Uzun yıllardır beni cezbeden şeyin ne olduğu konusunu düşünüyorum. Net cevabı henüz bulamadım. Kaç ev değiştirdim, hatta sonunda şehir bile değiştirdim ve her gittiğim yere sandıklarca donanımı taşıyıp durdum. Ve bundan cidden sıkıldım. Gelgelelim içimde bir taraf yanlış yapmaktan da korkuyor çünkü şaka maka 30 yılın emeği var. Yarın öbür gün pişmanlık duysam geri dönemeyeceğimi bilmek tedirgin ediyor. Peki konu nedir yani?

* OYUN OYNAMAK MI?
Kesinlikle hayır. Çünkü aynı oyunu laptop pc'de vice ile de oynayabiliyorum, winuae ile de oynayabiliyorum ama tat vermiyor. 

* ORJİNAL DONANIMDAN OYUN OYNAMAK MI?
Bu kısım biraz çokomelli çünkü orjinal donanım (veya benzer birşey) beni gerçekten mutlu ediyor. Yani c64 teybine kafa ayarı yapıp oyunun yüklenmesini beklemekten keyif alıyorum ama neden amiga cihazımda gotek var peki? Eskisi gibi çatır çutur disket değiştirmek neden gereksiz geliyor? Neden c64 teybime ve cpc 464'e "audio in" modu yaptım ve neden cep telefonundan veya mp3çalar'dan oyun yüklüyorum peki? Demek orjinal medyadan oyun yüklemek gibi bir takıntım yok.

* TÜM OLAY O CİHAZLARIN ELİMDE OLMASI MI?
Eğer öyleyse neden elimde çeşit çeşit c64 var? Bir takım alıp masama koyabilir ve istediğim kadar izleyebilirdim, bu da beni mutlu ederdi ama diğerleri neden saklanıyor peki? Yani olay yalnızca görsellik de değil demek ki. Farklı bir bakış açısı getireyim; çocukluğumda commodore 64'ü olan bir yan komşum vardı. Yıllar önce karşılaştığımızda ona bu cihazları topladığımı söyledim ama yıllarını geçirdiği c64'ün akibetini hatırlayamadı. Kuzenine mi vermişti, annesi bunun karşılığında mandal mı almıştı yoksa bit pazarına mı satmıştı veya kömürlükte mi kalmıştı bir türlü hatırlayamadı. O zaman uyandım ki bizim değer yüklediğimiz eşyalar, çoğu insan için hayatlarının bir dönemine eşlik eden objelerden fazlası değil. Mesela yakın zamana kadar çocukluğumda kullandığım walkman duruyordu, kaç sene saklamayı başarmışım demek ki. Çünkü atmaya kıyamadım. Ona baktıkça soğuk bir odada yorgan altında kaçak kaçak dinleyip keyif aldığım geceleri, montumun cebinde yeni türkü'nün yeşilmişik albümü çalarken kadıköy sahilinde şarap çektiğim günleri hatırlıyordum. Sanki cihazı saklamazsam o zamanları da çöpe atacakmışım gibi geliyordu. Peki bu aletler hatıra depoları mı, gerçekten böyle bir özellikleri mi var? Retro hobisinin altında bu gereksiz romantizm mi yatıyor cidden? 

* BU CİHAZLAR HATIRA DEPOLARI İSE, PEKİ NEDEN BAŞKALARINA AİT OLANLARI DA TOPLADIK?
Bu bir çeşit "mazlumun yanında olmak, işleri bitince kenara köşeye atılan değerlere sahip çıkmak" mevzusu mu? Sahipleri tarafından hevesle alınıp sonra sokağa atılan köpeklere barınak yapmak gibi birşey mi bu? Tanımadığımız çocukların zamanında geçirdiği güzel günleri (belki de kötü günleri, bilemeyiz) içinde barındıran bu kutuları elimizde tutmak için sebebimiz ne?

* KENDİMCE BULDUĞUM ANA FİKİRLER:
1) Retro cihazlar ile vakit geçirmek benim için keyifli ama karşımda kanlı canlı duruyor olmaları olmazsa olmaz bir detay. O yüzden vice, winuae falan keyif vermiyor.

