commodore.gen.tr

Selamlar arkadaşlar. Bir süredir işlerimin yoğunluğundan pinball projesine ara vermiştim. Retro namına odada sağa sola bakarken gözüm taşındıktan sonra rafın en üstüne öylece koyduğum Atari 5200'e kaydı. Bu konsol bana yaklaşık bir sene kadar önce hediye edilmişti ve o zamandan beri deneme fırsatım olmamıştı. Hazır pinball restorasyon projem için yurt dışından sipariş verdiğim kalan son malzemeleri de beklerken uzun zamandar beri yatmakta olan bu konsola el atayım bari dedim :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0277_zps27ea8s1j.jpg)

Bu konsolu hediye edildiğinden beri bir ara kısaca çalıştırmaya niyetlenmiş ve başarılı olamayıp o zamanki işlerimin yoğunluğundan sonraya bırakmıştım. O zamanki tecrübelerimi de biraz hatırlayarak yeniden konuya daldım. Elimdeki bu model 4-port denilen ilk (ve tercih edilen) modeli. Bu modelin tercih edilmesi içerdiği BIOS ile tüm Atari 5200 oyunlarının oynanabilmesi (2-port modelin stok BIOS'u ile bazı oyunlar oynanamıyormuş.).

Bu arada bir Atari 5200 4-port'u yakından görmemiş olanlar için söyliyeyim, bu konsol DEVASA!!! Yani o kadar büyük ki karşılaştırma yapabilmeniz için elimdeki Atari 2600 Jr ile birlikte bir fotosunu aşağıda görebilirsiniz.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0278_zpsgrqqklqd.jpg)

Ancak bu modele en basitinden güç verip çalıştırabilmek için gerçekten büyük efor sarfettim. Bu kadar basit bir şey için neden bu kadar kafa patlattın diyebilirsiniz, anlatayım;

Bu konsolun RF kablosu bildiğiniz Atari 2600'ler gibi konsolun içinden çıkıyor. Power düğmesi gayet görünür bir yerde. Joystick portları da kabak gibi ortada, elinizde orijinal adaptörü de var (110v) bir de TV'ye takılan bir RF switchbox. Buraya kadar herşey normal gibi ancak konsolu elinize alıp yaklaşık 1 saat incelemenize rağmen adaptörün gireceği jak'ı bulamıyorsunuz :D

"Yav ben mi geri zekalıyım" diye defalarca gidip gelip konsolu yeniden elime defalarca aldım ama nafile, adaptör giriş jak'ını bulamıyorum... Sonra pes edip utana sıkıla konuyu Google'a sordum mahçup bir dille "How to power Atari 5200" gibisinden. :P

Okuyunca bunun benim gibi Atari 5200 cahilleri arasında oldukça sık yaşanan bir sorun olduğunu anladım. Meğerse, adaptör RF switchbox'a takılıyormuş ve Atari 5200 kendisinden çıkan RF kablo üzerinden hem besleniyormuş hem de aynı kablo üzerinden RF görüntü sinyalini iletiyormuş. E pes doğrusu dedim :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0281_zpsnxrcqbgk.jpg)

Bu şekilde sonunda powerı konsola verebilmiş oldum. Gülmeyin, bu gerçekten çok aptalca ancak retro konusunda ne kadar tecrübeli olursanız olun bu hobide hala sizi şaşırtabilecek bir şeylerin olduğunu gösteren zevkli bir deneyim oldu ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0280_zps28okvwhx.jpg)

Kısa bir RF aramasından sonra görüntüyü de yakaladım. Gayet net bir RF görüntüsü olması beni sevindirdi ancak sorunlar daha yeni başlıyordu...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0288_zpsdh7vd5ro.jpg)

Konsolun RF video görüntüsü gayet güzel ancak ses sanki herhangi bir kanal yokmuş gibi statik bir hışırtıdan ibaret. Konuyu biraz araştırınca olası problemleri tespit ettim;

a) Ses'in üretildiği POKEY çipi arızası
b) Ses çıkış katındaki özel "polystyrene" kondansatörler
c) Sesin iletildiği RF alt taşıyıcı sinyal frekans ayarı

Bu üç konuyu da derinlemesine inceleyebilmek adına konsolu açmam gerekti. Neyse ki konsolu açmak adaptör bağlamak kadar komplik değilmiş :P

Konsolu yatırdığımda etiketi gözden geçiriyorum. Buradaki bir bilgi Atari 5200'ün (başarısız) tarihçesine kısa bir ışık tutuyor.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0282_zpszu1fdmql.jpg)

"MADE IN U.S.A" yazısı bir klasik Atari 2600'ü çok daha kıymetli yaparken (Sunnyvale California) bir Atari 5200 için sıradan bir detay. Nedenmi derseniz, konsol Amerika'da ilk defa çıktığında piyasada umulan başarıyı gösteremiyor ve daha dünya lansmanı yapılmadan üretimden kaldırılıyor. Dolayısıyla dünyadaki tüm Atari 5200'ler "Made in USA" :) Bu konsolun PAL (veya başka bölge) versiyonu yok...

