commodore.gen.tr

Bill gates be steve jobs bu yüzden dahi, inavasyon yapamayanlar tarihin tozlu rafları a kalkıyor ne yazıkki.
Oysaki amiga şimdi appleın rakibi olabilirdi.

Bazı köklü firmalara ne oluyorsa artık bir şekilde yolun sonuna geliyorlar. Nokia Ericcsson gibi çok sevilen ve popüler olan markalar da zamanında standartları belirliyorlardı ama bir anda sahneden silindiler. (İnce uçlu şarj var mı abi :) )

Dikkatimi çeken nokta yine oyun desteği konusu, işletim sistemi ne kadar popüler ise oyun yazan kişi-firma neyse ona göre kod yazıyor ve rüzgar o taraftan esmeye başlıyor. Ne kadar çok oyun o kadar çok satış yani (diye düşünüyorum)

Metal müziği Nirvana Amigayı PC ve Psone bitirdi. Hatta PSone tekme attı resmen Amiga'ya :) benim kanatim tabi. Burda biraz Commodore hakkında bilgi bulabilirsin.

https://tr.0wikipedia.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ29tbW9kb3JlX0ludGVybmF0aW9uYWw (https://tr.0wikipedia.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ29tbW9kb3JlX0ludGVybmF0aW9uYWw)


http://www.commodore.gen.tr/adp/amitarih.html (http://www.commodore.gen.tr/adp/amitarih.html)

http://listelist.com/grunge-muzik/ (http://listelist.com/grunge-muzik/)

commodore kalbimizde yaşıyor :)

Commodore un battıgını asla kabul etmiyorum. 25 yıl sonrasında bile hala masamda acık duruyor. Ve elimden gelen geliştirmeleri yapıyorum.

Görünmeyen tarafta işi yazılımcılar bitirmiş gibi

imdbden hatırlıyorum, belgeseli vardı. Gerçi yüzlerce vardır ama bunu konu alanın ismini bilen var mı

Hala kullanılması güzel. Ne işe yarar pek anlamadım ama :)

dqA8YBwwCl0

Bu dediklerini yaptıkları için battılar :P Commodore 128, Commodore 264 serisi ürettiler.. Hatta Amiga gibi inanılmaz bir cihazı bile pazarladılar... Ama dikey büyüyüp, yenilikçi olarak gelişeceklerine, aynı cihazı, farklı kasalarda üretip pazarlama yoluna gittiler... Donanım mı yazılım, yazılım mı? donanım sattırır ı pek düşünmediler... C64 ve Amiga dışında hiç bir sistemleri destek görmedi. Boşuna AR-GE, zaman kaybı ve para kaybettiler... Dikkatlerini Amiga'ya yöneltip, Apple'ın Macintosh'da yaptığı gibi farklı alanlarda uzmanlaşacak yazılımları destekleseler daha uzun süre yaşardı...

Benim gözlemlerim şu şekilde (yanlışım varsa düzeltin)

Evet, 128 ürettiklerini hatırlıyorum (ama 256 yı hatırlamıyorum). Rakipleri sinclair di o zaman. Ancak yanlış hatırmamıyorsam satış rakamlarında değilse bile teknolojide sinclairin gerisinde kalmışlardı. Amiga çıkana kadar tabi.

Amiga ise pc ile rakipti ve pc ye göre ses ve görüntü performansı inanılmazdı.

Ancak zaman içerisinde pc gözle görülür ilerlemeler kaydetti ve öne geçti.

mac pc durumu gibi, apple başta grafikerler için olmazsa olmazken apple akıllı davranarak işlemci ve işletim sistemi inadını sürdürmedi. Böylece  donanımsal olarak pc üretip üst segmentte satmaya devam edebildiler.

Nokianın durumu; nokia önce Symbian işletim sisteminde diretti. Sonra son şansını android yerine ms işletim sistemini seçerek tüketti.
Yani vizyonsuzluktan kaybetti.

Herkesin evine bilgisayar ulaştırma çabasında PC devriminin önüne geçemediler. Apple gibi yapıp kaliteyi pahalı satma yoluna da gitmedikleri için oradan da yürümediler / yürüyemediler.

Bugüne kadar niş bir pazar olarak kalmış oyun konsolu pazarına da başarısız bir çıkış yapıp devamını getiremediler.

En büyük eksikliklerinden biri de yazılım/oyun olarak üstüne Commodore imzası atılmış ve hepimizin hatırladığı bir mirasları yok. Dolayısıyla Commodore'un mirasını satın alanların da günümüzde yapabileceği pek bir şey yok.

Söylediklerin çok doğru. Sadece PC'nin öne geçtiği dışında. Commodore'un battığı yıl 1994'te PC, Amiga'ların multimedia performansına yetişebilmiş değildi.

Tam ifade etmek gerekirse evet PC için Amiga donanımının önüne geçebilecek donanımlar o dönem üretilmişti fakat her birinin (ekran kartı, ses kartı vs. şeklinde) ayrıca satın alınması gerektiği içi, bir A1200'e harcayacağınız fiyatın birkaç kat üstüne çıkmanız gerekiyordu.

Bu modülerlik, son kullanıcının bilgisayar donanımları (ve onları çalıştıracak yazılımlar) hakkında daha fazla şey bilmesini de gerektiriyordu ve her PC kullanıcısından bu beklenemezdi. Bu yüzden bu donanımlardan o yıllarda yararlanabilen kesim çok çok azdır.

Commodore Amiga ise standart modeller piyasaya sürüyordu (bakın Apple hala bu yöntemle önemli bir müşteri kesimini elinde tutmayı başarıyor).

Ayrıca yazılım (oyun) geliştiricileri, en büyük pazara hitap etmek için oyunlarını en son standarda göre değil, piyasada en çok bulunan standarda göre belirlediği için, PC aleminde multimedya deneyimi çok da etkileyici değildi o yıllarda.

Ancak tam o yıllarda bilgisayar oyunu sektörü şu paradigma geçişini yaşadı:
(https://media.giphy.com/media/QDK1pCI43lGhO/giphy.gif)

Commodore Amiga markasıyla bu geçişe ayak uyduramadı. Uyduramamasının ana nedeni de, yönetim kadrosunun, mühendis kadrosunun istek ve önerilerini ciddiye almaması diyebiliriz.

Yönetim kadrosunun aldığı yanlış kararları listelemeye kalksak, forumda yer kalmaz o derece... :P

Battı commodore yan gider. Commodore aynı zamanda bir pc üreticisi idi. İşte o alanda rekabet şansı azaldı. A600 üretildiğinde soketler kaldırıldığı için çok eleştiri aldı. A3000 bir devrim niteliğindeydi. Devamı A4000 ve A1200'le geldi. Fakat mühendislerin bir bölümünün PC uyumluluğu ile uğraşmaları nedeniyle Bu bilgisayarlar grafik yönünden yetersiz kaldı. Playstation'a rakip olarak CD32 tasarlandmış olup, O yılki ylbaşına Filipinler krizi nedeniyle yetişmemesi satışlarda geri kalmasına neden olup, mali krizin artması yöneticileri panige sürüklemiş yanlış kararlarla şirketi batması sürecini hızlandırmışlardır.
Motorola'nın fiyat politikası da Commodore için olumsuz bir nedendir. 060'dan sonra işlemci ailesini geliştirmeyeceğini duyurmuştur. Yeni ortaklarıyla birlikte PPC işlemcisini geliştirecektir.
Bu süreçte yeni amiganın planları yapılırken Dec Alpha veya HP Risc işlemcisinden birini tercih edecekti. Ne yazık ki olmadı. A1200 gibi bilgidayarın değeri Commodore battıktan sonra anlaşıldı.
Eskom m ise ayrı bir hikaye. O da PC piyasasında rekabet edemediğinden battı gitti.

Doğru değil.

1994 yılında PC  teknolojisinin vardığı yer aşağıdaki gibiydi:

Intel Pentium 100
Matrox Millennium (ve hatta ileri giderek Impression 3D hızlandırıcı)
Sound Blaster AWE32

1994'ü bırakın 1991 yılında çıkan 486DX Amiga 4000 dahil tüm Amiga'lara nal toplatıyordu ve iyi bir VLB SVGA kartı ile bir Sound Blaster 16 tüm Amiga'lardan çok daha gelişmiş Multimedia kabiliyeti sunuyordu.

Gelmiş geçmiş hiçbir Amiga bu multimedia teknolojisinin yakınına bile varmış değil.  1994 yılında alabileceğiniz bu makina 1996'da çıkan Quake'i oynatabilirdi.  Öyle bakın olaya.

Amiga bu yüzden battı zaten.  1994 yılında Amiga 1200 bile PC teknolojisine kıyasla hurda iken hala Amiga 600'ü satmaya çalışıyorlardı.

appiah4 kardeş Eleştirileriniz tamamen yanlış. Alpyre PC teknolojisi önde olmasına karşın çok pahalı eklemeler olduğunu savunmuş. PC'lerde dişe dokunur bir işletim sistemi bile yoktu.
A1200 için bile 030 turbo kartlar  CD okuyucu çıkmış. A4000'ler 030 veya 040 işlemciler içeriyordu. Güç işlemciyse İntel işlemcilerin Motorola karşılığı vardı. Yani Amiga nal mal toplamıyordu. Commodore battığında Amiiganın rakibi Apple Mac idi. O da Microsoft'a boyun eğerek yaşadı. Commodore batmasaydı. Yeni seri Amigalar da hazırdı. Yaptıkları protokollerle Amigalar yaşasın istediler ama olmadı.
Beğenmediğin 1200'e PowerPC ve Grafik kartı takarak yıllarca kullandım. Quake de oynadım.

