sonraki »

[yavuzg]

Öncelikle hemen belirteyim, daha önce ne piyasaya çıktığı zaman ne de retro olduğu zamanlarda Nintendo Virtual Boy görmemiştim. Yani ne olduğunu biliyordum varlığından haberdardım ancak fiziksel olarak elime almışlığım yoktu. Bu sebeple bir arkadaş arızalı virtual boy'unu tamir edip edemeyeceğimi sorduğunda bu aralar pek de vaktim olmamasına rağmen kabul ettim

Dediğim gibi bu konsol hakkında sıfır bilgim var bu yüzden bir genel tanıtım yapamayacağım ancak temelde Nintendo'nun "sanal gerçeklik" vagonuna zamansız bindiği bir anda ürettiği talihsiz bir başarısızlığı olarak tarihe geçmiş bir konsol olduğunu söyleyebilirim.

Aslında bu sanal gerçeklik olayı çok eskiden beri teknolojinin yetersiz olmasına rağmen tüketici piyasasını dönem dönem zorladığı bir konu. Sanırım ancak son dönemlerde Oculus ile bir nebze başarı kazandığını söyleyebiliriz...

Neyse, kısaca "3 boyutlu" siyah beyaz (pardon siyah kırmızı) gameboy ayarında oyun oynamanıza yarayan enterasan bir el konsolu diyelim ve tamiratımıza geçelim

Konsolun temel parçaları bunlar arkadaşlar;

Ana modül:



Game pad:



Ve gamepad'e takılan batarya modülü:



Normalde ana modülün üzerinde gölgelik gibi vizör ve de konsolu üzerine monte edebileceğiniz tripod gibi bir de aparatı olması lazım ancak bendeki set bu...

Batarya modülü (veya AC adaptör takılabilen bir başka modül de varmış) konsola değil gamepad'e takılıyormuş. Konsol ise gamepad kablosundan besleniyormuş. Dedim ya enteresan bir tasarım. İçini açınca daha da enteresan olduğunu anlayacağız

Bu aletin sorunu basit: Kaput

Yani alette tık yok, ne görüntü ne ses ne bir kıpırtı. Gavurların "kapı tokmağı gibi ölü" dediği cinsten

[yavuzg]

İşe önce pil yatağını kontrol ederek başlıyorum. Pil yatağında yer yer yeşil oksitlenme vardı. Batarya modülünü direk elma sirkesine yatırınca ve sonrasında diş fırçasıyla köpük köpük yıkayıp kurutunca oksitlenmeden kurtulduk.



Taze şarj olmuş pillerle deneme yapınca gamepad'den güç gelebildiğini multimetre ile ölçerek anladık. Ben şarjlı pil kullandığım için voltaj tam olarak 9V (6 x 1.5v) değil ancak 7.5-8V civarında çıktı doğal olarak.



Hangi uçların ne işe yaradığını internetten bulabilirsiniz ama kolaylık olsun uç dizilimi şu şekilde:



1   Data   Yellow   
2   +5v   Blue   5 volt from console to controller.
3   Latch   Brown   
4   Clock   Orange   
5   GND   Black   
6   Vbat   Red   Battery voltage

[yavuzg]

İlk round kolaydı Bu şekilde konsola güç geldiğinden emin olduktan sonraki denememde ise ikinci round'da biraz zorlanacağımızı anladım. Konsol hala çalışmıyordu...

Sonunda konsolun içini açmanın zamanı gelmişti. İnternette bu konsolu açmak için baya bi uğraşıldığını gördüm zira çok derinlere saklanmış ve ancak çok uzun uçlu bir "security bit" ile açılabilen 2 vidası varmış ancak bu konsolda o vidalar yoktu. Diğer vidalar ise tamamen normal yıldız vidalardı. Demekki birileri daha önce bu konsolu açmış ve tamir etmeye çalışmıştı. Umarım **k etmemişlerdir diye geçirdim içimden...