Neyse, bu kısa tarihçeden sonra işimize bakalım. Konsolu ters yatırdığımızda altında RF kablosunun sarılabildiği bir bölme olduğunu görebiliyoruz. Bu oldukça güzel bir detay bence...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0283_zpsjoibcdk7.jpg)

7 adet vidayı söktüğümüzde üst kapak oldukça rahat bir şekilde ayrılıyor ve bizi konsolun içindeki RF kalkanı (RF Shield) karşılıyor.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0284_zps0mype8yx.jpg)

Daha önce orijinal Atari 2600 sökenler bilirler bu RF kalkanı altlı üstlü birbirlerine vida değil metal uzantılarının "bükülmesi" ile birleştirilmişlerdir ve bu devasa RF kalkanındaki tüm bükülmüş metal tutucuları düzleyip metali eğip bükmeden çıkartabilmek için oldukça zaman harcadım... Neyse sonunda üst metal korumayı da ayırınca PCB'nin tüm bileşenleri ortaya çıkıyor...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0286_zpsnec3rmp5.jpg)

Sol üst köşede CO14806 (Pause özelliği eklenmiş bir 6502 işlemci)
sağ üst tarafta CO12296 ANTIC çipi, sağ alt tarafta GTIA (Video çıkışından sorumlu çip) ve sol alt köşede de meşhur POKEY çipi (Ses, klavye, joystick portlardan sorumlu çip) bulunuyor.

POKEY çipini deneyecek yedek bir çipim yok ancak internetteki AV mod yazılarında sesin nereden alınabileceğini bulup ...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0293_zpsl0evcekt.jpg)

... bir hoparlöre bağladım. Bu şekilde hoparlörden çok da yükseltilmemiş olsa da oyunun sesini duyabildim. Yani sorun POKEY çipinde değilmiş...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0294_zps0xmiv1sn.jpg)

:) güzel...

İkinci opsiyon 820pF polistren kondansatörler. (Fotodaki turuncu bobinin hemen sağındaki 2 adet şeffaf plastik kondansatör)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0291_zpsqwovpcwx.jpg)

Bu kondansatörleri günümüzde öyle sıradan elektronik malzeme satan dükkanlarda bulmak kolay değil. Bu malzemenin karakteristik özelliklerinden ötürü özellikle Hi-fi sistemler için yedek parça satanlarda bulunabiliyor.

Ya da, bir başka Atari 2600'de ;)

Elimdeki yedek parçalık Atari 2600'ün kondansatörlerini söküp denedim. Sonmuç yine aynı, ses yok.

Üçüncü opsiyon ise ses sinyalini RF ile gönderen alt taşıyıcı sinyali oluşturan bölgedeki ayarlanabilir bobin ile (turuncu bobin) oynamak.

Bu bobin ile bazen NTSC konsolların RF üzerinden gelen sesini yerine getirebiliyor (Elimdki NTSC Intellivision'da da benzer bir sorun vardı ve o bobin ile hafifçe oynayınca sorun çözülmüştü)

Bu bobin ile oynamak da sorunu çözmedi. Son çare olarak bir Atari 7800 program geliştirme kitapçığında NTSC Atari 7800'ün sesini PAL bölge TV'lerinde duyabilmek için ayarlanabilir bobinin hemen yanındaki sabit bobini 1uH'lik bir bobin ile değiştirmeyi öneriyordu. Ben de bendeki kondansatörlerini kullandığım PAL Atari 2600'ün ilgili 1uH'lik bobini kullandım.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0292_zpsdxulsfjv.jpg)


Bu düzenekte tamamen hışırtı olan sesi bir nebze sesin ahenkine göre değişen bir parazit haline getirebildim ama ötesi olamadı maalesef...

Konu aslında teorik olarak "multi" bölge (NTSC/PAL) olan televizyonların aslında sadece video devrelerinin bu özellikte olduğu, RF kablosunun bağlandığı de-modülerlerinin ise çoğunlukla sadece satıldıkları bölgenin sistemini desteklemeleriymiş (Sony'nin bazı modellerinde bu özellik varmış). Bu yüzden benim TV'lerde NTSC'de olsa renkli görüntü alabilmeme rağmen RF üzerinden gelen sesin alt taşıyıcı frekansı evdeki hiçbir TV tarafından çözülemedi maalesef :(

Çözüm ne derseniz;

a) RF üzerinden multi bölge desteği veren bir TV bulmak
b) Bir multi bölge RF de-modülatör bulmak (örn. AverTV Box vs benzeri)
c) AV mod

Neyse istemesem de (ki konsol modlamayı sevmem) tam da sorun bir AV mod'un gerekliliğine doğru kendini göstermeye başladığında bir anda Atari 5200'ün görüntüsü gitti :(

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0279_zpsyapwdacq.jpg)

hobaaa... :) macera filmi gibi...Korku filmine dönüşmez umarım :)

Katil kesin uşak çıkacak :p

Sorun eski güç kaynağındanmı yoksa kondansatörleri vs değiştirmek için PCB'yi açık tutarken bir şekilde elim power düğmesine çarptı ve bir yerlerde kısa devre mi oluştu tam olarak bilemiyorum. Ama Atari 5200'ü net olarak aldık elimize :P

Genelde bu tür eski konsollar ve bilgisayarlarda sabit renkli böyle düz ekran alıyorsanız sebebi kuvvetle muhtemel ya arızalı bir RAM, BIOS veya CPU'dan ötürü sistemin en basit şekliyle bile açılamaması ancak analog video devrelerinin çalışmaya devam etmesidir.