Öncelikle:

1. 1994'de PC'de OS/2 Warp 3 vardı ben kullanıyordum ve Workbench 3.1'den 10 yıl ilerideydi.  En basitinden kendi içinde kullanılabilir bir IPX ve TCPIP destekleyen internete hazır bir networking altyapısı ve adam gibi bir sürücü modeline sahipti. Ben Internet ile 1994 yılında Warp 3 Student Edition ile tanıştım.  1994'te Amiga ile internete girenler el kaldırsın?  WB3.1'e TCPIP Stack'i eklemenin ne zaman nasıl olduğunu biliyoruz bence hepimiz.  1992'de çıkan kıçıkırık Windows for Workgroups 3.11'de bile komple bir networking desteği (IPX/TCP/SMB) vardı ve SOCK 1.0 ekleyip internete Amiga'dan önce sokabiliyordunuz.  Hepsini geçtim, AmigaOS dediğiniz şey hala protected mode çalışmıyor, neyi karşılaştırıyoruz?  1994 yılının *NIX işletim sistemleri bile AmigaOS'e 10 takla attıracak kabiliyetteydi.
2. 1992 yılında 486 DX 33 bilgisayarımızı aldık, Zaten 1991 yılında çıkan 486DX teknolojisi 1992 yılında gayetd erişilebilirdi, o yıl gittiğimiz İstanbul Computex'te her yerde 486SX/DX sistemler vardı.  1992 yılında 486DX2'nin çıktığını, 1993 yılında Pentium'un çıktığını da hatırlatmak isterim.  Gayet zengin arkadaşlarımda 1994 yılında Pentium 60/66/75 bilgisayarlar olduğunu net hatırlıyorum (Sakın Pentium o zaman kaç paraydı biliyor musun edebiyatına girmeyelim zira Amiga 4000'i bedava dağıtmıyorlardı, bir A1200 1992 yılında yaklaşık bir 486DX33 fiyatına geliyordu).  Gelmiş geçmiş HİÇBİR Amiga en basit Pentium 60'dan hızlı değil.
3. Güç işlemci ise Motorola karşılığı falan yoktu.  Bahsettiğiniz 030/040 hızlandırıcılar yaklaşık olarak sırasi ile teorik olarak birer 386DX/486DX2 kadar hızlılar.  486DX33 030'un etrafında turlar atacak hızda idi. 040'ı Motorola 40Mhz'e ANCA çıkarırken 486DX 100MHz'e 1994 yılında çıktı ve en hızlı 040'ın 2 katına ulaştı. 1993 yılında çıkan Pentium 66 68040 ile dalga geçebilecek hızda idi.
4. Commodore battığında tek rakibi Macintosh'tu demek Doğan görünümli Şahin'in arkasına Tek Rakibim THY etiketi yapıştırmaktan farksız.
5. Beğenmediğim A1200'e PowerPC ve Grafik Kartı hangi yılda taktınız bilmem ama Quake 1996'da çıktı, 1996 yılında PC'ler 3dfx Voodoo ile bu oyunu donanım hızlandırma, doku filtreleme özellikleri ile 640x480 çözünürlükte 60 fps oynayabiliyordu.  Siz bu şekilde oynayabildiniz mi?  1997'de PC'de Quake 2 oynanıyordu, sadece bir yıl sonra 1998'de ise Voodoo 2 SLI ve 1024x768 çzünürlükte 60fps ile.  Onu da oynayabildiniz mi?

Amiga güzel bilgisayardı ve çok sevdik ama üzgünüm Amiga 1980'lerde teknoloji olarak etkileyici bilgisayardı.  1991 ve sonrasında Amiga teknolojide hep nal toplayarak gelmiş bir platform oldu.  Toaster kartlar vb. cihazlar nedeni ile Video işleme kabiliyetleri yüzünden kullanımı uzun ömürlü olan çok niş alanlar dışında Amiga bir ev ve iş bilgisayarı olarak 1994'te neredeyse tamamen ölüydü.  Piyasada 486DX sistemler satılan bir ortamda Commodore hala Amiga 600 satmaya çalışıyordu.  Biraz da kör olmamak lazım..

Benim fikrime göreyse, "İş Demek Savaş Demek" diyen Tramiel'in gidişiyle batış sürecine girdi Commodore.

yukarda bi sürü şey yazılmış çok detaylı okumadım özet okudum bende özetle şunu eklemek istiyorum.
ben o dönemde ağırlıklı olarak amiga satan bir bilgisayarcı idim commodore firması iflas etti biz hala amiga1200 satıyorduk ancak malın devamı gelemediği için dahasını satamadık gelseydi satardık.


amiga1200'ün içine bir turbo kart takılıdığındaki o dönem net hatırlıyorum 1000 dolar verip takmıştım amigalar bence pc den daha hızlı ve güzel oluyordu dune 2 oynuyordum pc de ve amigada kıyaslamıştım amigadaki grafik, ses, ve hız olarak daha tatminkar geldiğinden turbo kartlı amigada bitirmiştim.

diğer bir konuda fiyat meselesi ilk aldığım pc 386sx40 tı ve fiyatı ikinci el olarak 3000 marktı bugünün 3000 euro suna denk halbuki amiga1200 ler 600 mark iyi bir turbo kart 1000 dolardı yani ben o dönem ikisinide kulanan ve işyerinde bulunduran biri olarak fiyat performans ve kulanım kolaylığı açısından her türlü amigayı tavsiye eder ve kulanırdım pc lerin bence amigaya hiç bir üstünlüğü yoktu commodore firması battıysa bence sadece kötü yönetimden batmıştır başka sebebi olduğunu sanmıyorum.
  

Kendinizi kandırıyorsunuz. Dune 2'nin AGA verisyonu yok yani siz oyunu ancak bu şekilde oynamış olabilirsiniz:

(http://www.mobygames.com/images/shots/l/142584-dune-ii-the-building-of-a-dynasty-amiga-screenshot-concrete.gif)

Yani 32 renk ve 4 kanal PCM audio. Dijital ses yok ve ünite cap'i 32.

Aynı oyun PC'de böyle görünüyordu:

(http://www.bestoldgames.net/img/ss/dune-2/dune-2-ss4.gif)

256 renk ve 8 kanal FM audio (ve MT-32 desteği). Dijital ses var ve ünite cap'i 255.

Söze hacet yok.

kendimimi kandırıyorum yoksa olanımı söylüyorum acaba ? ben bir gerçeği dile getirdim dune 2 'nin resimdeki görüntüsünü o dönem ben pc lerde görmedim görüntü kare kare idi fiyat/performans meselesi. 20.000 marklık pc'im elbette yoktu o dönem resimdeki görüntü o dönem benim görmediğim bir görüntü idi olsa olsa uçuk rakamlı normal fani insanların almayacağı pclerde uç noktada ayarlar yapılarak alınan bir görüntü olabilir ondanda şüpheliyim keza dediğim gibi o dönemi bizzat yaşadım internetten araştırrarak kulaklatan dolma şeylerle cevap yazmıyorum . Aslında ne yazarsak yazalım hiç bir şey değişmiyor neticede isteyen istediğine inanabilir.

Dune 2 1992 yılında çıktı, 1992 yılında 20,000 mark falan değildi bilgisayarlar.  1992 yılında 486DX33'ü Sound Blaster Pro 2.0 ve VLB 1MB Cirrus Logic ile 2,000 dolara aldık, belki faturasını bulurum.  Bu oyunu evimde kendi 486'mda oynadım, üstelik bir 386SX'te nasıl çalıştığını da arkadaşımın bilgisayarında biliyorum, bir 386SX bile A1200'den iyi çalıştırıyordu 256 renk ile.  Dilerseniz DOSBOX'ta açıp bir 386SX emülasyonu ile deneyebilirsiniz.  Doğru hatırlamadığınızı söylüyorum sadece.

Unutma ki Commodore de o PC'lerden satıyordu. Commodore Amiga yüzünden batmadı. Teleteknik te Commodoreden önce desteği kesti. Türkiye daha önce bitmişti.
Hız konusunda da atma hız demek değildir. Pentiuma rakip 060 vardı. Fiyatı bilgisayar kadardı zaten gelişmesi de durduruldu. Amiga zaten bitmişti... Herkes de Warp OS kullanmıyordu. O bahsettiğin bilgisayarların hepsini kullanmış biriyim. Amigayı söküp takmaktan alışkanlık, PCde de aynı işi yapıyorum. PC'sini yeni alanlara da kurulum yapıyordum.
İlk eklentim olarak 1200'e 200 MB Harddisk taktığımda Amiga keyfi başka dedim... Olaylara duygusal olarak yaklaştığımın farkındayım ama 1994'te uçurum falan da yoktu. Standart PC'de sadece bıcır bıcır ses vardı. Çünkü onlar ciddi iş bilgisayarıydı. Bence konuyu burada tatlıya bağlayalım...

appiah4 istediğine inanabilirsin :D ben olanı söylüyorum kafamdan atmıyorum bende o dönem her iki bilgisayarda vardı ben bu şekilde değerlendirip amigada oynamayı tercih etmiştim.

Keyif konusu başka.. Bugün hala 200 euro'luk hızlandırıcı ile A500 ve WB3.1 kullanıyorsam ayrı bir tat verdiği ayrı bir zamana götürdüğü için.. Bu noktayı hiç sorgulamıyorum zaten..

o günlere dönüp o günkü tartışmaları bugün yapmak komik :P
O dönemde de saçmaydı, şimdi de... olsun, yaptığımız ne mantıklı ki?  bende ucundan tutayım...

Sonda söyliyeceğimi ve değişmez gerçeği başta yazayım...

1994'de Amiga mevcut PC'lerden çok daha iyi, çok daha geniş yazılım/oyun arşivine sahip, çok daha iyi bir makinaydı... Genişlemesi pahalıydı, zordu... Kesinlikle PC gibi kolay değildi... Ama genişleyip bir işe yaramayan bir bilgisayar yerine, çok daha tercih edilirdi... Tek sıkıntı ulaşması zordu...Özellikle de Türkiyede... Sonra dünyada... Ama unutmamak gerekir ki, 1995 satışa sunulan Escom sürümü bile büyük ilgi görüp satılmıştır...

