commodore.gen.tr

Selamlar arkadaşlar...

Yine mini projeler serisine devam ediyorum. Bu sefer evdeki malzemelerle bir Commdore 128 güç kaynağı yapacağız. Dediğim gibi, evdeki malzemeleri kullancağımdan ortaya çok şık bir güç kaynağı çıkmayacak ama lazım olduğunda da senelerce iş görebilecek taşınabilir ve kısmen güvenli bir güç kaynağı olması da hedeflerimin arasında...

Neyse, nereden çıktı bu iş derseniz, efendim geçen hafta uzun zamandır uğramadığım bit pazarına gideyim dedim. Öyle gecenin köründe falan da değil, hani Cumartesi sabahı bütün  malların muhtemelen müdavimler tarafından tezgahlardan potansiyel olarak kaldırılmış olması gereken bir zamanda. Pazara girip şöyle bir göz atarken 3. veya 4. tezgahın önünde böbön çöplere bakarken amca lönk diye önüme bir Commodore 128 koydu :P

Kısmet işte. Normalde retro bilgisayarlara ilgim pek yoktur. Genelde bulduklarımı da eğer yanımda başka bir arkadaş varsa ona verir yoksa satın alır öyle veririm. Ancak bu sefer Commodore 128'i eve götürmek istedim. Eskiden dergilerden imrenerek bakardık arkadaşlarla hiç daha önce canlı canlı C128 görüp ellememiştim :)

Alet nispeten düzgün görünüyordu, kırığı çatlağı sararması falan da yoktu. Evde güzelce bir temizledikten sonra aleti denemeye karar verdim. Lakin elimde C128'e uygun güç kaynağı yoktu. Bildiğiniz üzere Commodore 128'İn güç giriş soketi Amiga'nın güç girişi ile aynıdır.

(http://www.yavuzg.com/images/c128/pinout_zps1onpmjef.jpg)

Ancak DİKKAT, soket aynı olmasına Amiga'nın voltajları Commodore 128 ile uyumlu DEĞİLDİR!!!

Tekrar yazayım. Lütfen bit pazarından (veya her nereden) bulduğunuz Commodore 128'lere Amiga güç kaynağı takarak denemeyin!!!

Neyse, Bir Amiga güç kaynağı modlanarak yine de bir Commodore 128'e güç kaynağı olarak dönüştürülerbilir, veya sadece soketi kullanılabilir ancak elimde Amiga güç kaynağı da yok. Pazarda zamanında çok görüp de almamışlığımız olan bir başka malzeme :)

E ne yapacağım o zaman diye düşünürken acaba elimdeki Commodore 64 güç kaynağını mı hacamat etsem diye düşündüm önce. Ancak C128'in istediği voltajlar C64 ile aynı olsa da (~9V AC ve +5V DC) güç gereksiniminin C64'den fazla olduğunu öğrendim. Bir C128 güç kaynağının internetten bulduğum fotoğrafına göre gereken voltajları ve çekeceği akımı öğrendim...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/DSC03745_zps0u4gu6l3.jpg)

Şimdi işe koyulma zamanı...

Not: Bu arada bu soket resminde voltajlar ters!!! Her kim çizdiyse güç kaynağı erkek soketin pinlerine bilgisayardaki dişi soketin giriş voltajlarını yazmış. Bu resmi editleyip tekrar güncelleyeceğim... Düzeltildi ;)

Uyuycaz kardeşim :P

C128 uyumlu kare soket bulma hayallerim de bir dönem bu soketlerin NOS (Eski stok) satıldığı internet sitelerindeki stokların kurumuş olması sebebiyle suya düştü. Bazı uyanıklar tanesi £12 veya € civarında satmaya çalışsalar da "o kadar da değil kardeşim" diyerek bu hevesimden vaz geçtim.

O zaman ne yapacaktık? Şimdilik aleti atölye masamda idareten test edebilecek kadar bir yöntem bulmak lazımdı.