Aslında elimde deneme yapmak için kullanabileceğim Atari 400 veya 800XL bilgisayar olsaymış çiplerini kullanabilirmişim zira Atari 5200 mimari olarak bu 8-bit Atari bilgisayarların konsol türevinden başka bir şey değilmiş.

Forumları araştırınca Amerika'da hala 40 senedir Atari servisi faaliyetini sürdüren "best electronics" firmasından CPU, POKEY, GTIA, ANTIC ve bir kaç tane de RAM siparişi vererek konuyu muhtemel 1 ay sonra açmak üzere tekrardan rafa kaldırdım.

Ama şaşkınlık verici şekilde daha 1 hafta geçmeden ofise bir kutu geldi. Adamlar Fedex vs ile bile göndermemelerine rağmen bir şekilde jet hızıyla siparişim gelmişti :D

Adamların gönderdiği çipler inanılmaz güzel paketlenmiş ve orijinalliklerini belirtmek üzere hepsinin altında hologram vardı ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0287_zpsfgatfeyk.jpg)

Neyse, ilk iş CO14806 kodlu "özel" 6502 işlemciyi değiştirdim.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0289_zpsfs2qz95k.jpg)

Ve aynen şak diye görüntü geldi... :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0288_zpsdh7vd5ro.jpg)

Ama yine de başa dönmüş oldum. Ses sorunu devam ediyordu...

Bu arada Amerika'dan siparişim geldikten sonra günün sabahı AV mod için malzeme almak için Ulus Konya sokağa gittim. Oraya giderken de arkadaşlardan artık Cumartesi öğleden sonraları açılmaya başladığını öğrendiğim bit pazarına da bi uğrayayım dedim.

Yani arasan bulamazsın, 10 TL'ye bi Atari 800XL buldum. Pazarlıkla 7 TL'ye aldım :P

Ulen dedim ben siparişi vermeden neredeydin sen :D

Neyse onun da ufak tefek sorunları vardı, onu da temizledim, tamir ettim çalıştırıp koydum köşeye. En azından yamyamlık yapıp bir Atari tamir etmek için diğer atari'yi bozmamış oldum ;)

Neyse, AV mod kaçınılmaz olunca ben de Atariage forumlarındaki oldukça başarılı sonuçlar veren low_budget nickli elemanın modunu yapmaya karar verdim. Bu modun devre şeması ve PCB tasarımı ortalıkta pek kullanıcı dostu formatlarda bulunmuyordu. Bu yüzden işe devre şemasını forumdaki resimlerden bakıp (aşağıdaki resim) ExpressPCB de dosyasını oluşturdum ve PCB tasarımı yaptım.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/v22-schematics_zpsbbvsxxbt.jpg)

Önce elle tek bir adet yapayım dedim. Sonra artık alışkanlıktanmıdır nedir ben delikli plakete baktım o bana baktı, hiç içimden gelmedi artık spagetti gibi devre yapmak. Ve koyuldum PCB yapmaya. :)

İşe önce PCB tasarımını asetatlara basarak başladım.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0314_zpsjc9lzcdu.jpg)

Daha iyi sonuç almak için asetatlardan 2 şer kat basıp hizaladım. Bu sayede siyah alanlar çok daha iyi siyah olduğundan ışık geçirgenlikleri daha az oluyor ve foto duyarlı filmde görüntü daha iyi oluşuyor. ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0316_zpsgjigq9f6.jpg)

Bu arada FMS6400 denen S-video ve composite video entegresi yüzey montaj (surface mount) olduğundan ve GTIA çipinden alınan 4 seviye Luma, Chroma ve sync sinyallerinin hatları için çift taraflı PCB üretmem gerekiyordu. Bu yüzden klasik "zarf" tekniği ile her iki yüzü birbiri ile uyumlu hizalayarak asetat şablonumu hazırladım.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0317_zpsiljvhmnj.jpg)

Asetat şablonları hazırladıktan sonra sıra geldi pozlamaya. Emektar pozlama çantamı raftan indirdim :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0318_zpsqjug4ifl.jpg)

Aliexpresten uzun zaman önce aldığım foto duyarlı kuru filmlerle kapladığım bakır plaketleri pozlama kutusuna yerleştirdim. Filimlerin rengi geçen zamandan ötürü biraz morarmaya başlamış ve kırışıklıklar oluşmaya başlamıştı ancak hala iş görür vaziyetteydi...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0320_zpskobp6rz3.jpg)

Pozlama sonrası banyodan sonra plaketler asit banyosunda hazır hale geldi. Kuru filmin bazı özürlü yerlerini stabilo kalemle düzelttim.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0321_zpslxcnmcwu.jpg)

Sonra plaketleri asit banyosunda erittim...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0322_zps14g8ouwv.jpg)

Son olarak kalan kuru filmi çıkartmak için plaketleri Sodyum Hidroksit (lavaboaç) banyosuna bıraktım.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0324_zps1shkhjqo.jpg)

1-2 dakika içinde kuru film gevşemeye başladı.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0325_zpskdzop6lf.jpg)

15-20 dk sonra kuru film tamamen temizlendi...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0326_zpspfpfka3f.jpg)

PCB'Ler soldermask kaplamaya hazır ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0327_zps3fdr63bi.jpg)

Soldermask için de hatları çıkartmak için kullandığıma benzer ama daha sağlam (ve dah apahalı) özel bir başka bir film var; Dynamask. Bundan son baktığımda aliexpress'de satılmıyordu. Sanırım ebay'de satılıyor. Neyse, elimde yeterince stok vardı.

