sonraki »

[wizofwor]

Bu güne kadar Apple hakkında kimseyle tartışmaya girmedim. İleri sürdüğün argümanların hepsi doğrudur. Apple ürünlerini kullanıp kullanmamak tamamen bir tercih meselesidir diye düşünüyorum. Adam bir çok eksiği olan cihazları yüksek fiyatlara satıyor ve nasıl oluyorsa kullanıcıları hepsi memnun hatta kullandıkları cihaza aşık oluyorlar. Neden diye düşünmek lazım.

Tarihine bakınca fareden tut pencere sistemine, proportional fontlardan, dokunmatik ekrana kadar bir çok teknolojiyi yaygın biçimde hayata geçiren firma Apple olmuştur. Ama kesinlikle hiçbirini ilk kullanan değildir. Çünkü mükemmel hale geldiğine inanmadığı bir teknolojiyi kullanmaz. Bu açıdan garip bir firmadır. Ama kesinlikle friendly ve namuslu tanımlarına en uygun firmalardan biridir diye düşünüyorum.

Çok tartışmalı ve kullanmayan kimsenin beğenmediği telefonunu iki senedir kullanıyorum. 3 kere işletim sistemi güncellendi. Başka bir firma olsa bu yenilikleri takip etmek için 3 kez yeni telefon almam gerekirdi. Apple güncelleme için lisans ücreti dahi talep etmedi. Satın aldığım lisanslı uygulamaları (bazı kısıtlamalar dahilinde) arkadaşlarımla paylaşmama izin veriyor. 3. parti firmalardan aldığım yazılımların güncellemelerini de ücretsiz almamı sağlıyor. Bunlar friendly = dost canlısı değil de nedir?   

(Not: Bu forumu seviyorum )

[LW3D]

Bugünden geriye gitmeyi çok sağlıklı bulmuyorum... Eğer böyle birşey yapacak olsak, şunu yapsaydı, daha iyi olurdu, bu daha iyi olurdu türünden birçok şey iddia edilebilir... Eleştirilerim bu nedenle hiç bu yönde değil...

Ama commodore'a getirilen eleştirilerin temelinde her zaman yazılımsal destek geldi. Harika bir donanım, üstün grafik, zamanına göre iyi ses, ama sistemin ayakta kalması için yönlendiği bir kulvar yok... Neredeyse oyun olarak algılanan bir bilgisayar. Amiga 1000'den 10 yıl sonra bile, Amiga'yı yakalayamadı bilgisayar dünyası. Bırakın commodore'un anlamsız bir sürü bilgisayarı kasalayıp pazarlamaya çalışmasını, stratejik olarak ilerleyeceği bir kulvar, bir yol doğru dürüst çizilseydi, belki bugün Mac, PC bu kadar popüler olamazdı. Mac'ler çok daha basit sistemler olmasına rağmen masaüstü yayıncılıkta ilerledi, Atari'ler müzik alanında.  Ciddi promosyonlar, tanıtımlar, çözümler sunularak, bu bilgisayarlar dönemlerinde ciddi iş gördüler. Ama amiga hep biraz ondan, biraz bundan...Video/3D dışında pek bir varlık gösteremedi... Amiga'nın yok olmasının sebebide kanımca IBM falan değildir... Tek sebebi bence Wolfenstein, Doom gibi FPS oyunlarıdır. Amiga donanım olarak o oyunlarla yarışamadı, Amiga denilince akla sadece oyun geldiğinden de gelişme imkanları güdük olan Amiga tarihteki yerini aldı...

Commodore 64 gibi tüm zamanların en çok satan bilgisayarına, Amiga gibi harika bir bilgisayara sahip olupta, batmak kolay olmasa gerek. Rakipleri daha çok yaşadı... Hala yaşıyorlar...

[Leon]

Bir büyük sebep de, Paula ses cipinin 16-bit'e güncellenememesidir. 8-bit ses kalitesini uzun süre yeterli gören öngörülü(!) Commodore yöneticileri, gümbür gümbür gelen PC multimedya devriminin karsisinda (hatirlarsaniz PC Speaker ile idare eden 386 - 486 PC'lere bir ses karti, bir cift hoparlör, bir mikrofondan olusan multimedya paketleri satilirdi) hic bir sey yapmamalaridir.