Şimdi Appiah'ın yazdığı bazı konulara inceden değineyim...

 "1994'de PC'de OS/2 Warp 3 vardı ben kullanıyordum ve Workbench 3.1'den 10 yıl ilerideydi...."

Ne açıdan ilerideydi? Kaldı ki 1995'de icat edilmiş ya da kullanılabilir hale gelen interneti 1994'de nasıl kullandınız? Eğer kastınız BBS'ler, FTP'ler, IRC falansa, yapmayın ne olursunuz... Amiga bunların merkezindeydi.. Hatta Commodore64, belki Apple II :P Bluebox ile harıl harıl dünyanın 4 bir yanından dosya oyun indirirken, 1995'de dediğiniz internet FTP arayüzü gibi dandik bir şeydi. Hiç bir işe yaramazdı.. Bütün iş yine IRC'den görülür, yazılımlar TR'ye DAT'larla gelirdi.  Bu arada bunları Türkiye'ye PC yazılımları dağıtan ekibi çok yakın bilen biri olarak yazıyorum. Gelen tüm yazılımları o dönem inceler bakardım...ve Amiga 1200'üm baş ucumda her zaman sahip olduğum PC'den daha iyiydi... Sahip olduğum PC dandik olduğundan değil, Amiga mevcut yazılımları ve çözümleri ile daha konforluydu... PC'nin adam olması Amiga/Atari'nın batmasıyla ve NT işletim sisteminin popüler olduğu döneme rastlar kanımca. Hatta windows NT4'ün SP'leri dönemi... SGI ve Alpha işlemcili iş istasyonlarının yok olmasıyla, PC gücüne güç kattı ve bugüne ulaştık... *NIX ile ilgili yazdıklarınızın tartıştığımız, PC olarak adlandırdığımız cihazlarla ne alakası var emin değilim ama Amiga 3000UX'den haberiniz yok sanırım...

"1992 yılında 486 DX 33 bilgisayarımızı aldık, Zaten 1991 yılında çıkan 486DX teknolojisi 1992 yılında gayetd erişilebilirdi, o yıl gittiğimiz İstanbul Computex'te her yerde 486SX/DX sistemler vardı.  1992 yılında 486DX2'nin çıktığını, 1993 yılında Pentium'un çıktığını da hatırlatmak isterim. "

İnsanın hafızası bazen yanıltıyor. Misal istanbulda olan fuar büyük ihtimalle Compex'dir.. 1980'lerden 2000'lerin ortasına kadar hiç bir fuarı, hiç bir organizasyonu kaçırmadım... Compex elime büyüdü :P abartmıyorum. Odakule'deki fuarları belki bilmezsiniz. Her gün saatlerim bu fuarlarda geçerdi... 1980'lerin başından bu güne kadar bilgisayar dünyasının içindeyim. PC dediğimiz cihazlar, ucuzdu...Yani basit bir yapıyla başlayıp, adım adım geliştirebilmek çok iyiydi. Wolfenstein, Doom vs. çok farklıydı kesinlikle...Heycan vericiydi... Ama o kadar... Amiga/Atari gibi efsaneler ortadan kalkmadan, bu sistemlere özel oyun yazanda pek olmadı zaten...(Doom vs. hariç). Arada açar 1-2 doom oynar, kapatırdım... Her işimi Amiga'da yapardım :) Bu düzen, Windows NT4 ve sonrasında ciddi anlamda değişti... SGI'ın / Alpha işlemcili iş istasyonların kaybolmasıyla ve takriben 2000'lerin başında PC aldı başını gitti... Ama öncesinde PC topal ördek gibiydi...

Oyunların şurada ya da burada daha iyi çalışması da doğru bir değerlendirme değil. Her platformun üstün olduğu alan vardır. Bitplane'ler üzerine grafik altyapısı olan bir sistemin Doom yapması zordur... Ama diğerininde platform oyunu yapması benzer sebeplerle sıkıntılıdır. Yine geliştirenlerin ilk çıkardıkları platform önemlidir. Bugün hala C64'deki Imp. Mission en yeni PC'den daha iyi C64'de çalışır... Böyle bir ölçüyü tartışmak istemem.

CPU karşılaştırmasına gelirsek, hıza ciddi anlamda takmış görünüyorsunuz. Multitask sizin için ne ifade ediyor bilmem ama, daha düne kadar Floppy'e dosya kopyalarken, başka bir iş yapamayan PC ile Amiga'yı ya da Motorola işlemcilerini karşılaştırmak yürek ister :)

Commodore battığında tek rakibi olması da çok doğru değil. Çok rakibi vardı...Macintosh, Atari, PC'ler... Ama doğan'ın arkasına tek rakibim, THY yazması türünden yazdığınız yakıştırma kabul edilebilir gibi değil. İnsan Amiga'yı kötülemek için neden kendini zorlar anlam veremedim :)

Sonuç olarak Amiga 1994'de ölü bir cihaz değildi.. Ölü diyenin o dönemde ne yaptığı önemli tabii ki. Eğer Doom oynuyorsa ölü demesine bir şey diyemem... Doom ya da benzeri oyunlar açısından CD32 dışındaki Amiga donanımları ölüydü. Ama performans olarak (saat hızı) düşük olsa bile, Amiga çok daha konforlu, çok daha üretken, çok daha derli toplu ve güzel bir sistem olarak PC ile karşılaştırılmayacak bir standartı temsil ediyordu...

Internet'in 1995'te icat edildiğini de 1994'te PC deyince DOS dışında düşünülemediğini de öğrendik bu konuda..

Anlattıklarınızın hepsi doğru olsaydı dostlar Amiga bugün yaşıyor olurdu.

Ama açıkçası anlattıklarınızın hepsi yanlış.

Odakule'deki Compex'leri sizden daha iyi hatırlıyorumdur büyük ihtimalle, ilk PC'mi 1992 yılında orada Microstar adında Pendik'te kurulu bir şirketten Compex fuarında aldım, dediğim gibi 486DX33 ve 2000 USD fiyatı vardı.  Markası da, evet, MSI idi.  Bir tarafımdan atmıyorum yani.

1994'te internet yoktuya vereceğim tek cevap, 1994 yılında Kadıköy Bimeks'ten parasını sayarak orjinal aldığım ve 20 küsür diskette gelen Warp 3'ün dialer'ı ve IBM.Net üzerinden ayda 20 saati 20 dolardan kullandığımı ve o zamanın Web'inin OLDUĞUNU, ve hemen hemen BÜTÜN Web'in Yahoo üzerinde endeksli fihristi olduğunu hatırlıyorum.  O zamanın hatları ve 28.8kbps external modemim ile internetin nasıl yavaş olduğunu, internete girmek için BBS'imi kapattığımdan dolayı insanların bana attığı azar mesajlarını hatırlıyorum.  O zamanın Web'inden MIT'nin sayfasını okuduğumu NASA'ya baktığımı HATIRLIYORUM.  1995 yılında Books.com 'dan Lord of the Rings'in 3 cildini satın aldığımı ve Kredi kartı bilgilerimi bir email ile atmamın ardından bana ABD'den kitapların bir paket içinde gelmesinin BÜYÜ gibi olduğunu düşündüğümü ve bu kitapların HALA kütüphanemde durduğunu biliyorum.  1994'te Megadeth'in bir WEB SAYFASI olduğunu BİLİYORUM, o zaman Mustaine'in kafasında kaç tel saç olduğunu bile bildiğim gibi. (1994 yılında microsoft'un web sitesi için: http://www.businessinsider.com/tech-in-1994-the-year-the-web-was-born-2014-8#this-is-microsofts-very-first-web-page-in-1994-because-it-had-a-picture-it-took-a-long-time-to-load-5 (http://www.businessinsider.com/tech-in-1994-the-year-the-web-was-born-2014-8#this-is-microsofts-very-first-web-page-in-1994-because-it-had-a-picture-it-took-a-long-time-to-load-5))

PC'de floppy'e dosya kopyalarken birşey yapılamaması konusu ayrı bir komik, 1994 yılında PC'de Workbench'in yapabildiği herşeyi  yapan OS'ler vardı (çok daha fazlasını yapan) ve bunların ikisini dah aönce yazdım, biri OS/2 Warp 3 diğeri Linux.  Ama daha geri gidiyorum, 1991 yılında yayınlanan ilk Linux kernelinden beri Linux'ta multitasking var.  Daha geri gidersek 1983'e varan *NIX türevlerinde (Solaris vb.) preemptive multitasking var.  PC demek DOS demek derseniz zira, Amiga demek oyun demek, Workbench ne ola ki?

Bir de konuyu Doom'a indirgeyip "Amiga Doom çalıştıramıyordu çünkü bitplane.." demek konuyu hiç anlamamaktır. Doom 1993'te çıktı.  1993'te Day of the Tentacle, Sam & Max, X-Wing, Sim City 200, Ultima Underworld II de çıktı - Amiga bunların hangisini çalıştırabilirdi?  Bir yıl daha geri gidelim, 1992'de Ultima Underworld, Star Control II, Wolfenstein 3D/Spear of Destiny, Darklands, Wizardry 7 (en çarpıcısıdır, 6'da Amiga destekleyen oyunun 7'de Amiga'yı geride bırakınca nasıl çağ atladığına inanamamıştım) Amiga'da çalışabilir miydi? 1990'da çıkan Wing Commander'ı buyurun oynayın Amiga'da.  Bitplane ile sprite yürütme denilen olay 1994 yılında ÇOKTAN bitmişti, bu bir günde ortaya çıkan bir konu değil. 1994'te Playstation 1 çıktı, hatırladınız mı? Amiga 4000 dediğiniz makina bile 1980'li yıllara ait olduğunu PS1 ile yanyana gelince direk gösteriyordu.

1994'te Amiga'nın ne kadar ölü olduğunu 1994 yılında PC'ye ve Amiga'ya çıkan oyunların listesini yan yana koyarak görebilirsiniz. O zaman kimi hafızasının yanılttığını daha net görebilirsiniz.