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0390_zpsy4vzhg1y.jpg)

Pinlere girecek kalınlıkta teller ararken aklıma kare olmasa da en azından bir DIN soketinin pinlerinini kullanabileceğim geldi. Bunun için bir erkek bir DIN soketi parçaladım ve pinlarini açığa çıkardım. ~9V AC için de elektronik malzeme kutumun diplerinde (muhtemel yarım kalmış/başlamamış bir güç kaynağı projesinden) kalmış bir 220V-9V trafo buldum...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0391_zpsejhbid9o.jpg)

Bu şekilde +5V DC, GND masaüstü güç kaynağımdan ve ~9V AC de 10W'lık bir 9V trafodan temin edilerek gerekli voltajları elde ettim.

C128'in test ve mini tamirat kısmına detaylı girmeyeceğim zira fotoğraflamadım.

Alet elbette ki ilk seferde çalışmadı. :) Ama çok detaylı kayda değer bir tamirat  da yapmadım. Yine de referans olması açısından özetle;

- Alet'in power gösterge LED'i çoook sönük yanıyordu. Açıp voltajları kontrol edince 5V'un düğmeyi açınca 1.5V seviyesine düştüğünü gördüm. Siyah ekran bile gelmiyordu. Burada "kısmi" bir kısa devre veya olması gerekenden daha fazla bozulmuş bir kondansatörün göstergesiydi. Elektrolitik kondansatörleri (330uF/50V ve 220uF/50V, 100uF  ve büyük 1000uF olanlar) değiştirince voltaj düzeldi ;)

- 5V düzelince en azından siyah ekran geldi. Bu sefer 12V yoktu (1V civarında) 9V AC'nin  içerde 12V DC'ye çevrildiği güç katmanın kondansatörlerini ve voltaj regületörünü (7812) değiştirdim. 12V geldi :) Ama hala siyah ekran vardı :(

- Tam Z80'in bacaklarından girişmeye başlayacaktım ki reset sinyalini kontrol ettim hep LOW (yani GND, 0 V) gördüm. Aleti açıp kapayınca bile değişmiyordu. Sonra internetten bulduğum şemalardan reset devresini inceledim. Hatları takip edince meğer diğer işeyleri yaparken yanlışlıkla reset switch'den gelen PCB hattına çok yakınından geçen bir elektrolitik kondansatörün GND bacağından lehim köprüsü yapmışım. Onu kaldırdım alet çalıştı :D

:) Bir an yazmayacaksın diye korktum....

C128'e Amiga 500 adaptörü takıp deneyen ve zarar veren çoktur :( Bunu ısrarla tekrarlamak, hatırlatmak gerek...

Aleti kurtarınca artık test masamın boşalması gerekiyordu ancak test ederken kullandığım derme çatma güç kaynağını taşınabilir pratik bir hale getirmek istedim. Bunun için dolapları karıştırıp gereken malzemeleri toparladım:

1- 9V AC trafo (1A akım verebilmesi için 10W civarında olması gerekli)
2- 5V güç kaynağı (En az 2.5A verebilmeli. Test masamdaki güç kaynağı alet çalışırken 2.3 - 2.4A akım çektiğini gördüm)
3- Sigorta
4- Kablo tutucu zımpırtılar
5- biraz makaron
6- 220V anahtar
7- Kablo
8- Herşeyi içine alacak bir kutu

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0403_zpsxp0ri4gl.jpg)

Malzemeler tamam ama birbirlerinden ayrı pinleri her seferinde doğru yerlere sokmak imkansız. Bunları da derli toplu olarak nasıl bir araya getiririm derken aklıma bir fikir geldi. ;)

Önce pinlerin gireceği soketi koli bandıyla korumaya aldım.