[Alpyre]

8-bit ses kalitesini uzun süre yeterli gören öngörülü(!) Commodore yöneticileri, gümbür gümbür gelen PC multimedya devriminin karsisinda (hatirlarsaniz PC Speaker ile idare eden 386 - 486 PC'lere bir ses karti, bir cift hoparlör, bir mikrofondan olusan multimedya paketleri satilirdi) hic bir sey yapmamalaridir.

Yanlış. Commodore batmasa idi, yeni ses çipleri gelecekti. Örneğin yeni nesil Amiga'lar için ar-gesi tamamlanmış AAA çipsetindeki "Mary" 16bit pcm ses çıkışı ve 8bit örnekleme destekleyecekti.

Bunun yanı sıra, PC'lerin multimedya paketlerinini de üçüncü parti firmaların ürettiğini göz önüne alırsak, Amiga'lar için de birçok üçüncü parti firma 16 bitlik ses kartları geliştirmiştir (örn: Delfina, Toccata, Prelude... bunlar hemen aklıma gelen modeller)

[haydar_abi]

Başından beri diyorum ya Efsanelere kanmayım. Bu efsanelerin çoğu Commodore iflasını açıkladıktan nice sonra öfkeli kişiler bunları uydurdu.
İsmi konusunda bile saçma iddialar var. Bizim üçsilahşörler isim koyma aşamasında Amica ismi koymaya karar verirler fakat, bu isim başka bir firmaya lisanslandığından Amiga olarak değiştirirler. Sapık olduklarından değil.

[witchdoktor]

@haydar_abi

Alfabetik olarak Apple ve Atari'den üstte olması gerektiğine inandıkları bir isim koydular (kod adı Lorraine'i değiştirerek). Fena da olmamış. Bu arada custom çip isimleri de revize edildi (Daphne->Denise, Portia->Paula).

[Leon]

8-bit ses kalitesini uzun süre yeterli gören öngörülü(!) Commodore yöneticileri, gümbür gümbür gelen PC multimedya devriminin karsisinda (hatirlarsaniz PC Speaker ile idare eden 386 - 486 PC'lere bir ses karti, bir cift hoparlör, bir mikrofondan olusan multimedya paketleri satilirdi) hic bir sey yapmamalaridir.

Yanlış. Commodore batmasa idi, yeni ses çipleri gelecekti. Örneğin yeni nesil Amiga'lar için ar-gesi tamamlanmış AAA çipsetindeki "Mary" 16bit pcm ses çıkışı ve 8bit örnekleme destekleyecekti.

Bunun yanı sıra, PC'lerin multimedya paketlerinini de üçüncü parti firmaların ürettiğini göz önüne alırsak, Amiga'lar için de birçok üçüncü parti firma 16 bitlik ses kartları geliştirmiştir (örn: Delfina, Toccata, Prelude... bunlar hemen aklıma gelen modeller)

Alpercigim bunlari biliyoruz, bilgi icin tesekkürler. Demek istedigim, Commodore gec kaldi. Batmadan önce cikarmasi gerekirdi 16-bit ses ciplerini. 8-bit Amiga'larla piyasayi kandiracaklarini sanma yanilgisina düstüler... Ayrica AAA cipseti sadece bir kac prototip anakartta yer alan, kitle üretimine gecmeye uzak bir cipsetti. Dave Haynie'nin "anilarindan" genis bilgi elde etmek mümkün bu konuda.

[Alpyre]

@Leon : Bakış açılarımız farklı. Ben de şunu soruyorum öyleyse:
Commodore 1994'te battığında, hangi PC anakartında o/b ses çipi vardı?
Commodore piyasayı kandırdıysa, PC üreticileri ne yapmıştır?

[Leon]

Alper, hic bir PC kullanicisinin bilgisayarindaki ses cipinin onboard olup olmadigiyla ilgilendigini sanmiyorum. Sonucta Commodore'un tüm ürünlerinden daha kaliteli bir ses veriyordu, daha yeni bir teknolojiydi ve sen de cok iyi bilirsin ki, bilgisayar endüstrisi eski bir teknolojiyle ilgilenmez, kullanicilari en yenisine özendirmeye calisir.