Commodore da bir nevi bu konuda Amiga'yı pembe gözlüklerle hatırlayan mantığın bütün yönetimine hakim olduğu ve aynı donanımla 10 sene idare edilebileceğini düşündüğü için battı keza.  Son kertede bunu söyler kenara çekilirim.

286 pcde oynadım aynı grafikler vardı dune 2 de. konu neden battıysa dediğimiz gibi iyi yönetici olmak zor. Şimdi apple ın yanında çok önemli bir teknoloji rakibi olabilirdi samsung gibi. Ama çok çok iyi bir marka değerini yerle bir ettiler. Üzülmüyorum ama belkide böyle daha iyi kıymete bindi.

Olaya sadece Commodore neden battı diye yaklaşarak bakış açısını daralttığımızı düşünüyorum. 8-bit mikroişlemci tabanlı kişisel bilgisayar üreten firmaların Apple ve ARM(ACORN) hariç hepsi battı. Apple 1983 senesinden beri 16-bit mimariye para yatırdığı ve zarar ettiği halde Macintosh serisinde ısrar ettiği için ayakta kalabildi. ACORN ise zaten kendi 16-bit ve daha sonra 32-bit işlemcisini üretiyordu ve bilgisayar bölümünü kapatarak işlemci firması olarak devam etti.

Gelişen teknolojiye ayak uyduramayan Commodore'un batması da kaçınılmazdı. Bu sonu Lorriane'i(Amiga) Atari'den çalarak biraz geciktirebildi. Amiga olmasaydı Z8001 işlemcili acayip bir bilgisayar çıkartacaklardı. Daha da çabuk çakılırlardı.

@appiah4
Odakuledeki compex'e computex diyen sizsiniz. Böyle bir dikkatsizlik af edilir gibi değildi. kusura bakmayın. İlk PC'nizi oradan almanıza da bir şey diyemem... ama özellikle tarihle alakalı bilgiler korkarım yanlış... 1992'de odakulede ilk bilgisayarımı aldım diyorsunuz ama Odakule 1991'deki yangından sonra uzun süre kullanılmadı... Hatta Compex'ler 1987'den sonra Odakulede hiç yapılmadı :) Çok daha ilginç olanı 1992'de Compex yapılmadı. Hatta 1990'dan 1996'ya kadar yapılmamış... (1996'da yapılanda  TÜYAP İstanbul Sergi Sarayında yapıldı ki, çok iyi hatırlıyorum, standımız vardı).

Sıkıntılı olan ikinci kısım, internet tanımıyla alakalı... Zaten ilk mesajımda yazdım..İnternet dediğiniz nedir diye... 1993 Nisanında ilk WEB sayfası CERN'de icat edilmişken, 1992'de üretilmiş ve 1994'de yok olmaya tutmuş bir sistemin internet için yeterli olmadığını söylemek garip değil mi? Netscape, Atlavista, yahoo vs. zaten 1994-1995'de kuruldu. Ciddi anlamda internet diyebileceğimiz içerik zaten bu tarihten sonra ortaya çıktı. 1994'de internet dediğiniz nedir ki? O dönem hala internet dediğimiz BBS'di, IRC'ydi, FTP'ydi... Doğru dürüst içerik olmayan, bir iki satır yazı ve dosyalara link barındıran, en fazla animgif ile süslenmiş web'e ulaşamamak çok büyük kayıp olmasa gerek.  Aynı dönemde hem üniversiteden, hem de çalıştığım bilgisayar dergisinde PC kullanarak internete ulaşıyordum. Ulaştım demek bile komik... Bunun bir üstünlük olmasını iddia etmek... akıl karı değil kanımca.

Bitplane ile sprite yürütme konusuna hiç girmeyelim... Orası daha felaket olacak...  Amiga, Atari gibi bilgisayarlar Doom türü oyunların neden başarlımadığını merak eden olursa, Amiga 4000 ile Playstation karşılaştırmanın anlamsızlığı için Chunky, Planar terimlerini internette araştırmasını tavsiye ederim.

Hafıza yanılmasıyla ilgili aşağıda bir link paylaşıyorum... son cümlenize cevap vermeme böylece gerek kalmayacak...

Compex Hakkında bilgi... (https://tr.0wikipedia.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ09NUEVYX1VsdXNsYXJhcmFzxLFfRGlqaXRhbF9FxJ9sZW5jZV92ZV9PeXVuX0Z1YXLEsSMxOTkw)
COMPEX adı altında düzenlenen fuarlar 1981-1987 yılları arasında Odakule'nin sergi salonlarında, 1987-2000 yılları arasında Tepebaşı'ndaki TÜYAP İstanbul Sergi Sarayı'nda ve 2000-2010 yılları arasında ise Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda düzenlenmiştir.

Not: Durmadan yazdıklarınızı değiştirdiğinizden, benimde değiştirmem gerekiyor sanırım... Eğer geyik yapacak zamanım olursa yazarım...

2017 senesinde hızlı erişim menüsünde CD-Rom ikonun üzerine geldiğimde bilgisayar donmasın diye USB kablosunu çekiyorum. USB bellek'den açtığım dosyayı kapatmadan belleği çektiğimde yazma hatası vb. alakasız hatalar alıyorum. Keşke bunlara bir el atsalar. Windows'un kafası karışıp afallayacağına "Insert My Thumb Drive in USB:" dese. Ama 'please' demese ;)

Mekan TÜYAP olacak doğrudur, Odakule diyerek farklı bir yeri kastettiğinizi anlamadım (dip dibeler zaten).  Computex-Compex benim hatam.  Geri kalanlar söylediğim gib.

Tam o yıllara beni geri götürdün appiah4. Sağol valla... :)

O yıllarda (senin gibi ateşli) PC savunucusu bir arkadaşımın SB16'lı PC'si vardı. Sonra bak bizdeki daha güzel diye hava atmak Mortal Kombat'ı açmıştı...

...karakterler parende atarken çıkan sesi duyduğumda kahkahalara boğulduğumu hatırlıyorum. Arkadaşım da bayağı bir mahcup olmuştu hani. :)

(sanırım oyun ses efektlerini YM3812 üzerinden veriyordu, bilemiyorum... ama çıkan ses Amiga versiyonuna nazaran gerçekten de çok gülünçtü).

Zaten dikkat edersen ben bu donanımlar PC'de yoktu hiç demedim. ;)

Neyse...
Neticeye bakacak olursak bugün zaten PC Master Race'tir. Boşa tartışmaya gerek yok. :)

Amiga sahibi olmadığımdan konuya yalnızca birkaç olgu eklemek istedim:

1994 yılında Türkiye'de hakim arabirim VESA, üst düzey işlemci DX2-66'ydı.

Aslında o tarihlerdeki bilgisayar reklamlarına da bir bakmak gerek.

1993 yılında Mosaic tarayıcıyı Ultrix bir makinada derlemiştim, web sayfalarını bununla açıyordum.

Gene 1993 yılında sıklıkla lynx tarayıcı ile web'de geziyordum. Hatta ilk web sayfamı o yıl hazırladım, NCSA server vardı.

1991 yılında belki tarayıcı yoktu ve kullandığımız ağın adı İnternet olarak yaygınlaşmamıştı ama VAX/VMS terminalleri üzerinden ağdan ağa zıplayarak bol miktarda veri (öhöm Queen, Pink Floyd şarkı sözleri) indiriyordum.

Bundan öncesinde de farklı ağlar arasında eposta göndermek için protokoller olurdu. Örneğin başka bir ağdaki kullanıcılara eposta atmak için o kullanıcı adını kodlar kendi ağınızdan öyle geçirirdiniz. kullanici%a.makinesi.edu@banyan.vines vs. vs. gibi. Sonuçta çoğu ağ birbirine bağlıydı, sadece yaygın bir adı yoktu.

Windows ve Intel makinelerse ömrümü yedi. Sürekli bir bakım, sürekli bir overclock, ince ayar ihtiyacı, sonsuz kere tekrarlanan defraglar...

Windows makineler, günümüz dahil, multitaskingi hakkıyla başaramıyor.

Oyunları bilemiyorum, ama Windows mu Amiga mı daha ileriydi derseniz o tarihlerdeki fikrim Amiga'dan yanaydı.

Okulda Unix (AIX, Ultrix) evde GOS (C64'teki kendi işletim şeysim) ve 80286'da DOS sonra da DX2-66 ile Linux kullanmıştım o tarihlerde (1995 öncesi). Windows 3.11 ise pek işime yaramıyordu. Görsel OS olarak Linux'u ilk zamanlarında kullanmaya başlamıştım, onda da zamanım XF86Config'i optimize etmekle geçiyordu ilk zamanlar. Makul fiyatlı ekran kartları hiç hızlı değildi.

Özetle, bu tür 'flame war' çıkışlarına netlik kazandırabilmek adına, ilgili tarihlerdeki bilgisayar reklamlarını bulup/tarayıp bir bakmakta yarar var diye düşünüyorum.

Konu birazcık.
"Hugo' da Tolga Garipoğlu'na küfür edildi, edilmedi." konusuna benzemiş :D
 

Abi buna liseden yeni mezun bir genç olarak, Amiga'da Lightwave'i render'a bırakıp trenle geldiğimi, seninle konuştuğumu ve uzun zaman da kartvizitini sakladığımı hatırlıyorum. Fonunda belli belirsiz renkli bir pattern olan bir karttı. Hala benim retro malzemelerin arasında duruyor bile olabilir.

20 yıl olmuş...

Bayağı renkli bir karttı :) Zaman nasıl geçiyor insanın aklı almıyor... Hala LightWave kullanmıyorsundur herhalde :P

Makinenin daha rendiri bitmemiş abi :D Bu arada wikipedia dan biraz internet mevzuna baktım burdanda paylaşayım.

