commodore.gen.tr

ZX 3 onarımı yaparken elime birde ZX Spectrum2 geldi tamir için, onun onarımının ZX3 ten sonra daha kolay olacağını düşünmüştüm ama ZX2 bir kasabın elinden geçmiş galiba bihayli yıpratmış cihazı. Zorlu bir tamirat süreci oldu ama nihayetinde cihazı çalıştırdım. Süreci sizlerle paylaşırım. Selamlar. :D

Cihazı açtım bakalım içinde ne var dedim. Oda neee ! Bunu yapsa yapsa bir kasap yapar. :(
Yinede bişeyler yapmaya çalışmış adamcaaz; bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıp diyelim ve devam edelim. Bu gibi cihazların içini görmeden enerji vermek cihazı daha kötü duruma sokabilir. Gözle kontrol ve ön hazırlık önemlidir.

    ARIZA TESPİTTE İzlenmesi Gerekenler.
  Cihaza Enerji Vermeden Önce besleme noktalarından Multimetre ile omaj testleri yapılır.
  1- Besleme girişinden omaj ölç
  2- 7805 Regületör çıkışının omajını ölç
  3- -5V besleme noktası omajını ölç
  4- +12V besleme noktası omajını ölç
  5- +12V Analog besleme noktası omajını ölç
  Bu ölçümleri besleme noktalarındaki filtre kondansatörleri üzerinden yapabilirsiniz.
  6- Besleme kaynakları Regületör ve TR leri kontrol edelim.
  7- Cihaza Besleme vermeden önce üzerinde soketli olan Entegreleri sökmemizde fayda var.
  8- Cihaza güç kaynağından akımı sınırlandırarak (300mA gibi) gerilim uygulayalım ve akım sınırını yavaş yavaş yükseltelim Cihaz 600mA civarında akım çekmesi gerek.
  9- Devre Fazla akım çekiyorsa beslemeyi keselim ve aşırı akım nedenine bakalım.
  Cihazda 2 adet güç kontrol bölümü var +5v ve Diğer voltajlar.
  10- 7805 Regületör entegresinin giriş ve çıkış voltajlarına bakalım. Sorunluysa 7805 değiştirin.
  11- TR4 ün oluşturduğu gerilimleri kontrol edin. TR4 ün collectöründeki frekansı osilaskopla veya frekansmetre ile görebilirsiniz. TR4 arızalı ise yerine BC338 kullanabilirsiniz. 9V, +5V, -5V ve +12V testlerini Filtre kondansatörlerinin üzerinden yapabilirsiniz.

Eksik parçalar yerine takıldı 7805 ve TR4(BC338). 7805 takıldıktan sonra cihaza akım sınırlamalı enerji verildi. Akım fazla çektiği gözlemlenildi. 7805 çıkışından fazla akım çekiliyordu. Kontroller sonucu Lower RAM(4116) ların besleme uçlar omajları çok düşüktü. @runal arkadaşımızın yaptığı Arduino RAM tester le test ettim arızalı gösterdi. RAm ler söküldü akım normale bindi, 7805 besleme tarafı tamam. Şimdi TR4 yerine takıldıktan sonra enerji verildi yine fazla akım gözlemlendi. Gerilim kontrolleri yapıldı +12VAnalog voltajının düşük olduğu tespit edildi ve hat üzerindeki parçalara bakıldı. 12VA voltajı LM1889 için gereken besleme, önce LM1889 dan şüpelendim fakat ölçümlerim sonucu bu kısımın filtre kondansatörü C45 in iç direncinin düştüğünü tespit ettim ve değiştirdim. Tüm voltaj değerleri düzene bindi, akım ve gerilim değerleri normale gelince ULA yı yerine takarak akım gerilim değerlerini gözlemledim anormal bir durum yoktu. Önceki tamir ettiğim ZX3 ün Lower RAM lerini de taktım  ve cihazı test ettim, fakat hala görüntü alamıyordum. Osilatör frekansları normaldi, en büyük şüpheli olarak görüntü modülatörü LM1889 arızalı olabilir düşüncesiyle entegreyi söktüm ve işte burada, entegre sağlam fakat bir bacağı kopuktu. Entegreye bir protez bacak takıp yerine oturtunca şak diye görüntü geldi. Cihazın sahibinin isteği üzerine RF çıkışınıda video çıkışı olarak modifiye ettikten sonra sıra geldi flex bağlantı noktaları parçalanmış Tuş takımını onarmaya.