2) Orjinal medyadan oyun yüklemek çok önemli değil, oyun yüklensin yeter. Hatta orjinal medya toplayacak olsam bir o kadar daha yere ihtiyacım var ve çok gereksiz. Demek sd karttan yükleme yapan icatlar, cep telefonları veya herhangi bir kaynaktan yükleme yapmak bana uyuyor, yeter ki oyunu orjinal donanıma benzer birşey açsın.

3) Bu cihazların bağlandığı görüntü kaynağı belki de en kritik detay. Günlük yaşamımızda tüplü tv'ye bakmıyoruz çünkü hayatımızdan çıkıp gideli yıllar oldu, onların yerini düz ve ince ekranlar aldı. Ama hatıralarımızdaki, daha doğrusu ilk gözümüzü açtığımızda karşılaştığımız (en azından çoğumuzun) görsel kutu, şekil itibarıyla ahşap veya plastik bir kasaya monte edilmiş bombeli cam idi. Demek bunların üstüne bir de tüplü tv eklenmesi şart.

ÖZET: Masamda hangi retro ile muhatap olmak istiyorsam onun kozmetik olarak temiz bir örneği olacak, kanlı canlı göreceğim. Yalnız önemli bir detay var, oyun veya program benden herhangi bir tuşa basmamı istediğinde aktif olarak o tuşu da kullanıyor olmam lazım. Demek klavye, joystick vs de çalışacak, demek sadece dummy olan bir kasadan bahsetmiyoruz.

Cihaz, üretildiği dönemdeki görüntü teknolojisine yani tüplü tv'ye bağlı olacak. Görüntüyü lcd panelden falan almayacağım.

Sd2iec, Gotek gibi yeni teknolojiyle eski donanımlara hayat veren icatlar kabulüm hatta ilk tercihimdir. Orjinal medya yani disket, kaset vb ile işim yok.

SONUÇ: Tüm bunlar gözönüne alındığında şu an retro işine heveslenmiş olsam, yıllar boyu elli bin parça toplayıp çalışanını çalışmayanını ayırıp saklamak, tamir etmek yerine temiz bir amiga 500 veya C64 kasası alırım ve karşıma koyarım. İçinde tüplü tv'den görüntü almak için gerekli dönüştürücüler de takılmış şekilde raspberry, mini pc, batocera tarzı bir sistem olabilir ama orjinal klavyeyi de kullanmamı sağlayacak keyrah gibi bir donanım bulunmalı. Bu sistemi tüplü tv'ye takıp, usb competition pro veya dönüştürücü ile python joystick aldım mı tamamdır, arka planda veya içeride nelerin döndüğü, hangi işlemcinin ne yaptığı beni bağlamaz. Alışkın olduğum görüntüye, oyuna ve oyun koluna ulaşmışım gerisi hikayedir. Benim için bunun en büyük ispatı, evimdeki arcade kabini. İçinde 32 bit bir laptop barındıran mame 32 sistemi ama açtığımda görüntü tüplü tv'den geliyor, oyuna başlamak için gerçek jeton atıyorum, oyun değiştirmek için ayrı bir butona basıyorum vs. E bu durumda kim bunun orjinal bir arcade kabini olmadığını söyleyebilir? Eksiği nedir?

Mesela bir ara eski bir mac monitörünün içine lcd ekran koymaya çalışan bir arkadaş vardı, pleksi kullanarak tüplü tv camı görüntüsü vermişti. Aradım ama maalesef başlığı bulamadım, bu proje taa o zaman bile aklımda bunlar olduğu için beni çok heyecanlandırmıştı. Sonu hüsran oldu diye hatırlıyorum, gerçekçi bir görüntü elde edilememişti ama belki fresnel lensler ile veya başka bir yolla geliştirilebilir. İşte bıkkınlık ve retro konusunda benim düşüncelerim böyle arkadaşlar...

