcb üzerinde serigrafi baskı ile 2 olarak işaretlenen 2 numaralı ram çipinin inanılmaz ısındığını farkettim. Isı o kadar yüksekti ki dokunduğum parmağım su toplamış durumda. İşin insani boyutunu bir tarafa bırakıp TMS4464-12NL isimli bu küçük sevimli ram çipinin datasheetine göre sol alt ve sağ üst köşedeki bacaklarından ( 9 ve 18 numaralı bacaklar -> 9 numara +5V, 18 numaralı bacak toprak), bu entegreye ulaşan voltajı ölçtüğümde 6.85 V olduğunu gördüm. Aynı datasheet ( http://bg-electronics.de/datenblaetter/Schaltkreise/TMS4464.pdf (http://bg-electronics.de/datenblaetter/Schaltkreise/TMS4464.pdf) ) bu bacaklarda 5 V olması gerektiğini ve %10 toleransının olduğunu söylüyordu. O da en fazla 5.5 V olduğuna göre 6.85 V biraz fazla gelmiş ve küçük ram çipimiz anlaşıldığı kadarıyla çoktan hayata veda etmişti.

Neyse durum anlaşılmıştı. Alttaki 1 numaralı TMS4464-12NL yani aynı kodlu ram çipinde herhangi bir ısınma problemi yoktu. Ama ramin durumu hakkında bilgi verebilecek tek gösterge değil elbette. Bir taraftan da en azından bir umudum var hala kendisiyle ilgili.

TMS4464-12NL'yi izmir' de bulamadım. Çinli arkadaşların sitesine bakınca ve fotoğraflarını da görünce hemen siparişi verdim. Artık geldiğinde bu arkadaşların pcb üzerindeki nöbet değişimini gerçekleştireceğim.

Bu arada şu 6 küsür volt akımın gelmesinin nedeni olabilecek olan iki tane 7805 serisi arkadaşı farkettim. Zaten GX4000 ile ilgili yaptığım araştırmada bu iki 7805 ve iki tane TMS4464-12NL ram çipini işaret ediyorlardı. Ramleri sipariş ettik.. gelir herhalde.. Ama 7805 elimde var.. O zamannn.. Değiştirelim onları..

Çok teşekkür ediyorum.. Sizin yaptığınız onarımları ve projelerinizi ilgiyle ve keyifle takip ediyorum. Umarım ben de bunun üstesinden gelebilirim. Önerinizi dikkate alacağım. Çok teşekkür ediyorum.

Evet açılmayan bir adaptör yapıp içinde sigorta olması benim de hiç beklemediğim bir durumdu. Açmadan önce pek çok şey aklıma gelmişti içinde bir sigorta olabileceği aklıma gelmemişti :)

Saygılar

Gerçekten güzel bir tamirat yazısı olmuş eline sağlık ama resim işine el atsan iyi olur indirip bakmak akışı bozuyor(Tavsiyedir).

Ana hattaki regülasyonu yapan 7805 yerinden sökülüp pcb itinayla temizlendi.. Görüntüsü burada.. Şimdiii yerine ne takalım.. diğer fotoğrafta solda sökülen 7805 ve yanında da iki ayrı 7805 serisi voltaj regülatörü. Hangisini taksammm. Datasheetler UA7805C'nin daha yeni olduğunu (bilmem artık ne kadar doğru) ama daha da önemlisi standart 1amper yerine 1.5amper olduğunu söylüyordu. Gerçi yanındaki arkadaşı için de durum aynıymış ama neyse..Ana regülasyon hattına UA7805C arkasına biraz termal macun sürülerek soğutucusuna monte edildi.

Ardından sıra ikincisine geldi. Soğutuculu regülatörün aksine bunda soğutucu yok. Fotoğraflarda ana 7805'in biraz daha ön tarafında solda NEC üretimi 78L05 regülatörünü görebilirsiniz. Birincisi bunun neden soğutucusu yok. O aradaki L ne? Üçüncüsü bu neden küçük. Standart 7805'ten ne farkı var?

Cevap: Hiçbir farkı yok. Sadece amperi çok daha düşük. Bildiğim kadarıyla 100 mA. O halde buraya diğer 7805CV takılabilir çünkü 1.5 ampere kadar kullanılabiliyor. Aynenn böyle yaptım.. 78L05'i yerinden söküp, güzel bir temizliğin ardından 7805CV'yi yeni nöbet yerine teslim ettim. Eskisine göre biraz daha büyük ama hiiiç sorun değil. Bu arkadaş hayatının kalan kısmını burada geçirecek.

Elinize sağlık. Takipteyim ;)

Sayın (cdemir) : Çok teşekkür ederim, çok naziksiniz. Sayın (eemiroglu84) : Çok teşekkür ederim ilginize. Tavsiyenizi dikkate alacağım. Sitedeki standart görsel yükleme linkini kullanıyorum fotoğraflar için.

İlerledikçe paylaşmaya devam edeceğim. TMS4464-12NL'ler gelene kadar maalesef proje beklemek zorunda. Bu arada bir macintosh performa 450'yi masaya yatıracağım. Birkaç gün sonra performa 450 operasyonunda görüşmek dileğiyle..

BİR amstrad hastası olarak 4 gözle bekliyoruz. 
ne cihazlar kullandım bir mac kullanmak nasip olmadı

Seç abi benim imzadakilerden birini. Senindir.