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0392_zpsmcg1ft7n.jpg)

Sonra pinleri tek tek doğru yerlerine taktım

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0393_zps9hvt2q4c.jpg)

Sonra silikon tabancamı ısıttım

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0394_zpssvwzfw4a.jpg)

.. verdim sıcak silikonu :P Arkasından biraz daha sıcak silikon sıkıp parçaladığım DIN soketşn plastiğini de yerleştdim...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0396_zpswg3w0zri.jpg)

Ve bu şekilde aleti bir süre soğumaya bıraktım...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0397_zpsu4dtbcat.jpg)

Silikon soğuyunca soketi Commodore 128'den rahatça çıkardım. Pinler suret gibi hizada kaldı ;)

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0398_zps6arfgndn.jpg)

Koruyucu olarak kullandığım bandı da sökünce "e bundan iyisi şamda kayısı" demek kaldı :P Ev yapımı Amiga/C128 güç soketi işte ;)

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0399_zpsbgy6nihu.jpg)

Tabi soket kare olmadığından üst tarafına bir işaret koymakta fayda var ;)

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0400_zpsqipv3kt3.jpg)

:) güzel fikir... Çok adaptörsüz cihaz kurtaracak fikir (misal SVI bilgisayarların power girişi çok gıcıktır (belki de bir standarttır...ama SVI'dan başka yerde görmedim sanırım)

Eh soketimizi de silikondan kalıpladıktan sonra geriye tüm bu malzemeleri toparlamak kaldı. Biraz matkap, biraz Dremel, biraz eğeleme ile delikler hazır...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0404_zpsuxaobjaj.jpg)

İçerisi biraz daraldı ama kabloları uydurduktan sonra herşey yerli yerine oturdu gibi. Son olarak trafo ve 5V DC açık güç kaynağı PCB'sini de kutudaki iç vida yerlerine denk getirip vidalayıp sabitledim...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0405_zpswqa3o344.jpg)

Son voltaj kontrollerini de yaptıktan sonra kısa devre, çatlayan patlayan bir şey olmadığını görünce kutunun kapağını kapatıp vidaladım. Ahanda ev yapımı C128 güç kaynağı...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0406_zps03xd29nw.jpg)

Yeni güç kaynağı sayesinde Commodore 128 atölye masamdan ayrılabildi :) şimdi deneme zamanı :D

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0409_zpszxpau8if.jpg)

Commodore 64 mod'u (sanırım zavallı 128'lerin %99'unun kullanıldığı tek mod :P )

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0407_zpsjlpm2suz.jpg)

128 modu da çalışıyor :)

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0408_zpstpscqczv.jpg)

Bi kartuş takıp ses v.s. çalışıyormu bakalım...

(http://www.yavuzg.com/images/c128/IMG_0410_zpsmo0uwuuu.jpg)

Herşey gayet güzel çalışıyor... Bu da bu mini projenin sonuna geldiğimizi gösteriyor...

Bir ara şu dikey "jail bar" ların da icabına bakmak lazım, gözümden kaçmadı değil.

Eline sağlık.. sağolasın

Ellerine sağlık, Fabrikasyon cihaz gibi olmuş

Haklısın... Muhtemel bu aletin başına da benzer bir iş gelmiş olabilir. 12V katmanı ~9VAC ile beslenerek oluşturuluyor. Voltaj regületörü ve çevresindeki hasar bundan kaynaklanmış olabilir (9VAC gelmesi gereken yere tam olarak +12 ve -12V denk gelince 24 voltluk bir voltaj farkı oluşuyor!!!

Bereket SID'e bişey olmamış :)

Ne güzel anlatım... Okurken gözünde canlanıyor insanın tüm süreç.

Bir de, silikondan kare DIN iyi fikirmiş :) Teşekürler.

Bir çok adaptörsüz C128'i kurtaracak bir proje olmuş. Eline sağlık. :)

yavuzg eline sağlık, 5v güç kaynağı switch mode sanırım, piyasa da satılıyor mu, bende de bir c128 var, 5 volt hattında 3 volt ölçtüm, sendeki sorun büyük kondansatörleri mi yoksa mercimek kondansatörleri değiştirince mi düzelmişti, birde c128 80 kolon görüntü verebiliyor bu görüntü normal televizyonda alınabiliyor mu yoksa monitör mü gerekir (sorumu c128 kullanmış arkadaşlarda cevaplayabilir)  :)

Yok mercimekler değil büyük elektrolitik olanları değiştirdim (power girişine yakın olanlar). Kullandığım 5V psu piyasada satılıyor ama onu kullanmak zorunda değilsin. elimde o vardı diye kullandım. 2.5-3A verebilen herhangi bir 5V güç kaynağı kullanılabilir. Ya da daha maceracı ruhluysan 9V AC trafonun diğer uçlarından gelen 9V'u (bu trafoların genelde 2 x 9V şeklinde çıkışı oluyor) köprü diyotlu falan alıp klasik basit bir lineer 5V güç kaynağı da yapabilirsin kendin (internette şemaları var).