Uzun süredir düşündüğüm ve beni biraz bıkkınlığa sürüklemiş konu ile ilgili bir podcast. Bu başlığa gelenlerin ilgisini çeker diye düşünüyorum;

https://content.production.cdn.art19.com/validation=1747121038,3f07a22d-3150-578b-b87e-cd495065908d,VBOiiYHw4efSLysTRLvVmJCUPTE/episodes/e0e69ebf-98b8-416a-91e1-28a20c5a51ca/b73cc6abe1f4ba927c5ae0fd55fd9bab4da455631a6ae22801de4a105faa85c7ce8af952ba1c42e4ce0bb84d43572149a1c20145ecb0428cd1b1df96bec0b7a0/HAYR_61_kurgu_1.mp3

Serdar Kuzuloğlu sitesinden;
https://www.mserdark.com/podcastler/

Çok büyük keyif alarak okudum, fotolar da cabası tabi Tebrik ederim, böyle niş mevzular beni benden alıyor.

Arkadaşlar düşündüm, taşındım. Dreamcast emülasyonundan vazgeçtim çünkü işin dengesini bozan şey buydu. Sadece browser ve retroarch gibi android programları yükleyebileceğim, snes, genesis gibi konsolları emüle edecek güçte, 2 usb girişli (2 kişi oynayabilmek için) ve üzerinde touchpad olan şu ufak klavyelerden bağlayabileceğim bluetooth'lu bir android box araştırıyorum. 

Pi 4 almanız gerekiyor eğer dreamcast istiyorsanız. RGBPi tavsiye ederim. PSX yeterliyse Pi 3 yeterli olacaktır.

https://www.youtube.com/watch?v=iyfdHpQ-54E&ab_channel=RGB-Pi
https://www.youtube.com/watch?v=X2vdANcCFso&t=884s&ab_channel=ChrisSkitch
https://www.youtube.com/watch?v=YHH8XAUkSXY&ab_channel=RTARetroDev
https://www.youtube.com/watch?v=D5zjUnlJEeg&ab_channel=RTARetroDev

Galiba en iyi alternatif bu olacakmış, teşekkür ederim

Herkese teşekkür ederim arkadaşlar. Anladığım kadarıyla en mantıklı çözüm raspberry olacak gibi görünüyor. Peki bu iş için minimum hangi modeli iş görür? Daha önce kullanmadığım için emülasyon performanslarını karşılaştıramıyorum, mesela dreamcast için hangi modeli almak gerekir?
 

mibox ve hdmi-scart dönüştürücü nasıl olur.
mibox 1900 tl uygun aslında.

Tahminime göre bu alet sadece video işini çözer. Emülasyon konusunda nasıldır, donanıma bakınca pek umut vermiyor gibi. Mesela retroarch apk kurabilir miyim, kursam bile hangi platformları emüle edebilir, kullananlar olsa keşke.

Hem browser, Youtube, video playback
Hem verimli emulasyon olunca raspi 4(ve üzeri) ve bilindik bir android tv kutusu gibi gözüküyor çözüm.

Android tv kutusu hdmi'dan composite'e çeviriciler hemen makul bütçeye bulunanlar cidden çok kötü cihazlar.

Elde kaldı raspi, hatta composite değil rgb görüntü de alabiliyorsunuz raspi ile (bu sefer browsing için çözünürlük çok düşük oldu ama zaten crt'deyiz ona derman yok)

Öneri için teşekkür ederim. Görüntü işi çözülse android box iş görür gibi duruyor o zaman. İnternette pek gezinmeyeceğim, daha çok reklamsız bir android youtube oynatıcıya, usb diskten video oynatmaya ve emülatörlere ihtiyacım var. O yüzden yazılar bulanık da olsa işimi görür diye tahmin ediyorum. Bu işler için güçlü bir model mi lazım veya bakmam gereken kriterler var mı, bildiğiniz bir model önerisi falan?

Herkese merhaba 

Bir süredir kafa yorduğum konu hakkında görüşlerinizi ve yardımınızı rica ediyorum. Tüplü tv'de kullanılmak üzere bir sistem kurma projem var fakat en makul alternatifi bulmak istiyorum çünkü seçenek çok. Kafam karıştı Arduino olur, raspberry olur, android box olur vb... Amacım mümkün olan en minimal bütçe ile en kullanışlı sistemi elde etmek. Aşağıya ihtiyaçlarımı ve olmazsa olmazları, olmasa da olur şartları yazacağım, önerisi olan varsa lütfen yazsın.

