commodore.gen.tr

Alıntıdır.

Bakalım kendinizden bir şeyler bulabilecek misiniz :)

'Diderot Etkisi'

"Fransa’nın 18. Yüzyıl yazarlarından olan aydınlanma filozofu Denis Diderot, büyük bir borç bataklığına düşer. Onun bu perişan hali, Rus Çariçesi Katerina’nın kulağına kadar gider.

Çariçe, bu bataklıktan kurtulması için Diderot’ya nazik bir teklif sunar:
Diderot’nun kütüphanesini satın alır ve kendisine tekrar hediye eder. Hediye ettiği kütüphanede çalışması için de Diderot’ya 25 yıllık maaşını peşin öder.
Tabii ki bu peşin ödeme, Diderot için hiç beklenmedik bir anda bir servete sahip olma anlamına gelir. Artık Diderot, bütün borçlarından kurtulmuş ve rahatlamıştır.

Bir gün bir arkadaşı ona kadife bir sabahlık hediye eder. Ve her ne olursa işte bundan sonra olur.

Filozof sabahlığını giyinir. Çalışma masasına kurulur ve iştahla çalışırken birden bire bu muhteşem sabahlığı ile çalışma masasının birbirine uyuşmadığını düşünür.
Kasasındaki yüklü miktar nakdin sarhoşluğuyla derhal, çalışma masasını değiştirmek üzere çıkar ve harika bir çalışma masası alır. Artık sabahlık ve çalışma masası uyumludur.
Fakat bir de ne görsün? Yerdeki eski halı, ne sabahlığına ne de çalışma masasına yakışıyor. Koşar ve kasasındaki paraya da kendisine de layık yakışacak bir halı alır.
Yine de içini kemiren bir şeyler vardır. Çünkü evin koltukları, dolapları, sandalyeleri, duvar resimleri ve duvar halısı, odanın süslemeleri artık birbiriyle uyumsuz ve hafif kalır.
Her şey gözüne batmaya başlamıştır artık… Gel zaman, git zaman Diderot, evin bütün eşyalarını iğneden ipliğe değiştirir.
Diderot’un durumu idrak etmesi fazla zaman almaz. Başladığı noktaya dönüşünün hırslarından kaynaklandığının farkına varır.

Sonuçta, yazarın bu konu üzerine kaleme aldığı meşhur eseri “_*Eski Sabahlığım İçin Pişmanlık”_* adlı eser ortaya çıkar.
Yazar, ardında tarihe geçecek özlü bir söz bırakır.

_“**Eski sabahlığımın efendisi iken yenisinin kölesi oldum.**”_

Diderot bu yazısında tüketim çılgınlığına kendisini kaptırışını anlatır.
Onun, tüketim çılgınlığının insanı sürükleyeceği halleri anlatan ve bugünkü anlamına en yakın içeriği ile kavramdan söz eden yazar olması ve sebep-sonuç ilişkisini ortaya koyması bakımından adına atfen “_*Diderot Etkisi*_” denilmiş.

Diderot etkisi iki kısımlı bir olgudur.
Alışveriş alışkanlıklarımızla ilgili iki varsayımı temel alır. Bu fikirler:

*Müşteriler tarafından satın alınan eşyalar onların kimliğinin bir parçası olurlar ve birbirlerini tamamlama eğilimindedirler.

*Bu kimlikten sapan yeni bir eşyanın alınışı, yeni bir uyumlu bütün oluşturabilmek için bir tüketim sarmalına girilmesine sebep olabilir.

Diderot Etkisinin tüketici psikolojisi ve tüketim bağımlılığına dair ortaya çıkardıkları oldukça önemlidir.
Bugün hiçbirimiz aldığımız herhangi bir eşyayı belli bir tarz veya konseptin parçası olmadığı sürece kolay kolay giymez veya satın almayız.
İşte buna *Diderot Bütünlüğü* denir. Bu bütünlük her alışverişin birbirini tetiklediğini ifade eden mekanizmayı anlatır.

Diderot Efekti, harcamaların gereksizliğinden ziyade; yeni bir alışverişin beraberinde bozulan bütünsellik algısı nedeniyle gereksiz harcamalar doğurduğu gerçeğini de ifade eder.

Diderot, bu etkiyle bireylerin nasıl bir tüketim uçurumuna sürüklendiğini ifade ederek insanın kendini kontrol ederek yeni bir şeye sahip olmanın anlık ve geçici mutluluğundansa sahip olduklarımızın değerini bilerek daha kalıcı mutluluklara yönelmemizi de salık verir.
Bu etkiye dair değerlendirmelerini dile getirdiği yazısının sonunda şunları söyler:

“Örneğimin size bir ders vermesine izin verin. *Yoksulluğun özgürlükleri vardır; zenginliğin ise engelleri…”

Boşuna değil, o kadar para saydığınız telefon yere düşünce, arabanızın kenarında yeni bir çizik oluştuğunda durduk yere moraliniz bozulabiliyor. Daha fazla şeye sahip oldukça endişeleneceğiniz şeyler de artmış oluyor, hiç açılmayan veya ara sıra durduk yere Guru Meditation veren bir Amiga 4000, psikolojinizi içten içe kemirecektir. Bir Fight Club grubu mu kursak, ne?