Neyse, internette yaptığım araştırma sonucunda bu aletlerin 2 temel dertten muzdarip olduğunu anladım;

1) Voltaj regületörü
2) Ekran şerit kabloları

İşe ilk olarak voltaj regületörü konusunu test ederek başladım. Nintendo, bu konsolda işgüzarlık yapmış ve özel bir voltaj regületörü entegresi geliştirmiş. Tamam lineer bir regületör yerine "switching" bir regületör kullanarak pilleri daha uzun süre kullanmamızı sağlamayı düşünmüş olabilir ancak piyasada bu işi daha kolay yapabilecek hazır bir entegre kullanmak yerine arcade boardlarda görmeye alışık olduğum "parçaları minik bir devre kartına monte et ve sonra bi **k anlaşılmasın diye üzerini siyah boya/epoksi ile kapla" tekniğiyle "özel" bir mini voltaj regületör devresi "icat" etmiş

Bu devrenin giriş çıkış bacak dizilimi internetten buldum ve multimetre ile ölçtüğümde giriş OK ama çıkış voltajının çok düşük olduğunu gözlemledim. Sanırım içindeki transistör veya diyotlardan birisi kaput olmuş. Ya da belki de mini bir microdenetleyici vardı siwtch PWM sinyalini üreten o arızalanmıştır veya v.s. v.s.

Her ne haltsa o modülü sötüm ve kosnolun dışında test ettim belki konsolun diğer devre elemanlarında bir kısa devre vardır diye.

Güç kaynağımı 9V'a ayarladım:



ve bu minik voltaj regületörünün çıkış voltajını yeniden ölçtüm:



Hiç bir yük olmamasına rağmen olması gereken 5V'u veremiyordu.

Bu arada bu devrenin de bacak dizilimi şu şekilde:

1) Vin (Giriş voltajı - 7-9 Volt)
2) GND
3) Power good (Güç var sinyali)
4) Boş (Aslında bacak hiç yok)
5) Vout (Çıkış voltajı - 5V)
6) GND

Şimdi 4'üncü bacak yoksa niye yeri var? Acaba Nintendo başka bir çip ısmarladı da üretici yetiştiremedi de bu derme çatma alete mi kaldı? Komplo teorilerini bi kenrara bırakırsak ölçtüğüm 3.9V'un konsolu çalıştırmaya yetmediği ortadaydı.

Neyse, bu saçma sapan arızalı voltaj regületörünü söktüğüm yere direk 5V vererek konsolun çalışıp çalışmadığını test etmek sitedim. Malum eğer çalışmıyorsa voltaj regületörünün bozuk olması da pek önemli değildi...

Regületörü söktüğüm 5 ve 6. bacaklarına direk 5V verdim...



"Power good" bacağını da önce kısaca GND'a değdirip sonra 5V'a bağlayınca alet çalıştı!

Yani en azından gözlerin önündeki aynalar hızlı hızlı titremeye başladı (fotoda sol taraftaki aynaya bakın) ve ses geldi. Hatta gamepad'den start'a bastıkça oyunun menülerine falan girdiğimi anladım seslerden. Alet canlandı ama şu an kör



Ancak iki ekrandan da herhangi bir görüntü alamadım. Neyse ona da sıra gelecek diyerek önce voltaj regületör sorununu halletmeye koyuldum...

[yavuzg]

Neyse alet körü körüne de olsa çalışmaya başladı. Bir aşama daha kaydettik. Ancak çözmem gereken sorunlar henüz azalmadı. Öncelikle şu voltaj regületörünü halletmek lazım.

İnternette yaptığım araştırmalardan bu sorunun mevcut regületörü tamir etmek yerine sıradan bir voltaj regületör entegresi kullanarak da çözüldüğünü buldum. Fantastik bir switching regületör devresi yerine basit bir 7805 kullanılabiliyormuş. Ancak bunu bir soğutucuya bağlanmasını tavsiye ediyordu herkez. Bir de 7805 kullanıldığında piller "son damlasına" kullanılamıyor zira 7805'ün doğru dürüst çalışabilmesi için en az 7V ile beslenmesi lazım. Yani piller bitmeye başladığı zaman muhtemel son bir kaç saat daha kullanılabilecekken 7805 ile o son bir kaç saati kaybedeceğiz ancak bu da hiç yoktan iyidir. Hele ki şarjlı pil veya adaptör kullanacaksak pek de önemli bir sorun değil...