SİSTEMİN KULLANIM AMAÇLARI:
* Youtube, internet browser, sd card veya usb disk üzerinden sorunsuz video izletmesi
* Problemsiz 8 bit, 16 bit cihazlar, psx (hatta bonus olarak yapabilirse dreamcast) emülasyonu   

OLMAZSA OLMAZLAR:
* Scart üzerinden veya tos kablo ile tv'ye bağlanabilmeli. Bu özellik dönüştürücü ile de elde edilebilir sanıyorum.
* Standart usb gamepad ve bluetooth klavye bağlanabilmeli
* Android veya linux gibi bir os olursa yazılım problemi çekmem diye düşünüyorum. Gerektiği durumlarda sitemi geliştirme imkanım da olur.
* Tüplü tv içine gömüleceği için boyut yüzünden laptop veya tablet olamaz.

OLMASA DA OLURLAR:
* Kasa, kutu. Yani bu bir kart da olabilir, devre de, kutulu bir cihaz da. Şekli şemali değil, kullanımı önemli.

Memnunsan ne mutlu. Bu sistemlerden sadece birini kullanmak veya hepsini kullanmak insan hayatında ne farkettirir bilemiyorum. Kim neyi kullanmak isterse, hangisinden mutlu ise öyle devam etmeli ondan eminim 

Linux'u savunacak değilim Windows'u da, MacOS'u da hatta Amiga OS'u da. Artıları ile eksileri ile hepsini birden aynı anda kullanan sadece ben mi varım?

Başlık "Linux Kullananlar Mekanı" olduğu için ilk gördüğümde sevinip Linux hakkında bizzat yaşadığım tecrübelerimi ve memnun olduğum sistemleri yazmıştım. Microsoft'un herhangi bir sistemindeki bloatware ne idüğü belirsiz yazılımları kaldırmak için anti-bloatware konularına bulaşmak (ki her güncellemede geri geliyorlar) veya bunlardan kaynaklı sistem ağırlaşmalarını inceleyip sebebini bulmak, veya antivirüs yükleyip zaten kısıtlı olan kaynakları iyice kamikaze yapmak istemiyorum, kafasına göre kullanımını iptal ettiği sağlam donanımlara eyvallah demek de istemiyorum, tüm bunlar benim tercihim. Hadi mainstream sürümleri bırakalım, ortada Antix gibi, Puppy Linux gibi sürümlerin çok kısıtlı kaynaklarla muazzam işler çıkarabilmesi ve en güçsüz cihazlarda bile kendi sistemlerinden daha hızlı çalışabilmesi gibi gerçekler varken, hd video oynatma veya cihazın boştayken bile deli gibi fan açması gibi konuların benim hayalgücümün ürünü olduğunu sanmıyorum.

Şu anda HD video izletemeyen (genel amaçlı) bir işletim sistemi olduğunu zannetmiyorum. Öte yandan Windows 11, son güncellemeden sonra izlemeye vaktim yok dediğinde sana filmin özetini çıkartabiliyor. Linux'ün bunu yapabileceğini zannetmiyorum.

Eski bir cihazla (15 yıl civarı) online hd video denemek lazım, ancak bu şekilde anlaşılabilir. Bahsettiğim cihazların hiçbiri firefox browser'de bile 480p video oynatamıyordu, bir tanesinin windows sayesinde bıraktığı iz masamda duruyor. O kadar ısınıyordu ki masanın rengini değiştirdi, şu an kafasına göre fan açıp kısa süre sonra da kapatıyor. 

Son 2-3 senedir windows hiç açmadım. Microsoft'a kalsa çoktan çöp olması gereken cihazlarla hd video (hatta x265) izliyor, oyun oynuyor ve günlük işlerimi hallediyorum.