Devam ediyoruz

Devamı var

Bu aşamadan sonra Klavye membran tamirine geçeceğiz. Şimdilik bukadar yeterli. Devamını sonra eklerim.

Eline sağlık harika iş çıkardın Murat ustam. Bu arada composite çıkış için modlama isteyen cihaz sahibi de benim. ::)  Kararan direnç neden ısınıyormuş onu açıklamamışsın.

8 tane RAM i arızalı cihaz ancak benim gibi şanslıya denk gelir, sanırım birileri tamir etmeye çalışırken beceremedi makineyi daha da berbat edip bıraktı. Aranıyor a yazdım bakalım, c64 den söküp modlanarak takılan RAM ların yerine 4164 bulabilecek miyiz?

Kararan direnç neden ısınıyordu?
Kararan direnç(R62) 15Ω 12VAnalog kaynağının yük direnci. Yazıda bahsetmiştim galiba kısadevre olan C45 kapasitörünün çektiği aşırı akım bu direncin üzerinden geçtiği için direnç aşırı ısıdan kararmış fakat özelliğini kaybetmemiş. Başka unutup bahsetmediğim veya aklınıza takılan bişey varsa yardımcı olurum.

Konu ile ilgili videolar

https://www.youtube.com/watch?v=BNIAP4aER-s (https://www.youtube.com/watch?v=BNIAP4aER-s)

https://www.youtube.com/watch?v=2NpcBrROQGs (https://www.youtube.com/watch?v=2NpcBrROQGs)

https://www.youtube.com/watch?v=AeubI0xeyW0 (https://www.youtube.com/watch?v=AeubI0xeyW0)

https://www.youtube.com/watch?v=AVKJyWH7y6I (https://www.youtube.com/watch?v=AVKJyWH7y6I)

Klavye tamiri için ayrı konu açarak kapsamlı anlatacaktım ama çok vakit ayıramıyorum kısaca devam edip anlatayım.Klavyenin 2 adet flex ucu var. Zamanla gevremişler ve çabuk yırtılıyorlar. Flexlerden bir tanesi uç kısımdan diğeri ise dip kısımdan kopmuştu.
Uç kısımdan kopan flexin ucunu makasla keserek düzelttim ve uç kısmını güçlendirmek için plastik dosya naylonunu uygun şekilde keserek çift taraflı bantla yapıştırdım. Uç kısımlarının iletken yerlerinden Nikel kalemle güçlendirdim. Bu tamam sıra diğer flex uca geldi.
Uç kısmı olmayan flexin dip kısmından biraz keserek uç yaptım ve uç bölümdeki iletken bölümleri nikel kalemle güçlendirdim. Uygun boyda ince bobin kabloları ayarlayarak flex kabloyu uzatma yaptım. Flex hatlara bobin telini tuturmak için karbon kalem tekniği uyguladım. :D
İşte tamam. Her iki uçtan iletkenlik testlerini tuşlara basarak test ettim normal görünüyor.
Şimdi klavye montajını yaparak cihaz üzerinde teste geldi. Çalışmalar başarı ile sonuçlandı ve bir ZX spectrum daha hayata döndü. Hayırlı olsun. :)

Link

https://youtu.be/AVKJyWH7y6I

ZX_2 Flex 1 tamiri görüntüleri

ZX_2 Flex 2 kısmı tamiri

Devamı

THE END

Ellerinize Sağlık Daha Önce Bu Cihaz Hakkında hiç bilgim olmamasına ragmen anlatımınız ile cihazı açıp tamir edesim geldi :) malesef cihaz bende yok olsaydı bu bilgiler ışıgında girişim yapılırdı  çok teşekkür ederim detaylı verdiğiniz bilgiler için

Teşekkür ederim emeğine sağlık. Satış ilanında membran sağlam yazılıydı ama resimlere bakınca hasarın çok olduğu görülüyor.