Yine aynı şekilde plaketleri bu film ile tekrardan kaplıyoruz ve bu sefer sadece lehim noktalarını içeren ayrı bir set asetat şablon kullanarak plaketleri 2dk pozluyoruz.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0329_zpskucdwevg.jpg)

Daha sonra plaketleri 1 saat karanlıkta bırakıyoruz (Burası önemli) sonra banyo çözeltisine atıyoruz (1lt suya 10 gr sodyum karbonat).

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0332_zpsmkj1vqqf.jpg)

Fırça yardımıyla lehim noktalarının eriyip kaybolduğunu görüyoruz.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0333_zpsaasrbxo3.jpg)

Son olarak plaketleri bolca suyla musluk altında yıkadıktan sonra 45 dk UV ışık altında kürlüyoruz.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0331_zpsgjnaxcdp.jpg)

Plaketlerimiz soldermask ile de kaplanmış oldu :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0337_zps1fyom2bw.jpg)

Bu soldermask olayını çok seviyorum :) ev yapımı dandik PCB'yi bile profesyonel gösteriyor :D

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0336_zpspoj17ffh.jpg)

Şimdi sıra PCB'leri delmeye geldi.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0338_zpsjvt4txjj.jpg)

Sonraki aşama kesim...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0339_zpsyqlv6mku.jpg)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0340_zpsqqncbwwt.jpg)

Ve kesim sonrası kenarları da eğelemek iyi oluyor (Fiberglass kesiği ve ince bakır kıymığı ile uğraşmak istemiyorsanız tabii ;) )

Ve işte PCB'lerimiz sonunda hazır... :D

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0341_zpsr0xqprta.jpg)

Neden 1 tane yapmak dururken 8 tane yaptın derseniz gördüğünüz üzere 1 tane yapmakla 8 tane yapmak arasında işlemsel ve zamansal olarak pek bi fark yok. Belki bir başka retrosever'in de ihtiyacı olur diye kenarda dururlar. ;)

"Öfff amma uğraştırıyor bu Evde PCB üretme işi" diyor insan bazen. :P Ancak kendi işini kendin görmek prensibi çerçevesinde zevkli bir uğraş :) Özlemişim. Uzun zamandır yapmıyordum. Aslında üşenmesem de bi ara yeni bi set SCARTCADE PCB'si üretsem, hala tek tük SCARTCADE yapacakmısın abi soruları gelmiyor değil :)

@yavuzg, abi NTSC standardında ses taşıyıcısı görüntü frekansından 4.5MHz ileride oluyor. Yani artık seçilen kanala göre video hangi frekansta ise, ses video+4.5MHz den gönderiliyor.

PAL'de ise uzantısına göre değişiyor. PAL-N ve PAL-M'de 4.5MHz ama mesela B,G,D de 5.5MHz ileride.

Dediğin gibi TV içerisindeki decoder devrelerindeki auto fonksiyonu video sinyalini tanımlamak için geçerli oluyor. (HDMI64 projesinde kullandığım iki decoder chipi de aynı şekilde çalışıyordu.)

Ama ses kısmı ayrı bir devre ile filtrelenip demodüle ediliyor. Bu durumda elindeki TV'de ya bu kısım sabit bir taşıyıcı frekansına göre filtre edilip demodüle ediliyordur. Ya da filtre frekans ayarı olsa bile bunu TV'nin işlemcisi detect edilen video standardına göre otomaik kaydırmıyordur.

Son bir ihtimal ile PAL-N olarak detect etmesi gerektiği halde, örneğin PAL-B olarak detect ediyordur, bu durumda görüntü gelir ama ses gelmez.

TV'de varsa, manuel olarak PAL-N seçilip denenebilir.

Bir de o turuncu bobinle oynadın ya, o bobin ses taşıyıcı frekansı osilatörü olmalı, belki 4.5 - 5.5 MHz gibi yüksek geniş bir aralığı kapsamıyordur, daha ince ayar için bir kaç KHz lik bir aralığı olabilir. O osilatörün frekansını osiloskop vb ile ölçerek, gerekiyorsa çevresindeki bazı elemanların değerleri ile oynayarak istenilen ses taşıyıcı frekansına kaydırılabilir...

Neyse uzun oldu, zaten mod yaparak temiz çözüm üretiyorsun, ben bilgileri paylaşayım dedim.