C128'in 80 kolon çıkışı normal video veya RF üzerinden alınamıyor. RGBI çıkış olduğundan 1084 gibi monitörün TTL girişinden alınabilir ancak görüntü. 80 kolon'a aldığında normal S-Video veya RF çıkışında sadece yeşil çerçeveli boş ekran görürsün... Bi kablo yapıp 80 kolon kısmını da test etmek istiyorum aslında üşenmesem :P


5V PSU'yu buradan mı aldım hatırlamıyorum ama referans olması amacıyla =>

http://www.kartalotomasyon.com.tr/15W-5V-Acik-Tip-Adaptor,PR-10640.html (http://www.kartalotomasyon.com.tr/15W-5V-Acik-Tip-Adaptor,PR-10640.html)

Bu silikondan custom soket fikrini @varol ile epey önce paylaşmıştım ama gerekli soketin bulunmasıyla denememiştik. - Voltaj hakkında yakında bir pm gelebilir benden abi haberin olsun :)

Üstad, aperatif gayet lezzetliydi.
Sayfalarca sürecek büyük projeler bekliyoruz :D

gece kuşluğuna devam

@yavuzg: silikonun sertliği nasıl oldu? kenar ya da köşe olacak şekilde alçı kalıp ya da kontrplak duvarlar arasına silikon doldurup kırılmış ve kırık parçası eksik cihaz kutuları için yama parça yapmak aklıma geldi. yumuşak mı kalır?

Silikondan fişi çıkar tak yapılınca pinler bollaşıp fişten çıkabilir, evladiyelik isteniyorsa pinleri cihaza takıp kartondan kalıp içine Protolin (Aşırı akışkan epoksi) dökülebilir.

Protolin, traş makinesi gibi su geçirmez elektronik devreleri çok sert reçine kalıp içine koyuyorlar, o mu?

Silikon deyince duşakabinlerde kullanılan yumuşak soğuk silikon aklınıza gelmesin. "Hot glue" tabir edilen sıcak silikon kullandım. Taş gibi :)


Kablolar pinlere lehimli ve ısıyla daralan makaron (heat-shrink tube) ile sarılı olduğundan silikon makaronun mat yüzeyine iyi tutunuyor. Elbette saha sert bir malzeme ile de itinalı bir kalıp yapılabilarak daha sağlam bir şey de yapılabilir. Hatta orijinal soketin içindeki plastik pabuç ve dış kaplama plastiğinden birer 3d printer kopya da çıkartılsa daha güzel olur.

Bu yöntemde biraz McGyver taktiği kullandım :) ama yine de sağlam oldu diyebilirim.

silikonla yapılmasının bence 2 sorunu olabilir biri uzun süre kulanılınca eğer kablo ısınma yapıyorsa erime olabilir ki c128 in okadar ısınıcak kadar bir enerji tüketiceğinden şüpheliyim diğer sorun ise sök tak sök tak zamanla pinler gevşeyebilir ama buda baya zaman alır ve çok kulanılması lazım yavuzunda dediği gibi fabrikasyon olmayan ama iş görücek kadar güzel bir adaptör olmuş bencede hani derlerya bundan iyisi şamda kayısı.

ustam ellerine sağlık mükemmel olmuş hacı murat yokluğunda ferrari gibi gelir bu adaptör

bu gariban cihazda hiç 128 modunda oyun oyanayan ve tam 128 modu kullanan oldumu?

temiz iş ve güzel anlatım bu faydalı bilgilendirme için çok teşekkürler

Bu arada önemli bir konuya da dikkatinizi çekeyim; Adaptörün özellikle +5V kablosunu ya kısa tutun ya da kalın (iki tane de olabilir) kablo kullanın!