Neyse, Nintendo'un "muhteşem" tasarımına koymayı layık görmediği 7805 entegresini bu konsolu hayata döndürmek için kullanıyorum.



İnternetten bulduğum şu basit şemayı da kullanarak "Power good" sinyalini de bağlıyorum.



Bu şema doğrultusunda basit devreyi yapmaya başlıyorum...

Önce 47uF kondansatör ve 4.7K direnci bağlayıp



Sonra bunları voltaj regületörünü söktüğüm yere uygun bacakların olduğu deliklere lehimliyorum. 7805'i ise buraya monte edemem zira eğer bir soğutucu da kullanacaksam konmsolun burası dar kapak kapanmaz. Bunun yerinde kabloları uzatarak...



7805'i bu şekilde bağlıyorum...



Sonra malzemem çekmecelerimden soğutucu aramaya başlıyorum. Neden sonra gözüme bir şey ilişiyor. Ulan bu konsolun kasası metal!!!, 7805'i bu metal kasaya monte etsem ya diyorum

Tam da yakınlarda bi yerde kasanın üzerinde cillop gibi bir yer buluyorum, 7805'i vidalayacak vida deliği bile hazır...



Ulan tasarımcı acaba bu yeri ve deliği aslında 7805 için mi hazırlamıştı da sonra birileri birilerinin kanına girip bu garip voltaj regületörüne döndürdü tasarımı acaba diye yine komplo teorileri uçuştu kafamda

Neyse, 7805'in arkasına bir parça ısı iletken silikon sürüp ...



Yerine vidalıyorum...



Sonra veriyorum power'ı

Alet çalışıyor!!! Yani en azından aynalar titriyor ve ses geliyor. Voltaj regületör sorunu bu şekilde halloldu...

[yavuzg]

Şimdi geliyoruz zurnanın zırt dediği yere. Görüntü sorunu...

Virtual boy'da sağ ve sol göz için görüntü veren ekranlar aslında nasıl çalıştığını pek de bilmediğim (anlatıyorlar sayfalarca da gerçekten okuyacak vaktim yok - e onu da bilmeyelim yav diyorum içimden ) ancak temelde aynalara görüntü veren özel birer power LED modülü var. Bu modüller ana devre kartına birer şerit kablo ile bağlanıyor.

Modül'ün biri bu arkadaşlar:



Buraya kadar mükemmel. Sonra Nintendo bu muhteşem tasarıma ne yapıyor? Bu şerit kabloyu power LED'in bulunduğu devre kartına TUTKALLA YAPIŞTIRIYOR! 

Yani tamiratta ilerledikçe Virtual Boy'un neden bir başarısızlık olduğunu anlamaya başlıyorum. Yani balık baştan kokarmış derler ya...

Herneyse...

Bu şerit kablolar tutkalla tutturulduğu için zamanla temassızlık oluşmaya başlıyormuş. Bu kimi zaman DMG'lerdeki gibi ölü çizgiler oluşmasına veya görüntünün tamamen kaybolmasına kadar gidiyormuş...

Çare?

a) Bu şerit kabloyu bantla sıkı sıkı destekli sarmak. Geçici çözüm...
b) anlatması bile uzun ancak sabır isteyen bu ince iş kalıcı çözüm. Sonsuza kadar

Elbette ki işin tam olmasını istiyorum ve anlatması bile uzun olan bu çözümü seçimiyorum

Önce modülü yerinden "itinayla" söküyoruz. Önce şerit kablonun tutulacak yerinden hafif oynatarak ana devre kartından çıkartıyoruz. Sonra power LED'in bulunduğu mini devre kartını tutan iki ince vidayı söküp modülü konsoldan tamamen ayırıp masaya yatırıyoruz.




Yapıştırıcının hafif koyverdiği veya ince bakırın oksitlendiği yerler olduğunu düşündüğüm yer yer renk değişikliklerine dikkat edin fotodaki...

Modül kıpırdamasın şerit kablo zarar görmesin diye modülü bantlıyıp sabitliyorum.



Sonra maket bıçağının ucuyla şerit kablonun üstündeki verniği çooook dikkatli bir şekilde ince ince sıyırıyorum. Tek tek.