İnternet üzerinden ağ sayesinde iletişim kuran bilgisayar sistemleri olan askeri iletişim sistemi Semi-Automatic Ground Environment (SAGE) ve ticari havayolu rezervasyon sistemi olan Semi-Automatic Business Research Environment (SABRE) 1950'lerin başında başlamıştır. 1960 larda ise the Advanced Research Projects Agency (ARPA), ABD'nin savunma sistemi için the Advanced Research Projects Agency Network (ARPANET) nin tasarım finansmanı olmaya başladı. 1960'larda oluşturulan projelerin sayesinde 1969'da İnternet o dönemin zirvesine ulaşmıştır. Bu tarihten sonra da ARPANET bildiğimiz modern İNTERNET olarak hayatımıza girmiş oldu. 70'li yılların başında Amerikan üniversitelerinde bu projeden yararlanma imkânı verilmesinin ardından e-posta (SMTP) ve NNTP uygulamaları yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Bunları FTP ve HTTP izlemiştir. 30 Nisan 1993'te CERN tarafından WWW ön eki ile İnternet kamunun ulaşabileceği şekle getirildi. İnternet teknolojisi Türkiye’ye ilk olarak 1987 yılında Ege Üniversitesi’nin öncülüğünde kurulan Türkiye Üniversite ve Araştırma Kurumları Ağı (TÜVAKA) ile geldi [5][6][7], 12 Nisan 1993 tarihinde ODTÜ'den Ankara-Washington arasında kiralık hat ile de Türkiye'de ilk İnternet bağlantısı gerçekleşti ve vatandaşların kullanımına açıldı.[7]

Aylarca kullandıktan sonra, Lightwave'i PC'de (Pentium 166) görüp, turbosuz, Fast-RAM'siz A1200'ümde animasyon yapma sevdamdan vazgeçmiştim. Zamana kıyıp render yapıyordum ama, Main Actor idi sanırım bir programla render edilen framelerden oluşturduğum animasyonu göstermeye A1200'ün 2MB RAM'i yetmiyordu. Animasyonu arkadaşın PC'sine aktarıp öyle izlediğimi hatırlıyorum.

68030 + 68882 + 4MB bir karta o zamanlar sahip olsaymışım, A1200'e ilk yıllarında kavuşsaymışım ne kadar keyifli olurmuş.

LightWave 5.0 PC'de / SGI / DEC Alpha ve Macintosh'da yayınlanmıştı.. Animasyon konusunda Amiga çok ileriydi ama diğerlerinin render performansı çok iyiydi. Bir süre Amiga-PC gelip gitmeye devam ettim. Amiga'nın konforu, PC'nin render'ını kullandım uzunca süre... Sonra NT 3.51 ve devamında 4.0 ile PC hakimiyeti eline aldı...Eğer dediğin gibi A1200+Blizzard 68030 Turbo kartın olsa çok zevk alırdın. O dönem PC kullanıcıları büyülenmiş gözlerle Amiga üretimlerini izlerlerdi... Şimdi anlatması gerçekten çok zor...

Commodore firmasının batma nedenleri ; custom chiplere aşırı bağlı kalma, yanlış piyasa hamleleri , amigaları yeterli oranda yılına göre geliştirmede geç kalmak gibi bir sürü neden sıralanabilir.

Donanım olarak bakıldığında yinede o yıllara göre az işlemci gücü ile çok şeyler yapabilen bilgisayarlar olduğu da kesin. Halen az çok Amiga için parçalar üretilebiliyor, Amigaları kullanan yine dünyada bayağı bir insan grubuda olduğu kesin. Amiga battımı bence öyle birşey söz konusu değil çünkü bir şekilde hala birşeyler devam ediyor. bir commodore firması olmayabilir ama yinede birileri yaşatmaya çalışıyor.

Amiga PC Mac tartışmaları her zaman olmuştur. bu tartışmalar da hiç bitmez. İşim bilgisayar genelde tabi pc ile uğraştım ama şu anda bu yazıyı evimdeki bir pc notebook a kurduğum mac işletim sistemi olan bir bilgisayardan yazıyorum. sabahtan akşama kadar fırsat buldukça Amigalarla uğraşıyorum onlarla uğraşmak bana ayrı bir zevk veriyor. pclerle ancak para kazanmak için uğraşıyorum. Bir bilgisayar olarak da kendi yıllarında çığır açan ve en çok sevilen de kesinlikle Amiga olmuştur.

Commodore neden battı sorusundan çok "Apple nasıl batmadı?"yı sormalıyız belki de. Apple'ı batmaktan kurtaran iPod, iTunes ve son olarak da iPhone olmuştur, yoksa tek bir merkezden yönetilen, lisanslanmayan, klonları olmayan bir piyasada fiyat rekabeti oluşması beklenemezdi. Başta teknolojinin gerek işletim sistemi, gerek donanım kulvarında F/P abidesi olan cihaz, son yıllarında yüksek fiyat ve düşük performans nedeniyle kıvranıyordu, 1992-1994 yılları arasında Osmanlı'nın son 200 yılı gibiydi, sürekli sermayeden yedi. HDD ve HD floppy, son yıllarda bile lüks donanımlardı. 1992'den sonra PC konversiyonları ön plana çıkmaya başlamıştı ki, 8-10 disketlik bu oyunların oynanması 'disk-swapping' ve 256 renkten 32 renge baştan savma çevirmeler nedeniyle işkence gibiydi. Her oyunun AGA sürümü de yoktu. Diğer yandan bir 3D devrimi de ortalığı kasıp kavuruyordu (Wolfenstein 3D ve Playstation) ve Commodore Business Machines'in hantallığı nedeniyle AAA, Hombre çipsetleri, DSP desteğ vb finalize edilmiş olmalarına rağmen bir türlü piyasaya sürülemedi. AGA'da ise ne yazık ki 'chunky' piksel modu olmaması nedeniyle bir pikseli 8 ayrı bitplane'e teker teker yazmanız gerekiyordu ve 68030'lu sistemler bile 3D oyunlarda 386'nın fersah fersah gerisinde kalıyordu...

Bence mükemmel bir aletti fakat iş konusunda çok fazla profesyonelleşemedi, mesela network konusunda zayıftı, atıyorum bir bankada kullanılacak kadar güvenilir değildi veya bu alanda kullanılabilecek yazılımı yoktu, bu yönde kendini geliştiremedi diye düşünüyorum. Çünkü ev kullanıcıları için A3000, A4000 veya 060 kartlar o dönem için çok pahalı kaçsada iş konusunda eğer firmaların işine yarıyorsa, yatırım için almak durumunda kalıyorlardı, mesela televizyon firmalarının zamanında altyazı kaydırabilmek için amiga kullanmaları gibi. Yani zamanında nasa bile bir dönem amiga kullanmış, çünkü çok esnek bir sisteme sahipmiş fakat kendini geliştiremediği ve daha profesyonel bilgisayarlar çıkartamadığı için ne yazıkki batmış.

Demek istediğim, daha çok iş sahasına yönelmeliydi, guru vermiyen, daha güvenilir, daha fazla iş sahasına çözüm odaklı bir strateji izlemediği için sonu iyi olmadı diye düşünüyorum. insanlar işi için para harcamak zorundalar fakat kaç kişi çocuğuna 1000 dolarlık 060 kartı alabilirdi veya almaya gerek görürdü!

Birde artık bazı şeyleri standar haline getirmeliydi, mesela ben olsam 1200 lerde harddisk i standart fabrika çıkışı hepsine koyardım, böylelikle yazılımlarda ona göre çıkar ve çıktıkça işletim sistemini herkes kullanır, daha fazla yazılım yazılır daha fazla hatalar giderilmeye çalışılırdı. hd install ı olmayan oyunları nasıl harddisk ten oynayabilirdik diye kara kara düşünüyorduk. sonuç olarak  nasanın bile uzaya gönderdiği sistemlerle
iletişimi  için kullanabilinecek kapasitede gördüğü bu muhteşem aleti kepaze ettiler! O kadar kızğınımki, geçen sene petro ya face den kardeşim nasıl becerdiniz bu aleti batırmayı bi anlatıver dedim, cevap yazmadı :D

Commodore'u Commodore UK yerine ESCOM aldığı için batmıştır... Escom, David Pleasance'in dediğine göre moronlar tarafından yönetiliyordu ve yapılması gereken tüm yanlışları yapmışlar (Çalışanları işten çıkartmak, Commodore UK gibi karlı bir ortağı ve pazarı göz ardı etmek gibi). Çalışanlarla beraber, masaüstündeki teknolojileri de uygulamak mümkün olmadı diyordu... Hatta kendilerinin 3D render işlemcisi ve 5.1 sorround ses üzerine çalışmalar yaptıklarını söylediği bir röportajı var ama, ne kadar doğru bilemiyoruz...

Yakında çıkması beklenen kitap ve multimedya içerikler sanırım döneme ışık tutacaktır... Kanımca Commodore UK eğer devir alabilseydi, iyi bir şeyler olabilirdi... CD32'nin çok iyi sattığı ingiltere Amiga'yı hayatta tutabilirdi...En azından bir süre...

https://www.kickstarter.com/projects/469255657/commodore-the-inside-story/ (https://www.kickstarter.com/projects/469255657/commodore-the-inside-story/)

Güzel proje abi destek verelim

Commodore izlediği yanlış stratejilerin yüzünden battı. Amıga 1980 lerin sonunda piyasadaki bir çok bilgisayardan ileri seviyedeydi. Ancak Commodore bunun devamını yerine getiremedi. Bence gereksiz model çalışmaları için argede gereksiz miktarda para harcadı. Yazılım olarak destek sağlıyamadı. Hatırlasanız; hızlandırıcı kart takılmış bir Amıga 1200; 1995-1996  yıllarının sonuna kadar PC lerin önundeydi. Daha sonraki yıllarda PC parçalarının fiyatlarının duşmesi ve yeni daha hızlı PC parçalarının çıkması sonucu geride kalmaya başladı ve geride kaldı. 1995-1996 yıllarında standart bir Amıga 1200 de Doom tadındaki Glomm oyununu hızlı akıcı bir şekilde PC ye göre daha canlı bir şekilde  oynardım. Hele bir de turbo kartın varsa, hızına diyecek yoktu.