@Aya-Fix-Center olur inş. birgün seninde, ama bozuk değil sağlam olsun. :D Takibin içinde teşekkürler. :)

Evet membranlar sağlam gibi görünsede gevremeden dolayı iletkenlerde içten çatlaklar oluşuyor. Biraz emek verdik ama değdi. Onu çalıştırıp izlemesi bille haz veriyor, bütün yorgunluğun gidiyor. :) Ram leride bulursan tamamlanacak inş. C64 ün ram lerini geri yerine takarız. :D

şurada 4164 var. Ama uygun modelmidir bilemiyorum.

Güvenilir bir yerdir. Şimdiye kadar buradan aldığım her şey yeni ve sağlamdı.

https://karakoyelektronik.com/entegre-opamp/upd4164-21935

4116 yerine 4164 veya 4464'de kullanabilirsiniz. 4164'ler kolay bozulduğu için yandığında başka bileşenlere zarar verebildiği için böyle bir mod yapıyor. Spectrum sitelerinde ilgili şematikler var. Hatta hackaday.com'da hazır devre olarak da bir proje olması lazım.

 

Teşekkürler Kaan hocam. @runal arkadaşımız araştırıyordu, belki sparişte vermiştir. Beklemedeyiz. 8)

@wizofwor dostum zaten o şekilde yaptım. Ama C64 boşa düştü onun Ramlerini geçici kullandım. :D  Yapılan işlemlere eklememişim. ::)
 Teşekkürler yinede ilgine.

Aslında okurken c64 ramlerinden bahsettiği görünce 4164 modu yaptığını tahmin ettim. Yine de başlığı takip eden diğer arkadaşlar için belirtmek istedim.

Bu arada öğrendiğime göre 4116'lardan birinde -5V ile ilgili bir hata olduğunda veri yolundaki diğer 4116'larıda da yakıyormuş. Sanıyorum 8 entegrenin beraber bozulması bu yüzden.

Yedek olarak elimde 4 adet 4564 var aslında bunlar 4164 ile aynı.
Aliexpress ten 1 lot alıp şansımı denemekle, Karaköy elektronik ten 4 tane alıp mix yapmak arasında kaldım, çünkü RAM erişim süreleri farklı çıkarsa ram ler uyumlu çalışırmı bilmiyorum. Sınırlı stok güncel fiyat ve stok bilgisi için form doldurun demiş, doldurduk bakalım.

Teşekkürler bilgi için. :)
Veri yollarının  -5V ile bir ilişkisi var demekki. İncelemek lazım datasheet ini. Zaten bu çiplerin veriyolu bacakları nın tümü birbirine paralel bağlı, bir tanesinde oluşan sorun hepsini etkilemesi normal. ::)

Tebrikler Murat. Ben bir kere membrana daldım elimde kaldı uyuz birşey. Retroleum da 48k upgrade kitleri 12 sterlin. Bu makine için mantıklı gibi....

Teşekkürler Levent;
Elde kalmayacak gibi değil zamanla gevremiş dağılıyor. Önce bantla güçlendirmek İtina ile çalışmak gerekiyor. Nihayetinde çalıştırdım şükür. Sonucun olumlu olması bize yeter..  ::)

Bu cihaz için yaptığım Kempston Joystick Interface projesi ektedir. Test edildi.


https://www.pcbway.com/project/shareproject/W375257ASM3_GerberZXjoy.html (https://www.pcbway.com/project/shareproject/W375257ASM3_GerberZXjoy.html)

@murtek üstad eline sağlık, gene döktürdün.

Birtane de bana joystick interface imal etti sağolsun. Kartta ilave reset butonu bulunması faydasını daha da artırıyor.