Verniğin sıyrılması ile ortaya çıkan kıldan ince "bakır şerit" lerin mercek altındaki görüntüsü bu işte...



Sonra bolca flux, hassas eller ve 350-400 dereceye ayarlanmış bir havya ve bir ton sabır ile ortaya çıkmış olan bu kılcal şeritleri PCB'ye lehimliyoruz...





Modülü mercekle inceleyip birbirlerine değen lehim köprüsü vs var mı diye kontrol ettikten sonra yerine geri monte ediyorum ve veriyorum powerı!!!



Şlak sesiyle inliyor oda gece gece sabaha karşı

[yavuzg]

Diğer ekranı da aynı şekilde tamir ettikten sonra bir şey dikkatimi çekiyor.



Sağ ve sol aynalar konsolun plastik kapağı olmandan kabak gibi önümde durunca aralarında bir yamukluk varmış gibi geliyor. Kasayı ters çevirince yamukluğu farkediyorum. Daha önce her kim bunu tamir etmeye kaktıysa veya belki de birisi bu konsolun üzerine bastı bilmiyorum konsolun üst metal kasası bariz yamulmuş durumda...





Yamukluğu düzeltmek için çekiç veya başka sert darbeler kullanmak istemiyorum zira aynalar mercekler hassas zamazingolar zarar görebilir diye düşünerek dikkatlice biraz da zorlanarak elle düzeltiyorum.



Son olarak hazır gelmişken göz arası mesafeye göre ekranların ayarlanmasını sağlayan mekanizmayı da rahat hareket etmesi için hafif yağlıyorum.




Ve kasayı kapatıp tamiratı tamamlıyorum. İlginç bir konsol, ilginç bir tasarım. Umarım elinde ölü virtual boy'u olan arkadaşların yararlanabileceği bir yazı olmuştur...

[AmigaMan]

İyi geceler üstad uzun zamandır yoktun özlemişiz

[WildLord]

Üstad ellerine sağlık. Tarzınız gerçekten çok etkili. Konunun tamamını merakla ve keyifle okudum. Diğer yazılarınız gibi güzel bir sunum ve etraflıca bilgilendirmeyle süslenmiş takdiri hakeden bir yazı olmuş.

[gergozen]

Elinize sağlık.
Sabah sabah iyi geldi. Uykum açıldı

[joker_]

Üstad özlemişiz tamirat günlüklerini. İyi geldi

[Retroman]

Yavuz Abi Eline Sağlık Ben Tamir Etmeyi Geçtim Açsam Geri Toplayamam Bu Cihazı

[LW3D]

Virtual Boy için hazırlanmış baş ucu yazısı olmuş... Görebildiğim kadarıyla Virtual Boy sorunları ikiye ayrılıyor ve öyle bir Virtual Boy'a denk gelmişsin ki ikisi birden mevcutmuş 4/4 lük bir yazı olmuş...

Şu kıldan ince yolları lehimleme kısmı tam bir sabır testi olsa gerek... Olacak iş değil

[Cengiz Demir]

Üstad yine harika bir anlatım olmuş.

[cengizermis]

aha metroda okumalık materyal eline sağlık abi.

[yavuzg]

Evet arkadaşlar, bu aralar (son 2-3 ay belki ve ilerleyen 2-3 ay da böyle olacak sanırım) normal işlerim inanılmaz yoğun. Bu yüzden retro olayından uzak kaldım. Bu tamirat işini bile aslında hem konsolun ilginçliğinden ötürü hem de  normal hayattaki iş yüküme rağmen bir nebze "kafa dağıtma" bahanesi olur diye kabul ettim.

İyi de etmişim. Ekran ribbon kablolarını lehimlemek zen meditasyonu kıvamında iyi geldi

Öte yandan cihaz normal konsolların ötesinde hareketli parçalara ve iç tasarıma sahip olduğundan elindeki arızalı VB'u tamir etmek isteyecek veya ebay'de "arızalı" olarak nispeten uygun fiyata satılan VB'lerde gözü olan arkadaşları kabaca neyin beklediğini paylaşmak istedim

Güzel yorumlarınız için de ayrıca hepinize teşekkürler...