Kolay gelsin. :D

Sonunda PCB'ler hazır. Kendime bozulmaya başlamış olan kuru filmdem ötürü en "özürlü" çıkan PCB'yi seçerek montaj işine başlıyorum. Bende hep böyle "en kötüyü" düzeltme iyileştirme huyu var ne yapayım huyum kurusun :)

Neyse, montaja önce PCB'Nin her iki yüzeyini birleştiren bağlantı noktalarını (bunlara via deniyor) lehimleyerek başlıyorum.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0343_zpsixh8ebk1.jpg)

Sonra yüzey lehimli FMS6400'ü monte ediyorum.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0345_zpsjouupyt6.jpg)

Sonra da geri kalan elemanları. Bu tür PCB montajlarında tavsiyem en alçak elemandan en yüksek elemana doğru gitmelisiniz ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0346_zps5vjquqns.jpg)

GTIA çipinin bazı ayaklarının devreden ayrılarak bizim AV mod devresine girmesi lazım. Bunun için bazıları GTIA çipinin ayaklarını kıvırıp lehim yapmış. Ancak ben bunu riskli bularak önce bir entegre soketinin bacaklarını kıvırıp lehimledim sonra GTIA çipini bu sokete taktım. Dolayısıyla çipin bacaklarını kırma riski elimine oldu. Devreye bir entegre soketi yeri de yapabilirdim ancak o zaman devre çok yükselip Atari 5200'ün metal koruma panelini geri monte edemeyebilirim diye düşünerek böyle bir basit çözüm buldum. :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0348_zpskttkkxyr.jpg)

Ve AV mod devremizi sonunda Atari 5200'e monte ediyoruz...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0349_zpsl3ehjy9g.jpg)

@delimawi, kesinlikle haklısın. Elimdeki TV'lerin elverdiği manuel ayarlarla çok uğraştım ama sesi yakalayamadım. Sadece bobinle oynayarak veya sadece değerini değiştirerek de yemedi. Ben de o bölgedeki elemanları elimdeki PAL Atari 2600'deki değerlerde elemanlarla değiştirmeyi düşündüm ancak sonra dedim ki "eşek - pardon RF yine RF dir dedim" :) yani o kadar uğraşıp çok tatminkar bir sonuç elde edemeyebileceğimi düşündüm...

Valla maşallah tek konuya bir kaç tamir, bir üretim epey bir şey girdi :)

Atari 2600jr'da iş görecekse bu av mod pcb'lerinden birine talibim diyerek rengimi belirteyim :)

Yavuz bende @i_r_on gibi PCB'lerden birine talip olma sırasına girmek istiyorum.  ;)

Devre tamam ama bağlantılar henüz hazır değil. Composite video, audio ve S-Video çıkışları için konsolun arkasını eleğe çevirip delik deşik etmek istemedim. Bunun yerine Atari ruhuna daha yakın bir şekilde RF kablosu gibi bir sabit uzatma kablosu yapmaya karar verdim.

İşe önce konsolun ruhuna uygun siyah bir UTP kablo bularak başladım (ofisten arakladım :P)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0350_zpsdt1rtglp.jpg)

Bildiğiniz üzere bu kabloada 2 adet ses, 1 adet CVBS ve 2 adet S-video (luma, chroma) kablosunu ve GND (toprak) hatlarını taşıyacak kadar 4 çift kablo var.

Uçlar için de sokağa çıkıp soket aramak yerine elimdeki kullanmadığım bir yan sanayi X-box/Nintendo/Playstation vs destekleyen çoklu video kablosunun ilgili uçlarını kullanmaya karar verdim.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0352_zpsziuagemd.jpg)

Sonra kesip birleştirme işine koyuldum... Bolca lehim ve makaron ;)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0353_zpsa7h4vye3.jpg)

Kablomuz hazır :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0356_zpsscwtimne.jpg)

Kablonun diğer ucunda da PCB'deki pinheaderlar ile uyumlu soketler kullandım. Sanırım herşey hazır :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0354_zpspuljlg3v.jpg)

Ses için devrede bir yer ayırmadım zira Atari 5200'ün sesi için öyle ekstra bir amplifikasyon devresi gerekmiyor. Sadece basit bir 1uF'lık kondansatör ile ac-coupling yapmak yeterli oluyormuş. Bu yüzden onu devreden ayrı monte ediverdim...

Eveeet denemeye hazırız artık. Power'ı verdim konsola :D

Abi birebir uyumlumudur bilmiyorum ancak senin de gördüğün üzere luma sinyalleri bir direnç merdiveni ile birleştirilip 2N3904 ile yükseltiliyor. Burası muhtemel evrenseldir. Sadece direnç merdiveninden oluşan basit DAC kısmındaki direnç değerleri farklı olabilir, bir de Jr'da 4 seviye Luma olmayabilir (benzer Jr mod devre şemalarına bakılabilir).