Bir de söyle bir gercek var. Batmasaydı belki de eski cihazlara bu kadar  duskun olmayabilirdik. Keske batmasaydı tabi.

Bence, batmasındaki, hatta daha çok 90 ların başında gözden düşmesindeki sebeplerden biri de, malesef sadece Oyun bilgisayarı olarak anılmaya ya da öyle algılanmaya başlamasıdır.

Şu YouTube kanalı da "Ya Amiga hiç olmasaydı" sorusunu sorarak bir alternatif paralel evren senaryosu yazmış.

Spoiler: Bu senaryoda Commodore batmıyor. :)

FMMGy7TO5IA

Çok güzel başlık olmuş ;D

Ne commodore'um ne de amigam oldu. Arkadaşlarda görürdüm, sıra gelirse oynardık, o dönemi kaçırdığım için hep içimde kalmıştır. Atışmalar bile ayrı güzel :D

Açıkcası biz fakirdik, amigası olan arkadaşlarım vardı kıskanırdım. sonrasında babam elden düşme 286 almıştı onda oyun oynamaya çabaladım. Herneyse sonra yıl 1995 oldu amigalar iyice ayağa düşmüştü, ozaman 286yı satıp bir tane elden düşme almıştım. O günden beri benle. Tabi benim bu yaşadıklarımı büyük ihtimalle hepimiz yaşamızdık. O zamanlar çko zengin yoktu şimdiki gibi.

Yıllar önce okuduğum bir yazı vardı. Mühendisler yepyeni bir Amiga üzerinde çalışmaktadır. Mehdi Ali gelince projeyi iptal eder ve başka bir proje (Sanırım Amiga Walker) başlatır. Bu arada mühendisler gizli gizli rafa kaldırılan projeleri üzerinde de çalışmaktadır. Walker pek bir yenilik getirmemektedir. Sonunda Mehdi Ali Walker'ı iptal eder ve mühendislere önceki projelerini bitirmelerini söyler. Kısıtlı zamanda ilk A4000 ortaya çıkar. Tabii Walker falan derken çok zaman kaybedilmiş ve A4000 zamanın ötesinde bir bilgisayar olmasına rağmen birkaç yıl geç piyasaya çıkmıştır.

Bu da kötü yönetime bir örnek olsa gerek.

@dersan evet abi o dönem çok zengin değildik sanırım çoğumuz. Ancak ikinci el tabi birazda zamanı geçince alabiliyorduk. Ben Amiga mı almak için baya cırpınmıştım. Arkadaşımın amigayı almak için, baya harçlık biriktirip, kasmıştım sonrada babadan destek alıp ancak alabilmiştim. (Sanırım 20.000 Lira miydi yanlış hatırlamıyorsam. Yanlış yazmış olabilirim.) :) Ama ne oldu o hala odada hala benimle şuan yanımda. Tadı da başka her cihaz satılır ama o kalır.

o zamanın şartlarında bu cihazlara sahip olmak lükstü biraz tabi. benim de yıllar sanra amigam olmuştu commodore 64 üm var diye almıyorlardı bizimkiler :)

Şimdi mesela seri yaptım a600 aldım a1200 aldım c64üm var, işim askeri danışmanlık çokda vaktim olmuyor bunlarla ilgilenmek için lakin kendi özel vaktimi yaratabildiğimde geçiyorum karşısına oynuyorum, oğlumda çok seviyor.
Yeni playstation falan filan alabilirmiyim alırım ama keyif vermiyeceğini çok iyi bildiğim için lüzumsuz para harcamıyorum. Commodorun iflas etmesi kanımca iyi oldu herzaman akılda kalan bir makina olarak yaşıyacak, aslında materyalist bir yaklaşım gibi gelsede kulağa. Biz o mutlu günleri belkide özlediğimiz için bu hobiyi devam ettiriyoruz.

Aynen yeni konsollar cidden tat vermiyor bu arada doğru karar vermişsiniz

Kapsamlı olarak düşünüldüğünde yıllar geçtikçe geyik sayısı artıyor.
Bildiklerim; Amiga 2000 yerine grafik özelliği geliştirilmiş A1000+ tasarlanıyor. Ama yeni grafik çipseti eklenmeyince asıl ekip olaylardan uzak duruyor. Son zamanlarda ise PC uyumluluğu sağlayan Bridgeboarda çok emek harcanıyor. Yine gelişmiş grafik ve ses çipseti hazır olduğu halde AAA Amiga yerine AGA aceleyle üretime geçiyor.  CD32 üretimi Filipinler krizi nedeniyle gecikiyor. Playstation ve diğerlerine karşı piyasada geri kalınıyor vs. Son günlerde Motorolanın 68k'yı geliştirmeyi bıraktığını ilan etmesi üzerine yeni grafik çipi, 16 bit ses PA/Risc işlemcili PCI/Zorro arabirimli bir Amiga tasarımı hazırlanmıştır (Hombre). Ama firma iflasını isteyince bu proje hayat bulamadı.
Tekrar ediyorum bunca hataya karşı Commodor'u batıran Amiga olmamıştır. Çok yönlü olan firma PC alanındaki rekabete dayanamamıştır. Yazılım eksikliği diye bir şey yoktu. PC'de ne varsa Amigaya çıkıyordu. Ayrıca amatör yazılımcılar kendi programlarını yazıyordu.
Firma kapandıktan sonra depoları yağmalanır. Bazı projeler kaybolur. Commodorcuların bir isteği vardır. Firmayı satın alan Amigayı üretecektir. Dell parayı bastırır ama Amiga üretmeyeceğini ilan eder. Bunun üzerine mahkeme kararıyla satıştan çekilir. Commodore UK.'nın finansal gücü yetmez. O günlerde TVSetbox ürünler üreten Viscorp alır. O da zamanında parayı ödeyemediğinden Escom'a devreder. Almanlar heveslidir. Hemen 1200 ve 4000'lerin üretimine başlarlar. Efsane Monitör M1438'i de eklerler. 1200'ü biraz daha geliştirerek 030'lu PCI boarlı 1300 tanıtılır. O zamanlar meşhur olan Acer Apire kasası benzeri Walker'e dönüştürülür. CDRom da eklenir. Ama Escom da PC üreticisidir. O da iflas eder.
Mirası devrelan Gateway 2000 Yeni çipsetli Amiga tasarımına başlar. Ama bir gün başkanı Amiga üretimi yapılmayacağını açıklar Amiga Tech. firmasını ayırır hardware üretmeyeceğini açıklar. Firmanın güçlü ortaklarından Amigayı destekleyen abimiz parasıyla birlikte ayrılır. Böylece Gateway de batar (oh olsun). Malumunuz sonrası OS4 ve uyumlu bilgisyar çalışması bu günlere geldik.
Bu arada Amigaya yazılım ve hardware üreten birçokları ve bizlerin ilgisiyle ha yaşıyor.

Haydar abi benden daha çok Amiga seven birini sorsalar herhalde seni söylerim abi :) imreniyorum senin bu amiga sevdana hayranım

Commodore batmadı..
Biz battık !

Yıllardır görmemişler gibi hurda ürünlere dünyanın parasını sayarak biz battık :)

Aynen Amiga'ya harcadığım paraya bir daire alırdım.

Commodore şirketi sağlıklı bir küçülme yaşayabilseydi belki tekrar canlanabilirdi ama bu kadar hantallaşmış, devasa bir şirkette bunu yapmak kolay değil. Bir yandan mühendisler çok güzel projeler geliştiriyor, elinde çip tasarımı yapma deneyimin ve MOS Technology adı altında yarıiletken üretim fabrikan var, diğer yandan çok fonksiyonel bir işletim sistemin ve küçük de olsa yetenekli bir yazılım ekibin var (gerçek zamanlı, RTG, datatypes, localization, RAMDISK, Arexx, BOOPSI, TAGLIST parametre sistemi vb)...

LW3D'nin de söylediği gibi, Commodore UK'nin şirketi devralması, gereksiz projeleri rafa kaldırıp şirketi küçültmesi, Avrupaya odaklanmış (oyunlar, desktop video, multimedya ve 3D rendering ağırlıklı) bir politika benimsemesi halinde günümüze kadar belki de %1 pazar payıyla ulaşabilirdi...

Commodore gerçekte tek bir sebeple battı; patronun para hırsı yüzünden.

Commodore hikayesini en detayda anlatan hemen tüm makale ve kitapları okudum işin özü buna geliyor. Bu harika ürünleri tasarlayanların çok daha güzel fikirleri varken patron para da para diye diretince C-16, Plus/4 gibi ölü doğan ürünlere yatırımlar da firmayı batıran bir diğer unsurdu.

Detayları kitap ve makalelerden okuyarak öğrenmenizi şiddetle tavsiye ederim, çok keyifli...

Benim hanım duymasın. Bütün dolaplar senin eşya ıvır zıvır dolu diyor zaten. Onları 5-10 liraya aldığımı sanıyor.
Gerçek değerlerini bir bilse.

sakın söyleme abi daha çok kızar :D

O hiç olmaz. Bütçe belli. Ben bu işe para tek maaşla yettiremeyeceğimi anladım. İyi gidiyordum aslında da çocuk ve araba işi bozdu :(

Sanırım bu video bu başlığa son noktayı koyuyor.
İşin içinde Filipinler'de metresi olan bir üretim müdürü bile varmış.
BhTNR6XZJd0

David Pleasance'ı severim, adam o zamanlar sanki Antik Roma'dan fırlamış gibiydi, biraz soy, ver sandaleti, tamam...