Eline sağlık. Amstrad GX4000 ile ilgili çok önemli bir tamirat günlüğü olacak. Takipteyiz :)

GX4000'lerde voltaj konusunda aşırı hassas cihazlar. Ramları yakmak vaka-ı adiye sayılır. Bazı şanssız durumlarda adaptörü pirizde unutmak bile yeterli olabiliyor. Acaba hazır voltaj regulatörlerini de değiştirmişken bununla ilgili bir düzenleme yapılabilir mi? Regulatörün önüne kapasitör eklemek gibi. 

Çok teşekkür ediyorum ilginize ve güzel yorumlarınıza. Umarım 4000 hayata döner. Bu hikaye de mutlu sonla biter. Regülatörün önüne kapasitör konulabilir sanırım. Bir araştırayım bu konuyu :) Çok teşekkür ediyorum bilgilendirme için. Asıl sıkıntı adaptörde ve adaptörden gelen voltajda. Bugün voltaj ayarlı basit de olsa 0-15V güç kaynağı [ http://www.robotistan.com/0-15-Volt-2-Amper-Ayarli-Guc-Kaynagi-RXN-1502D,PR-2435.html (http://www.robotistan.com/0-15-Volt-2-Amper-Ayarli-Guc-Kaynagi-RXN-1502D,PR-2435.html) ] sipariş etmeyi düşünüyorum. Bakalım o geldiğinde aklımdakini denemeyi planlıyorum.

Farkettiğim sorunlardan bir tanesi adaptörün 500mA olması. 11 volt ve 500mA. Ama cihazı ölçmeme rağmen internette üstünkörü de olsa yaptığım araştırmalarıma göre GX4000 750 mA' e yakın akım istiyor. Üstelik 11 Volta ihtiyaç duyan birşey görmedim içeride. Bu adaptör [11V 500mA] yerine [9V 1A veya 1.5A] sanki daha doğru olacak gibi. Bakalım güç kaynağım gelince tekrar kontrol edeceğim.

Saygılar, selamlar

11V direk olarak 7805'e gidiyorsa 9V ile beselemen çok daha iyi olur. Cihaz daha az ısınır. Senin cihazda 5V girişi var mı? Sanıyorum hepsinde yokmuş. 5V adaptörle de çalıştırabilirsin. 

Evet 5 V girişi var. Ancak 4000'in kullanma klavuzunda 5V girişini kendi monitörü (beyaz monitör) ile kullanırken bağlanılması gerektiği, tvye çıkış verdiğinde de 11V adaptörün kullanılması gerektiğini gösteren bir illüstrasyon var. Anladığım kadarıyla cihaz açıldığında monitörün de otomatik olarak açılabilmesi için gibi bir şeymiş. Elimde monitörü olmadığından ve tv ile kontrol edebildiğimden güvenip de 5 voltu doğrudan bağlamamıştım. Aslında söylediğiniz mantıklı. Beni de ikilemde bırakan hem 5 hem de 11 V girişlerinin olmasıydı. 5V' un üzerindeki voltajı acaba rf modülatörü ve scart için mi istiyordur?

Şurada daha ucuza var aynı cihaz: http://www.direnc.net/RXN1502D-0-15V-2A-AYARLI-ADAPTOR,PR-20724.html (http://www.direnc.net/RXN1502D-0-15V-2A-AYARLI-ADAPTOR,PR-20724.html) ;)

Cihazın özelliklerini bilmeden atıyorum. 11V SCART'tan bağlantı yapıldığında TV'yi RGB moduna geçirmek için olabilir mi?

Amstrad'ın orjinal tasarımda adaptör yok. Enerjiyi monitörden veya modülatörden alıyor. Kullanım klavuzundan anladığım kadarıyla GX4000'de modülatörü cihazın içine dahil edip, sadece modülatörlü senaryoda kullanmak için 11V'luk girişi eklemişler.

Monitör varsa 5V yoksa 11V besliyoruz. Bu durumda 5V'dan gelen hat regulatörü bypass geçiyor olmalı. Aynı arduino'nun Vin girişi gibi.

Evet aynen öyle, haklısınız. Monitör olmadığından bu durumla 11 ile beslemek durumundayım sanırım. İşte bu noktada 11V 0.5A yerine 9V 1.5A kullanmayı deneyeceğim. Gerçi 9V 700mA'i denediğimde [(ki bunu denedim :)] ram çipi (2 numaralı TMS4464-12NL) hiç ısınmadı. Yani aşırı ısınan ram çipinde böyle bir davranış yaşanmadı. Ama cihazın üzerindeki led düz yanmak yerine, yanıp sönüyordu. Scart ile bağladığım tv'de ise görüntü; ledin yanıp sönüşü ile paralel gelip gidiyordu. Acaba amperi düşük gelmiş olabilir mi bağladığım 9V'un o yüzden mi bir gelip bir gidiyor diye düşündüm. Daha yüksek amperle tekrar test edeceğim. Tabii görüntü dediğim simsiyah bir ekran. Yoksa henüz cihaz çalışmış değil.

Bu arada (simon) çok teşekkür ederim. Fiyat çok daha iyiymiş. Sorunun yanıtına gelince.. araştırmam gerekiyor. Belki klavuzunda vardır. Tekrar bir bakayım. Eğer yazıyorsa bilgilendiririm.