Ayrıca Jr'da GTIA değil TIA kullanılıyor ancak önemli olan gereken Luma, chroma ve sync sinyallerini farklı bacaklardan alıyor olsan devreye doğru şekilde iletmek mümkün ;)

Son olarak işin altın vuruşunu FMS6400 yapıyor. Bu entegre luma ve chroma sinyallerini "güzel" bir şekilde birleştirip Composite video sinyali üretmek için ve S-video için bir filtre entegresi. Bu entegre yerli piyasada yok ama  ama aliexpress'den bi tomar getirtmiştim. Jr'a modlama yapabilmen için ondan da gönderebilirim. ;)

Uzun lafın kısası JR'da işe yararmı, yaraması için ne değişikler yapılmalı bunu ancak sen söyleyebileceksin ;)

Makinist...power'ı verdik...ses gitti... (yazı yani) Arkası yarın mı yoksa?

Nerde kalmıştık? Haa power verdik...

Sonuç; Simsiyah bir ekran. Ama ses var şükür :P

1-2 saatlik bir troubleshooting oturumundan sonra sorunun ya tamponlama için kullandığım 74HC4050'den (ki orijinal devrede low_budget CD4050 kullanmış - teorik olarak üretici firma dışında işlevsel bir farklılık olmamalı) ya da FMS6400'den kaynaklanıyor dedim.

74HC4050'yi söküp test ettim OK çıktı (baştan niye entegre soketi kullanmadım diye de bi araba söylendim kendimce :) ). Neyse onu eledik, soketlendirdik devam...

FMS'yi sökmeden önce bir de transistörlere bakayım dedim. Malum devre o kadar basitki çalışmaması için bakılabilecek eleman sayısı oldukça az.

Bir anda başımdan aşağı kaynar sular döküldü! :D Jeton düştü. ExpressPCB'de yanlışlıkla son projeden kalan "BC237" elemanın tanımını kullanmışım. Bu afedersiniz **k yiyen transistör NPN olmasına rağmen (sembolü aynı) bu devrede kullandığım 2n3904 transistörlerinin bacak sıralamasından farklı!!!

Hay lanet diyerek çare düşünmeye başladım. Ya PCB'nin transistörlerine giden hatları kesip biçecektim ya da transistörlerin bacaklarını biraz uzun tutup yerlerini farklı monte edecektim. PCB'ye girişmek yerine transistörün bacaklarını yamultmayı tercih ettim...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0360_zpsybsvftab.jpg)

Bu şekilde kendi yaptığım devreyi bile tamir etmeyi becererek :P verdim powerı tekrardan...

Ve sonuç :D

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0358_zpscuzgo2sx.jpg)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0357_zpsbnp2adxu.jpg)

Bunlar Composite Video görüntüleriydi. Masamdaki LCD'de s-video girişi olmadığından Gameroom'daki Philips CRT'ye taşıdım aleti...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0371_zpszhrzv58k.jpg)

S-video testleri sonuçları composite video'dan bir RGB kadar muhteşem farklı olmasa da daha keskin görüntü kendini belli ediyor. Bazı oyunlarda bazı grafiklerde sonuçlar çok daha belirgin...

Örnek 1:

Composite:

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0363_zpslri9damj.jpg)

S-Video:

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0362_zpsagreoi8w.jpg)


Örnek 2:

Composite:

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0365_zps1nwlf5ut.jpg)

S-Video:

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0364_zpsdooemye0.jpg)

Pixellerin kenarındaki beyaz parlama, renklerin keskin kenarlarda birbirine karışması tipik composite video "sorunları" s-video sayesinde ayrı gönderdiğimiz luma (parlaklık) ve chroma (renk) sinyalleri sayesinde bariz daha net.

Tebrikler...Çok güzel görünüyor (LCD'de ancak bu kadar)... Bendeki Atari 5200'ün durumu nedir acaba diye merak etmeye başladım doğrusu :( Tez zamanda denemeliyim... Bu güzel yazı, açıklamalar için çok teşekkürler..

Not: Yukardaki LCD kısmını görmezden gelebiliriz..Post ederken yeni mesaj atmışsın...Çok daha iyi..

@Yavuzg : Ben çok yanlış gelmişim o zaman, baktım da GTIA ile TIA arasında dağlar kadar fark var. Daha önceden de incelemiştim aslında GTIA'yı. Pinout'lar tamamen farklı, ilaveten luma GTIA'da 4 pin imiş.

Biraz oyun takıldıktan sonra artık Atari 5200'Ün barsaklarını toplayayım dedim. Ancak son bir sorun var halletmek istediğim. O da artık taca çıkmış olan RF sistemine rağmen konsolu besleyebilmek için hala RF kablosuna ve switchbox'a ihtiyacım olması durumu. Madem yola çıktık tam olsun dedim ve bunlardan da ilelebet kurtulabilmek için bir power mod yapmaya karar verdim... (Ref: http://atariage.com/forums/topic/20871-atari-5200-4-port-power-modification-warning-big/ (http://atariage.com/forums/topic/20871-atari-5200-4-port-power-modification-warning-big/))

Bunun için gereken malzeme basit;

1 x 1N5404 (Rektifiye diodu)
1 x 47uF 35V elektrolitik kondansatör (filtre için)
1 x 100nF kondansatör (filtre)

biraz kablo, şase montaj tipi adaptör girişi ve biraz kablo biraz makaron.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0372_zpsxqnoq6gk.jpg)

Önce power kablolarını sokete sonra 100nF'lık kondansatörü iki kablo arasına son olarak da diodu (+) kbalonun sonuna lehimleyip makaronluyorum.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0373_zpsoxtkodac.jpg)