Neden battığı sorusuna en özet haliyle cevap vermek gerekirse; oyun konsolları piyasayı doldurmaya başlayınca talebi azaldı, cevap olarak yaptıkları Commodore konsollar hiç tutmadı, konsollar ve bilgisayar arasındaki çizgi net biçimde ayrılınca gri bölgede kaldılar. Bütün bunların firmaya maddi kaybı çok büyük oldu sonuç olarak.

Aslında CD32'ye talep büyüktü ama bu talebi karşılayamadılar. Onun dışında, Commodore şirketi sadece donanıma odaklı bir şirket olduğu ve oyun başına hak talep etmediği için önemli bir gelir kaleminden de yoksundu. Ayrıca Commodore ve Amiga'ya yazılım üretmek için developer kit'ine, aylık developer üyelik ücretine falan da ihtiyacınız yoktu, bir tane Amiga'nız varsa üzerinde istediğiniz oyun ya da yazılımı üretip, kopyalayıp satabiliyordunuz. En önemli masrafınız da kopya koruma sistemlerine (Rob Northen vb) ödediğiniz para idi.

Bill amcadan dolayı bence. İyiki windows var yoksa i7 kullanamazdık şimdi. :(

   Şimdi amigaya verdiğim para bi yana amiga parçaları için  verdiğim kargo ücretleri ayrı bi konu herhalde kaçtane A1200 alırdım...

Kupkuru bi A1200'ün A500'den ne farkı varki?

AGA çipseti, biraz daha hızlı işlemci ve +1.5MB Ram. :)

Tabi şaka bir yana, A1200'ün gerçek potansiyeli geliştirildiğinde ortaya çıkıyor.

Ne kadar güçlü özellik olursa olsun  diğer amigalarda A500 un yeri dolmaz bende :)

Sonsuza kadar amiga500, c64 satabileceklerini düşündüler. Birde bizim kitle belli ne koysak alırlar zihniyeti vardı. PC ve diğer konsollardaki gelişmelerin pazarı değiştirdiği görmek istemediler. Ha bir de şirketi çok zaman kurtaran ve rakiplerine gol atan Jack Tramiel yoktu. Ekstradan MOS teknoloji fabrikasının atık havuzunun yıkılması sonucu çip fabrikasının kapanması da önemli bir etken.

Gençlik/çocukluk anılarımız değer katıyor Commodore ve Amiga markalarına, Yine bizim kafada ruh hastalarının yaptıkları demo ve oyunlarla anlam kazanıyor donanımlara. Yoksa Üretici olarak ucuza bilgisayar yapıp satmak dışında bir şey ekleme çabasında olmadı hiç bir zaman bence.

Sektörde lider olmak lider kalınacağı anlamına gelmiyor. Bugün Microsoft da kaçırdığı treni yakalamaya çalıştıkça daha çok tırmalıyor, Intel'de. Mobil tarafta kendilerine yer edinememeye devam ederlerse onlar da aynı kaderi paylaşacak.

Zaten bizim forumdaki MS-DOS sistemlerimiz başlığını görseler moralleri bozulup kapatırlar dükkanı nostalji olmuşuz diye :)

Tırmalamaktan vazgeçmiş artık.
http://www.telegraph.co.uk/technology/2017/10/09/microsoft-finally-killing-windows-phone/ (http://www.telegraph.co.uk/technology/2017/10/09/microsoft-finally-killing-windows-phone/)

Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir :)

Microsoft kurumsal pazar ve profesyonel oyunculuk gibi iki taban tabana zıt müşteri kitlesine yönelecek gibi. Qualcomm karşısında Intel ne yapacak bilemiyorum, onlar Microsoft'tan bir yıl önce havlu atarak mobil CPU platformunu durdurmuştu. Ama şu da bir gerçek ki, geçen gün çocuklara aldığım tarzda (HP Omen) Intel/Windows tabanlı oyuncu notebook'larının kullanması da çok keyifli yaw!

MS-DOS sistemleri gerçek anlamda nostaljik ama :)

Commodore efsanesi hem kendi hatalarıyla hem de PC'nin doğru hamleleriyle battı. O geçiş dönemine özellikle ilgi duyuyorum.

Amiga 500 ses/görüntü kalitesi ve oyun dağarcığıyla her PC sahibinin aklını alıyordu. Fakat ne oldu da herkes ısrarla binlerce doları PC'ye gömdü? Neden binlerce dolarlık PC'ler ile arcade, shootem'up, platform vb. oyunlardan zevk alınamadı? Neden Amiga 500'de dahili ses yeteneği varken PC'de ses kartları yüzlerce dolardı? Bu soruların yanıtlarını Youtube'daki üstatlardan öğrenmek benim için oldukça keyifli... O dönemde Commodore'u batırmak gerçekten imkansızı başarmak olurdu ve bunu başardılar :D

Commodore yerine daha küçük bir şirket satın alsa bir şeyler değişir miydi bilmiyorum. Commodore satın aldıktan sonra Jay Miner, Carl Sassenrath, RJ Mical, Dale Luck gibi çekirdek kadro başta saf dışı, daha sonra da tasfiye edildi. Oyun konsolu kavramı yerini multimedya ve sanatsal üretim kavramına bıraktı, Andy Warhol ve Debbie Harry'li gerçekten de harika bir lansmanla başlangıç yapıldı. Ama Lorraine'in laneti peşlerini bırakmamış olsa gerek ki 'oyun bilgisayarı' olmaktan kurtulamadı (Video Toaster, DPaint, 3D render programları, Disney Animation Studio vb bir sürü üretkenlik aracına rağmen). İşletim sistemini kendi kadrolarından geliştirmeyi başaran Commodore firması, donanımı geliştirmeyi bir türlü başaramadı, AGA bile en azından 2 yıl önce gelmeliydi. 1984'te tasarlanan mimarinin ekmeğini neredeyse 10 yıl yediler ve muhtemelen 80'li yılların sonlarında batacak olan şirket bu sayede bir 5-6 yıl daha kazanmış oldu. Bizler de işte bu 5-6 yılın meyvelerini yedik, fazla da nankör olmamak lazım ;)

https://www.google.com.tr/amp/www.ntv.com.tr/amp/galeri/teknoloji/windowstan-itiraf-yolun-sonuna-geldik,qFOSWlUPxUe_iNahBLlK-g (https://www.google.com.tr/amp/www.ntv.com.tr/amp/galeri/teknoloji/windowstan-itiraf-yolun-sonuna-geldik,qFOSWlUPxUe_iNahBLlK-g)

Şimdi Windows Mobile Phone alma zamanı.. İlerde sıkı retro olur :D

Bunlardan retro olmaz bence. O cihazların sonraki yıllar çalışacağını bile sanmam. Nerede o eski board'lar, lehimler vb...

Vay be böyle mi demişim :) hort

Commodore sadece Amiga üretmiyordu. Batış sebebi de amiga değildi bence.

Commodore'u yazılım şirketleri batırdı

Çok büyük bir ekonomik buhran ortamı söz konusu değilse, bir şirketi batıran kötü yönetim ve artniyetli yöneticilerdir.

    ''Motorola'nın fiyat politikası da Commodore için olumsuz bir nedendir. 060'dan sonra işlemci ailesini geliştirmeyeceğini duyurmuştur. Yeni ortaklarıyla birlikte PPC işlemcisini geliştirecektir.''
   1 - Amiga işlemcisi gelecekte ne olmalıydı?
   2 - ATX sistemi gibi genişleme olanağı olabilirmiydi acaba?
İnsanlar gelecek görmediği birşeye yatırım yapmazlar, yapmamışlarda.
Genişleme kartları ne yapmış mesela pc de?
3dfx mesela ekran kartı gelişimi,
Sound blaster ses kartı 90 larda mesela,
Ram ların gelişimi gibi.
Ethernet kartı ile internetin gelişimi mesela.
Pc sürekli bir yönde gelişmiş,
Tabiki birde hepsi gelişince Anakartların gelişmesi.
Amiga bunları ilk çıktığında yapmış ama para işleri
değiştirmiş zamanla.Pc pazarında ekran kartı gelişimine
3dfx bile yetişememiş ATİ AMD içinde erimiş.
Amiga bittikten hemen sonra 3dfx mesela Amiga varken neden
yoktu?İş bu işte bence.
Mesela Amiga da hiç motorola işbirliğini övdüğünü gördünüzmü?
Win95 intel inside, bunu duyduğumda pc nin ne olduğunu bile bilmiyordum.Reklam olayı çok kullanılmış zamanında
Kodamanlar ve yönetenlere hizmet içinde pc var tabiki.
işe yaramayana destek kesilir.
Değişim baş döndürücü hızla arm ve risc v ile devam ediyor.
Gelecekte klavye,mouse,usb bile olmayacak bence

HP PA-RISC sistemi tercih edilmişti. PowerPC ise 3.parti şirketlerin (Phase V vb) çözümüydü.

https://www.amigareport.com/ar303/feature3.html (https://www.amigareport.com/ar303/feature3.html)

Bence Commodore'un ana batma sebebi vizyonsuzluk.
Levent Abi'nin Teknoseyir videosuna anlattığı gibi 8bit sonra herhangi bir vizyonları olmadığı için adamlar direkt gidip Amiga'yı satın aldı. Onu da o vizyonsuzluk ile gelitiremediler ve zamanının çok çok ötesinde olan bir cihaz belli bir süre sonra zamanının çok gerisinde kaldı. Sonra da burda birçok arkadaşın söylediği gibi tren kaçtıktan sonra çok geç oluyor bazı şeyleri toparlamak için.
Üstüne de maddi gücü kaybedince olanlar oldu.

''HP PA-RISC sistemi tercih edilmişti.''
Aslında HP / PA(Hewlett packard / Precision Architecture = Hassas Mimari)
İşlemci olarak iyiymiş ama (Amiga x1000'de pa semi işlemci var)
(PA-Semi Çift çekirdekli PA6T-1682M) Commodore dayanamamış.
Hiç Amiga makinada çıkmamış zaten HP PA-RISC işlemci ile.