En az 15 yıllık amd işlemcili bir cihazda debian 12 kurulu (bundan önce mint kuruluydu), odamdaki yeni cihazda arch tabanlı endeavouros kurulu ve ikisinden de çok memnunum. Windows'un en son "güvenlik nedeniyle" wifi kartını ve usb portlarını iptal ettiği, benim için bile tarihi eser sayılacak tek çekirdekli bir cihazı da başka bir arcade projem için kenara ayırmıştım, babam heveslenince 32 bit mint kurup verdim. Şu an yetmiş küsür yaşından sonra linux kullanıyor ve çok memnun Yani diyeceğim; aynı makinaların windowstaki acınası hallerini (fan açmalar, kasmalar vb.) görünce insan planlı eskitmenin seviyesini ve artık planlı başka bir şeye dönüştüğünü rahatlıkla görüyor. Hayatta hiç bir firma tekel olmamalı. Ayrıca lutris, proton ve steam sistemleri sayesinde oyun sıkıntısı da hemen hemen çözüldü gibi, birkaç yıla linux bugün bulunduğu durumdan çok daha iyi yerlere gelecek diye düşünüyorum.

Firefox sync hesabınız varsa parola vs önemli değil.

Enhancer for youtube eklentisini bir deneyin. Belki düzelir.

Ekran kartı sürücülerini de güncelleyin onun da etkisi olabilir.

Ben de enhancer for youtube şiddetle tavsiye ederim, aşağıdaki seçeneklerin ikisi de işaretli olursa hem oynatma sorunları hem de kasma sorunu çözülüyor. Odamda sadece video izlemek için kullandığım çok eski bir makinam var (linux mint), günlük kullandığım cihazda da aynı eklentiyi kurdum (endeavour os) ve iki makinada da hiçbir sorun yok. Bu arada gözlemlediğim kadarıyla firefox, linux altında çok daha stabil çalışıyor.

- Force the use of standard frame rates formats (24, 25, 30 FPS) instead of high frame rates formats (48, 50, 60 FPS)

- Force the use of the MP4 format and the AVC codec (H.264) instead of the WebM format and the VP9 codec (maximum resolution: 1080p60 HD)

Amiga 500 bence arada kalan harika bir cihaz.

C64 değişik bir lezzeti olsa da bazı simülasyon oyunları veya arcade portlarını çalıştıracak güce sahip değil ve oyunlar görsel olarak çok ilkel kalıyor. İşte amiga ne C64 kadar ilkel bir cihaz ne de pc'nin 3 boyutlu sevimsiz dünyası kadar yapay. Mesela amiga'da oynadığım point&click adventure oyunlarının tadını şimdiye kadar hiçbir platformda alamadım. 

Bir yerde burayı benim gibi 70 li yıllarda doğanların platformu olarak görüyorum ve o yüzden de paylaşmak istedim.

Kitabım "Çernobil'in Son Çocukları" Nesin yayın evinden çıktı arkadaşlar.
https://www.nesinyayinevi.com/urun/cernobilin-son-cocuklari

Dünyada Çernobil temalı kurgu dışı ilk kitap olma özelliği taşıyor. Bir başka özelliği de görselleri üç boyutlu maketlerden fotoğraf çekilerek yapıldı. Bu teknik de dünyada zorluğundan dolayı çok az tercih ediliyor. Sanırım Türkiye'de ilk kitap.

Fakat benim için bu kitabın en özel tarafı yazar olarak tüm yayın hakkı gelirini Nesin Vakfına bıraktım.

İstanbulda olup kitap aldıktan sonra imzalatmak isteyen arkadaşlar olursa bir buluşma yapar, hem Çernobil hem de eski günleri konuşabiliriz.

Sizi tebrik ederim. İlgi alanıma giren bir kitap yazmanız dışında, kitabın Nesin Vakfı yayınevinden çıkması ve gelirin oraya bağışlanması apayrı mutlu etti Satılan her kitabınız ile ülkede skandalsız, maddi manevi karşılıksız çocuk okutan en çağdaş ve en büyük oluşuma destek verilmiş olacak. Kitabı heyecanla sipariş verdim, gelmesini bekliyorum. Artık İstanbul'da yaşamıyorum ama dünya küçüktür, bir yerde mutlaka karşılaşma fırsatımız olur, o zaman kitabı imzalatmak ayrıca mutlu eder.