"Eski sabahlığımın efendisi iken yenisinin kölesi oldum."

Etkileyici söz...

Marx ın Kapitalini okumuştum bir kaç yıl önce.Ordan çıkardığım derslerden biri de ürettiğini tüketen ilkel komünal toplumun hayatta kalma vb temel korkuları varken günümüz toplumunun ve başkasının ürettiğini tüketen ve başkaları için artı değer üreten insanın daha mutsuz ve daha aç gözlü olduğuydu.Marx ın ''Meta Fetişizmi'' olarak tanımladığı hastalığın temeli hem çok eski hem de çok yeni.Mesela Avrupa için çok eskidir.Çünkü zenginliğin büyük bölümü Avrupa ya eskiden beri ulaşmaktadır.Ki Marx bu hastalığı 18.yüzyıl da gözlemlemiştir.Türkiye için bence çok yenidir.Çünkü dedelerimiz ve atalarımızın sadık yari kara topraktı.Keşke de hep öyle kalsaydı.Mal da yalan mülk de yalan gel biraz da sen oyalan :)

Problem bizlerde veya bireylerde değil, problem Rousseau’nun bahsettiği; belli bir bölgede sahiplik iddia eden ilk kabadayıda.
Tarih boyunca hep bir deli çıkıp bir kuyuya taş atmış ve peşinden birçokları gitmiştir, birkaç akıllının o taşı çıkartmaya hiçbir zaman gücü yetmemiştir.
Her zaman çoğunluğu teşkil eden İnsanlar, "minyonlar gibi" kendileri yerine düşünüp karar verecek güçlü ve zeki bir lider aramışlar ve ona itaat etmeyi tercih etmişlerdir. Bunun birçok sebebi vardır.

Ben bu durumu yaşıyorum şuan. c64 1084S ile daha uyumlu mu olur ki? dememle başlayan ve şuan bilgisayarıma bağlı 2 farklı monitorün görüntüsü bana batmaya başladı. Tek olsun geniş olsunmuş, yok siyah olmasın mouse ve klavye ile uyumaz beyaz olsun. Tam bu olayın içindeyim şuan :)

Artı birde cihazlar artıkça yok sarardı, tozlandı, çizildi :) Şikayetçi değilim ama bir dur demek istiyorum bu duruma.

Uzun zaman oldu. Ara ara anımsayalım.

Vay be.. Çok doğru gerçekten.Kıssadan hisse.

çözüm kolay... A1200 ü bana sat

Gözümden kaçmış okumadığım harika bir paylaşımmış... Diderot Etkisi aramızda dolaşıyor gibi...

- Başlığı son cevaplayan merhum Haldun arkadaşımız. Allah rahmet eylesin :/

Rahmetli her zamanki gibi pratik zekasıyla çözümü bulmuş. Gerçi cömert bile davranmış, ben olsam bana hediye et derdim. ::) :-[

Diderotu falan bilmem de bunlar her coğrafyanın, toplumun, ileri gelen kişileri, ataları tarafından yoksul ve fakir halka şükretmesini, israf etmemesini öğütleyen sözler veya masallar.

Diderota falan gelene kadar bizim de yüzlerce hatta binlerce aynı kapıya çıkan atasözlerimiz var.
''ayağını yorganına göre uzat'' aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz'' ''hazıra dağ dayanmaz'' gibi gibi yüzlerce atasözümüz var.

Nasıl oluyorda bir servet bir ev düzmekle yok oluyor, eğer bir servet ev düzmekle bitiyorsa demek ki düzülen evde bir servet değerinde olmalı, satıp yine servete çevirilebilir. :D
Hee satmayıp bunlar eski diye çöpe atarsan, israf edersen, yine başka bir yeni alırsan bu seferde konuyu saptırmış olursun, çünkü sen bir şeyleri yenilerken aynı zamanda israf ettiğin için servetini bitirdin, yenilediğin için değil.


Velhasıl yazar klasik şükretme makalesi mi diyim, kitabı mı diyim bir şeyler yazmış, daha kitabı okumadan bile bütün konuyu anladım. :)

Edit: Bu arada yanlış anlaşılmasın, ne yazarı ne sözü ne de konuyu farklı bakış açısıyla düşünenleri küçümsemiyorum, herkesin düşüncesine saygı duuyorum, bu sadece benim fikrim kendi görüşüm.

Bu kimlikten sapan yeni bir eşyanın alınışı, yeni bir uyumlu bütün oluşturabilmek için bir tüketim sarmalına girilmesine sebep olabilir.

Bunu beynime küçük bir kural koyarak aştım baştan :)

Madem ki bu cihazlar özellikle eskiye götürüyor,eskinin manevi degeri için , o zaman sadece çocukken elimde olanlar birebir olacak ve en fazla 2-3 adet olacak :)