Maalesef bu noktada kasaya soket için bir delik açmak durumundayım...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0374_zpshg3jzuwj.jpg)

Soketin yerleşmiş hali bu şekilde. Oh be diyor insan :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0375_zpsgxjr3gfm.jpg)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0376_zpskx49bgnr.jpg)

Soketi yerleştirip RF modül üzerinden güç beslemesi yapan bobini ve büyük elektrolitik kondansatörü Atari 5200 den söktükten sonra kabloları uygun yerlere lehimliyorum.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0377_zpslm1srb5v.jpg)

Veriyorum powerı :)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0378_zps8z51d97c.jpg)

Bu iş de oldu... Şimdi konsolu kapatabilirim...

Haaa son bir işim daha kaldı ;)

Abi gönder modlayalım ;)

Bu son kısım tamamen konsolun görsel kondüsyonu ile alakalı. Elektronikten anlamam diyenlerinizin bile ilgisini çekecek bir sonuç ürettim :)

Konsolun hali malum, çizikler yılların yıpranmışlığını gösteriyor. Kutulu falan almadıkça biz retroseverlerin sıklıkla karşılaştığı bir durum...

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0380_zpsk0vibwia.jpg)

Bu konsol da çiziklerden nasibini almış. Şükür kırık parça yok ama genel görüntüsü "OK".

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0381_zpsttwjupch.jpg)

Şimdi sıkı durun :)

Bildiğiniz üzere bir süredir pinball projesi ile uğraşıyorum. Pinball camiasında kullanılan özel bir set parlatıcı var. Novus 1-2-3. Elemanlar bunları pinball plastiklerini ve oyun alanını temizlemek parlatmak için kullanıyor. Ben de bunlardan 2 ve 3 numaralı olanlarından getirtmiştim. 3 numara daha sert çizikler için 2 daha ince çizikler için. 1 numarayı genelde kimse almıyor zira camsil kıvamında bir temizleyiciymiş.

Neyse o çizik içindeki konsolu önce 3 ile 2 defa yumuşak microfiber bezle ovaladım. Sonra 2 numara ile 2 defa...

Ahanda geldiği durumu bu :D

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0383_zpsmjwcc9il.jpg)

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0385_zpsiilw4i0k.jpg)

Bu Novus'u şiddetle her retrocuya tavsiye ederim.

(http://www.yavuzg.com/images/atari5200/IMG_0384_zpssc7l3fji.jpg)

Sonunda Atari 5200 gameroom'daki layık olduğu yere 100% çalışır ve gıcır gıcır şekilde yerini aldı :D

Sağolasın...Allah razı olsun...

Madem başladık, Atari 5200'e oyun yazdık diye devam edeceksin diye beklemedeyim :P

Atari 5200, 5200 olalı bu kadar seri şefkat görmedi :)

Yok abi oyun yazma işine girişmedim henüz :)

Elimde hediye paketiyle gelen ve benim lot olarak internetten aldığım ayunlarla küçük ama yeterli bir kolleksiyon oluştu. Oyunlar da süper, hemen hemen bütün arcade klasikleri var (Pacman, Centipede, Defender, moon patrol, choplifter vs)

Zaten bu Atari 5200'de genelde hep arcade convertler çıkmış ve kanımca gelmiş geçmiş en güzel arcade convertler olmuş. Atari 2600 ile alakası yok, grafikler ses süper. Ne klasiklerin ruhunu bozacak kadar gelişmiş ne de Atari 2600 versiyonları gibi "zorlama" olacak kadar zayıf değil, tam karar yani...

Ne yalan söyliyeyim oynamayı pek denemedim... Ama oyunları fena görünmüyor...

Bu arada çizikleri yok etme konusunda yazdıkların nasıl denk geldi bilemezsin... Casio'nun bir oyun konsolunu aldım...Cihazın üzerinde ince çizikler var...Nasıl gideririm diye düşünürken novus'u gördüm. Ama eminde olamadım, sen bilirsin diye cihazın fotoğrafını çekip, atacağım günü bekledim... Fotoğraf iş yerinde bilgisayarda olması lazım... Zaman bulup fotoğrafı atana kadar, cevaplamış oldun...Çok teşekkürler...

Kesinlikle pişman olmazsın. Ben Novus ile benim 8 yıllık Citroen'in sararmış matlaşmış farlarını da sildim, pırıl pırıl çıktı ortaya...

Yerli piyasada satılan plastix falan hikaye...