Ben ilk yaptığım kabloyu çift kablo ile değiştirdim zira kullandığım güç kaynağında +5V voltaj ayarı bulunmuyordu. Güç kaynağında 5V ölçmeme rağmen cihaz üzerinde (çiplerin bacaklarında) 3.5V görüyordum.

Bunun etkileri nedir derseniz, Commodore 128 özelinde kırpışan harfler, bazı seslerin bozuk çıkması bazen de kartuşun açılmaması şeklinde gözlemledim. Hatta acaba SID gidik mi acaba diye Commodore 64 üzerindeki SID'i çıkartıp Commdore 128'in SID'ini orada denedim ve sorunun SID'den kaynaklanmadığını görünce rahatladım :)

Kabloyu 1,5mt kadar kısaltınca 4.5V seviyesine yükseldi ve sorunlar ortadan kalktı ancak bu sefer de kablo masada çok kısa kaldı :P

Bu yüzden kabloyu komple değiştirdim ve +5V hattına ve GND hatlarına çift kablo döşedim. Şimdi çipler üzerinde 4.8V görüyorum ve hiçbir sorun kalmadı.

Bunun teknik sebebine gelince özellikle düşük voltajlarda (3.3V, 5V v.s.) ne kadar uzun kablo kullanırsanız eğer cihazın çektiği akım fazlaysa (mA seviyesinde değil ama Amper seviyelerinde ise) kablonun direnci de hatırı sayılır bir voltaj düşmesine sebep olur. Kablonun direncini azaltmak için ya kabloyu kısaltmalı ya da daha kalın kablo veya paralel bir kablo daha kullanmalısınız ;)

c64 adaptörüyle ve 5V 2 amper adaptörle denediğimde, ben de kırpışan harfler ve hafif parazitli görüntü ile karşılaştım, bu arada c64 adaptörü de sakatlandı, ölçümde 5v veriyor ama c64'e taktığımda ekranda kasma yapıyor, kısa devre varmış gibi ses yapıyor, ya kondansatör yada doğrultma diyotlarından biri gitti  :P

aslında olabilicek en iyi açıklama bakırı azaltılmış demiri çoğaltılmış çin kablolarından olabilir çinden gelen bazı cihazlara kablolara dikkat ediyorum içinde demir oranı yüksek oluyor mıknatıs tutuyor bakır olması gereken kabloya :D kaliteliside var bakırda yapılmış ama onunda fiyatı uçuk oluyor şahsi düşüncem türk malı kablolar fiyat/kalite oranını daha iyi tutturuyor istyenler özellikle türk malı ve çin malı kabloları keserek içini inceleyip baksınlar en iyi bu şekilde anlaşılıyor Ben bi aralar işyerinde satmak için adetli kablo alıcağım zaman kablolardan birini kesip kalitesine bakıp öyle alıyordum yada almıyordum kaliteli kablo alıyordum. Kablo alıcaklara tavsiyem kabloya mıknatıs tutup yapışıp yapışmadığına bakması olur çok alıcaksanız imkan varsa kesip içindeki bakırı kontrol edin.

Lazım olur bulunsun diye aldığım bir top bakır kablonun rengi normalde hava almaması gereken kablo kılıfı içinde dahi bir iki yılda kahverengiye dönmüş. Kalan yarım top kabloyu hiç kullanmadan attığım gibi hoparlör kablosu vb olarak kullandıklarımı da atıp yeniledim. Bir insan yaptığı işi düzgün yapmalı, üreticinin kulakları bu sebepten baya çınlamıştır herhalde.  Ama daha da şaşırdığım 85 model bir vw arabanın orjinal bakır kablolarının hala pırıl pırıl olmasıydı. Şu sıralar kablo alırken önce rengine bakıyorum, parlak bakır rengi olmalı, en ufak bir matlık ya da renkte bir tutarsızlık varsa (sıyrılan kablonun daha parlak çıkması gibi) o kabloya şüphe ile yaklaşıyorum.

altına bakır karıştırdıklarından beri bakırın ayarınıda bozdular

Geçenlerde biraz elektronik devre tamiratında kullanmak üzere atıl ethernet kablosunu yardım, içinden çıkan kablolara lehim tutturmak imkansız, zaten bakır rengi bile değildi. Sonra bir tane hdmi kablo yardım, içinden mis gibi pırıl pırıl sanırım 0.3 kalınlığında bakır kablolar çıktı.