C64 ve A500 klavyesi ve disk drive'ı ile kişisel bilgisayar olarak tasarlandı, üçüncü parti yazılımcılar sayesinde oyun makinası özellikleri ön plana çıktı.

Benim kişisel bilgisayar serüvenim sırasıyla C64, A500 ve 20-Mhz 80286... şeklinde oldu. 286 ya geçtiğim tarihte A1200 henüz piyasaya çıkmamıştı.
Tahminimce A1200 piyasaya çıkmakta çok gecikti ve yazılımcıların pek ilgisini çekemedi.
Bence; bir bilgisayarı sattıran donanımdan çok yazılımdır. O dönemde A1200'ün kapasitesini zorlayan 500 tane oyun yazılmış olsaydı CBM batmazdı.

Aynı dönem 520ST, FALCON gibi benzer ürünler üreten Atari de sonunda battı.

Donanım üreten firmaların yazılım üreten firmaları desteklemesi gerekiyordu.

Açıkçası bugün Amiga diye bir bilgisayar gençliğimizde yer ettiyse bunu sevabıyla, günahıyla Thomas Rattigan’a borçluyuz. Rattigan, Amiga 1000’in yanlış pazarlandığını ve toptan hatalı bir SKU olduğunu biliyordu. Bu nedenle onun emriyle Amiga bilgisayarlar ikiye bölündü. Bolca genişleme yuvası olan gelişmiş üst model Amiga A2000 sanatçılara pazarlanırken, C64’ün yerine geçmesi düşünülen, klavye içi formatta bir giriş modeli de yapıldı. Bu modelin ismi Amiga 500 ya da A500’dür.

Bu dönem Amiga’nın altın çağı olmuştur. Toplamda çok kısa bir zaman zarfında 6 milyon satış gerçekleşmiştir. Apple’ın harika çocuğu Steve Wozniak, en çok Amiga’dan tedirgin olduğunu ve teknolojinin göz kamaştırıcı olduğunu söylemiştir.

Ne var ki Rattigan’ın bu başarısı Commodore’un en önemli hisse sahiplerinden Irving Gould’u rahatsız eder. Rattigan’ın yeterince kâr edemediğini öne sürerek bir danışmanlık firması ile anlaşan Gould, aslında Rattigan’ın şirketi ele geçirmesinden rahatsızdır. Tüm Amiga severlerin bugün nefret ettiği bir isim, danışman Mehdi Ali tarafından hazırlanan rapor uyarınca Thomas Rattigan 1987 yılında, bir günde işten kovulur. Jay Miner ve diğer önemli mühendisler de bu kovulma dalgasını takip eder. Dahası Gould’un bu hareketi sonucu Rattigan, şirketi hakkı olan ve ödenmeyen maaşları karşılığında 9 milyon dolarlık dava eder. Sinirlenen Gould, 24 milyon dolarlık karşı tazminat davası açar. 1991’de biten davayı kaybeden Commodore, bugün hala açıklanmayan bir miktarda tazminat ödemek zorunda kalır.

Amiga momentum kazanmış, ama AR-GE olmadığı için geleceğini garantiye alamamıştır. Ayrıca gelmiş geçmiş en iyi CEO’sunu kaybetmiştir.

Daha sonra çıkacak A1200 ve A3000 ve 4000 modelleri ancak rakipleri yakalamaya yaramış, ilk Amiga’ların şok edici teknolojik üstünlüklerinden yoksun olmuştur.

1994 yılında piyasada tutunamayan Commodore’un iflasını açıklaması ile Amiga’nın da üretimine son verilmiştir. Bugün Amiga sayesinde yetişen oyun yapımcılarının firmaları arasında Rockstar Games, Reflections, Team 17, DICE, Factor 5 ve Sony Computer Entertainment Europe gibi isimler yer alır. Bir başka değişle Amiga olmasaydı bugün Battlefield 4 oynayamayacaktık. Amiga patenti, çeşitli firmalar arasında paylaşılmıştır. Arada sırada ismi Amiga olan PPC mimarili bilgisayarlar piyasaya sürülse de bunların Amiga ile alakası yoktur.

Zira Amiga’nın babası Jay Miner, 1994 yılında Commodore’un iflasını açıklayıp Amiga’nın öldüğünü ilan etmesinden iki ay sonra böbrek yetmezliğinden hayatını kaybetmiştir.

Amiga zor olanı yapmış.Ama kolayı yapamamış.
Donanımı yapmayı başarmış tam istedikleri olmasada,
yazılım olarakda işletim sistemi iki parçada olsa var.
Donanımla yazılım uyumu tamam.
Hdd yok(Ucuz A500'de olsa extra para ile alınabiliyor),ram az,
kullanıcı için yazılımların uyumu önceki bilgisayarlardan daha iyi.
Kolay olan kısım atx bir sistem gibi birşey yok.
Anakart kendi tasarımları.Geliştirmek için diğer firmalara
şans tanınsa iyi olurmuş.Beklentiler karşılanamamış Commodore
finansal olarak batmış ve kaçınılmaz son gelmiş.
Apple o zamanlardan beri gelip başarmış mesela ama
kimseyi Amiga gibi etkilememiş.Amiga Forever

Tek donanım kaynaklı bir şirketin PC klon furyasına karşı direnmesi zaten imkansızdı. Apple'ın batmamasının en büyük nedeni Ipod ve Itunes müzik hizmetleri idi.

Daha önceleri de yazdım. Commodore sadece Amiga değil, PC klonları da yapıyordu. Bu alanda sağlam mallar yapsa da parça bazında üretim yapanlarla rekabet edememiştir. Batması da çok yönlü bir olaydır. O dönemde Filipinlerde Amerikanın desteğiyle iktidarın devrilmesi tam bir kaosa neden olmuş. Amiga üreten fabrikaların çoğunun burada olması, CD32'nin pazara geç girmesi, playstationa pazar payını kaptırması da önemli bir olaydır.

Commodore batmasaydi belki efsane olamazdı

M.J.Fox Parkinson olmasa belki geleceğe dönüş 4,5,6,7 çekilecek efsane olamayacaktı

O yüzden bence bazı kötü sonlar belki de iyidir bilemeyiz ki

Teknoloji şirketlerinin önünde daima iki yol vardır. Ya evrilerek ilerleyecekler yada batacaklar. Isırlımış elma bu batıştan önce PowerPC işlemcilerini terk ederek Intel işlemcilere geçip ardından da İngiliz Acron şirketine (ARM’a) yatırım yapıp TUMB2 ISA satın alarak (normal bindik lisanslama değil sahiplik şeklinde satın alma)mobil cihaz sektörünün gelişimini yakalamayı çok iyi başardı ve bugünkü konuma geldi.

Şuan sıra ARM’ın batışına geldi. Conilerin düşük nm IC üretim için kullanılan UV Lazer litography tekniğinin lisandan dolayı Çinli firmalara ambargo koyması (Covid-19’a bağlanan chip krizi) ve ARM’ı Nvidia aldıktan sonra üreticiler için olan lisanslama şeklini değiştirmesi üretici firmaları RISC-V’e doğru bir yol haritası çizmeye başlamalarına neden oldu. ARM, MIPS’i bitirdi şimdide kendini bitirecek.

Apple 90'larda diğer öncü bilgisayar şirketlerinden farkı yoktu. O da batmak üzereydi. 
Steve Job's un geri dönmesi ile 1997'den itibaren toparlamaya başladı. Apple'ı kurtaran
Uygun fiyatlı, kompakt internet bilgisayarı konsepti ve BSD tabanlı yeni işletim sistemiydi.

Apple'ın Intel'e geçmesi çok daha sonra 2006'da oldu.
Telefon sektörüne 2007 yılında girdi.
ARM işlemciye 2020'de geçildi.   

Apple'nin Microsofta boyun eğdiğini de unutmayın.

Sonuçta Commodore'un batmasına neden olan biz kullanıcılar isek ben kendimden örnek verirsem, 1987-1993 arası ağzımın suyu akarak Commodore 64- Amiga 500 kullanıken oyun dergilerinde yada oyun çektirdiğimiz yerlerde PC oyunlarını demo pclerde görünce yavaştan MS-Dos PC'ler beni kendine çekti. PC'de habire disket değiştirme yok, oyunlar harddiskten hızlı yükleniyor, Oyunlarda midi müzikler var şahane, Mortal kombat 1-2 PC'de nerdeyse Arcade ayarında, Amiga'da gudik, PC de olan  Amigada olmayan bir sürü oyun vardı, Land of lore, Alone in the dark, Prehistorik 2. vs. Olan oyunların çoğuda gudik oluyordu. Pc ayarında Amiga vardıysa da ben o zamanlar hiç duymadım, Bursa'da heryer PC oyun PC oyun diye yazıyordu, 1994 yazın çalışarak üstüne evden para ekleyerek sanıyorum markası ULTRA PC olan monitörlü bir 386 bilgisayar almıştım, Ben bu şekilde Commodor'u batırdım. :)

3D oyun furyasına ayak uyduramadı. Donanım fiyatları PC'nin en azından 2 katı idi. Yanlış yönetimsel kararlar şirketi borçlu hale getirdi ve AAA, Hombre gibi güncellemeler uygulamaya koyulamadı, hatta talep edilen cihazlar (A1200, A600, CD32) bile üretilip piyasaya sürülemedi.

Batan geminin malları kıyıya vurmuş alanlar/kullananlar belli diyorsunuz.

Bir daha öyle bir dönem gelmez. Sokak çocukluğundan ev çocukluğuna geçiş dönemi idi. Göçebe toplumdan yerleşik topluma geçiş gibi bir şey. Hem bilgisayardan, oyundan, grafik, müzikten anlıyoruz hem de misket, topaç, köşe kapmaca, körebe, kuka, yakar top, tek kale futbol, sapan yapma, osuruk ağacı vs'den...