Bu pinball işinde kullanana kadar bitireceğim diye korkuyorum bu Novus'ları :P

:) sağol bilgi ve deneyim paylaşımı için...en kısa zamanda ısmarlıyayım... sağol...iyi geceler ( yatmaya gidiyorum artık :P )

Ustad bende talibim scardcade olursa 2 tane alırım

Her zamanki gibi süper bir yazı olmuş, hem de araya ekstradan pcb yapımı falan girmiş çok da güzel olmuş :)


Yalnız abi arada Plastx'i harcamasaydın ya :) Plastx çok hafif bir aşındırıcı, tek başına uygulanıp da çizikleri falan gidermesi mümkün değil tabi. Ama 1500, 2000, 3000 zımparaları sırayla uyguladıktan sonra elde edilen mat buğulu yüzeye uygulayınca ayna gibi yapıyor valla. Araba farı için de genel kullanımı bu şekilde zaten. Ha pratik bir yöntem mi, pek değil, epey meşakkatli. Novus'u bilmiyordum öğrendiğim iyi oldu, teşekkürler bilgiler için :)

Eline sağlık @yavuzg
Sayende, yine 1 saatlik mesaiyi yedik :)

maşallah yine film tadında bir kurtarma izledim ustamın ellerine sağlık,  atari mühendisleri görse hayata küserlerdi

Ellerine sağlık yine güzel bir mod ile karşımızdasın. :)

Şu transistörün bacak sıralamasının BCxxx transistörlerde CBE, 2Nxxxx transistörlerde EBC olması kafa karıştırabiliyor ama base ortada olduğu sürece sadece flip etmek yetmez mi transistörü. Merak ettim oraya bir yakın çekim alabilir miyiz? :D

Bak sen, novus da neymiş. Hemen araştırmak lazım bunu... :)
Ama bazı konsol veya cihazların üzeri boyanmış oluyor orjinal olarak. Sanırım uygularken buna dikkat etmek gerek.

Özay, ben de küçükken transistörlerle ilk tanıştığımda bu duruma gıcık olurdum. O zamanlar internet de yoktu, transistör kataloğundan bakardım bacaklara. Neyse, bazı to92 kılıflarında baz yandan çıkıyordu. En çok onlara gıcık olurdum ben. Tipi aynı olsa bile to92 nin üç varyasyonu mevcut:

(http://s15.sinaimg.cn/bmiddle/003pe0FOzy6Nv1wttYW6e&690)

NOT: Bir de tüm BC serisi dediğin sıralamada değil, değişik bir transistor kullanıyorsan mutlaka kontrol etmekte fayda var. Örn. BC167, BC317 vb...

Yavuz abi yine harika bir çalışma olmuş ellerine sağlık

Haklısın ben yanlış hatırlamışım, BC237 değil maalesef. Klon Atari için yaptığım AV mod'dan kalan 2SC1815 bacaklarını kullanmışım maalesef...

İbreti alem olsun :P

(http://www.electronicspoint.com/attachments/to-92-aka-to-226-transistor-common-pinouts-gif.10042/)

Süper olmuş abi, eline sağlık. Benim atarilerle ilgili mod takıntımı biliyorsun zaten. İş bu sebepten gayet sevidirici bir konu oldu benim için. Parlatıcıya da ayrıyetten hasta kaldım

Eline sağlık üstat, novus işi süpermiş, tr'dan alabilseydik keşke.

Üstad eline emeğine sağlık..
Bu tarz yazıları okumam ama, bizim forumda her noktasını dikkatlice okumak çok hoşuma gidiyor..

Saygılar..

Konu başlığını görünce kendi kendime ahanda gelmis tamirat dedim. :)  Ellerine saglik yavuz abi her zamanki gibi mukemmel bir calisma olmus. Ama yazida slak sesini (power verdigin zaman) duyamadim. Herhalde o kismi foto yuklerken unuttun sanirim  :P

Eeee Hey Maşallah Baktım Baktım Bir Daha Baktım :D
Atari 5200 ü ilk defa görmenin şaşkınlıgı,sonuç harika eline sağlık abi parlatma kısmı novus bilgisi bile faydalı onuda ilk defa görüyorum :)

Aynen... Konsol raftan ayağına düşse hastaneye kaldırırlar :P

Pinball ile uğraşmasam ben de Novus'u bilmeyecektim, vesile oldu işte. Bu arada çizik Gameboy/GameGear/Watara vs lenslerinde de işe yarıyor ;) (Kısaca matlaşmış parlak plastiklerde)

Bu arada gümrük memuruna biraz laf anlattım Novus'ları çekerken. Elemanlar kozmetik malzeme/ilaç zannetmişler. Plastik parlatıcı diyince, set fiyatının da 8 USD olduğunu gösterince "yok mu Türkiye'de niye uğraşıp getiriyorsun ta Amerika'dan?" dedi amca. Ben de "he valla yok buralarda" dedim :)

Bu konuyu atlamışım.  Pardon konu demişim, macera olacaktı. :D

Yine keyif alarak okudum. :)

@yavuzG iyi hatırlattın... Aklımdan çıkmıştı... Yurtdışından kutulu güzel bir game gear almıştım... Ama ekranı çizikti. Tolga (Abacı) eski kasetlerin kapaklarındaki (C64/sinclair vs) çizikleri gidermek için bir kaç ürün kullanıyordu ve GameGear'ın ekranındaki çizikleri gidertmişti. Game Gear geri geldiğinde gözlerime inanamamıştım...Sıfır, yeni gibi olmuştu... Sen hatırlatınca ürünün adına yazışmalardan baktım... menzerna sf4000 kullanmış sanırım... Hatta şimdi kontrol ettim Türkiyede olan bir ürün...İlgilenen arkadaşlar bir araştırsınlar...

hooort!