Bu arada 4 defadır mesajı post edemedim hostgator timsahmıdır nedir o çıkıyor.

yenı kalıtesız bakır kablolara alumınyum karsıtırıyolar.kararması,kırılması vs bu sebepten..(bakır da acıkta kararır)bı ara cok damarlı kablolarda da kesıtlerle oynuyolardı.

topu 100 lıraya da 0.75mm kablo var 30 lıraya da.alırken dıkkat edın :)..

dıs yalıtkan kesıtı aynı fakat ıc tel sayısı gozle gorulur sekılde eksık ve teneke gıbı kablo soyarken kopuyor.ucuz etın yahnısı..

(konu ıle pek alakalı degıl,bılgı olsun)

aslında konu ile bence bir miktar alakalı şöyleki bu konuyu okuyup kalitesiz kablo kulanıp sorun yaşıyıcak birine bu sorunu yaşamadan rehber olmuş olur bence bu konu faydalı bir konu oldu  hem adaptör hem c128 hem kablo konularında bilgilerimiz artmış oldu bence bu sebeblede güzel bir konu oldu.

Söküp attığım kablonun ne olduğu belli değildi ama yerine yaptığım kablo benim kabinlerde JAMMA güç hattı için kullandığım top halinde aldığım kablolardan.

Markası "Pamukkale Kablo".

3mt kablo çektim sadece 0.2V oynadı ;) (Çip üzerinde 4.8V ölçüyorum)

Çil çil C128'i, adaptörüyle birlikte "yanlışlıkla" eskiciye verilen biri olarak büyük bir keyifle okudum, çok güzel bir çalışma olmuş. Elden iş gelince yapması ve böyle kolay oluyor demek ki :-)

Bu başlığı yeni farkettim, tatil dönemime rastgelmiş, keyifle okudum.

C128 gerçekten de kullanması keyifli cihazlardan, 8-bit cihazların belki de en gelişmişi. Hayata dönmesine sevindim. C128 modunda kullanılabilecek en güzel uygulama, GEOS 128. Bir de BASIC 8 var ki, BASIC kullanıcıları için çok faydalı (BASIC 7'ye, 80 kolon VDC çipinin grafik özelliklerini ekliyor).

https://en.wikipedia.org/wiki/BASIC_8

Şu kabloyu birileri yapsa güzel olacak...

https://sites.google.com/site/h2obsession/CBM/C128/rgbi-to-scart

Hort....

Adaptördeki 5V kaynağı olarak orijinal PSP adaptörü kullanabileceğimiz söyleniyor. Bunun bir sakıncası olur mu ? 5V===2A olan psp 1000/2000 adaptörü.

@yavuzg üstat, profil fotosu dahil, paylaşımdaki fotoların hiçbiri gözükmüyor.

@voltron, her ne kadar resimlerim patlamış olsa da, yazımın başında bahsettiğim bif gözlemim var. bendeki c128'i idareten masa üstü güç kaynağımla çalıştırdığımda 2 amper üzerinde akım çektiğini görmüşüm.

Dolayısıyla, orijinal psp adaptörü ile çalışabilir gözükse de adaptör zamanla 2A üstü akım vermeye başladıkça devamlı ısınacaktır. ben olsam başka bir adaptör kullanırdım. ;)


evet maalesef photobucket kurbanlarından biriyim. 5000 adet fotoğrafımın linki iptal oldu. kendi hosting hesabımda barındıracağım fotoları. yakında...

Projenin başına bakayım dedim tüm fotoğraflar gitmiş onları güncelleseniz ne güzel olurdu :)

Minik bir hort yapsak :)

Düzelttim fotoları. Ben bir önceki mesajı atlamışım... ;)

...