Ben burada, icerik ile ilgili degilim.

Commodore'un batmasinda bir etkenin de ürettigi makinelere zamaninda -bunu yapabilecek olmasina ragmen- 16-bit ses destegini koymamasi ve isguzarlik yaparak hala eski teknolojiyle bir yere varabilecegini zannetmis olmasidir diyorum ozetle. Bunda da tartisilacak bir durum göremiyorum.

Bugün HP gibi bir üretici dizüstü bilgisayarlarina dual DVD-RW yerine CD Rom takip rekabet etmeye calisirsa, basina ne gelir, iste öyle bir sey...

[Alpyre]

Alper, hic bir PC kullanicisinin bilgisayarindaki ses cipinin onboard olup olmadigiyla ilgilendigini sanmiyorum. Sonucta Commodore'un tüm ürünlerinden daha kaliteli bir ses veriyordu...

Çok çok çok yanlış... Bir kere sorduğum soruyu anlamamışsın ki:
O dönemde:
- Hangi bilgisayarı aldığınızda, o bilgisayardan pcm ses çıkarmak için ekstra para vererek bir de ses kartı almak zorunda kalmazdınız?
- Hangi bilgisayarı ister monitöre, ister TV'ye bağlayabilirdiniz? (ve de TV'den sorunsuz ses alabilirdiniz)
- Hangi bilgisayarda daha çok ses ve müzik yazılımı var idi?

Ayrıca kime ve neye göre daha kaliteli ses:
- O dönemde pcm ses destekleyen PC oyunları ile aynı oyunların Amiga sürümlerini ses kalitesi bakımından karşılaştırdınız mı hiç?
- Aynı MOD dosyasını, o dönemde hem Paula'dan, hem SoundBlaster'dan dinleyip karşılaştırdınız mı?

Bir ses mühendisi olarak şunun altını çize çize belirtmek durumundayım ki?
"Çözünürlük","Ses kalitesi"ni belirleyen faktörlerden yalnızca biridir. DAC kalitesi (Dijital-Analog Çevrim) çok daha önemlidir.

"Built-in LPF" (LowPassFilter) ile gelen Paula, o dönem piyasada bulunan PC ses kartlarına göre ses kalitesi bakımından çok daha üstündür... Hem bu yüzden, hem yazılım desteği, hem de kullanıcı dostu olması bakımından uzunca bir dönem pekçok amatör müzisyenin tercihi Amiga olmuştur. İspatı için Aminet'teki devasa MOD arşivine bakabilirsiniz...

Commodore ürünlerinde malzemeden çaldığı için değil, piyasanın gidişatını iyi kontrol edemediği için batmıştır. Elbetteki çok daha üstün ürünler piyasaya sürebilirdi. Ama bu batışını geciktirmez, daha da erkene alırdı... Ne yazık ki piyasa böyle, ucuz ve dandik olanın sürümü daha çok oluyor ve daha çok kazandırıyor.

[Leon]

Hala benimle icerik tartisiyorsun. Paula'nin ses kalitesinden falan bahsetmiyorum ben.

Amiga'nin yetenekleri konusunda tartisacagin ya da ikna edilmesi gereken bir insan degilim. Bana bunlari anlatma.

Commodore'un ticari anlamda yaptigi bir hatadan bahsediyorum, yanibasindan gecip giden teknoloji trenini seyrettiginden.

Sen hala bana MOD dosyasindan bahsediyorsun. Aminet'te bir dolu MED ve MOD dosyam var.

[Alpyre]

Sonucta Commodore'un tüm ürünlerinden daha kaliteli bir ses veriyordu.

...

Hala benimle icerik tartisiyorsun. Paula'nin ses kalitesinden falan bahsetmiyorum ben.

Kusura bakma öyleyse, neyi tartıştığımızı anlayamamışım ben...

[Leon]

Madem öyle, anlayabilecegin sekilde biraz daha acayim.

Bilgisayar sektöründe, adamin biri 16-bit bir ses kartini kitle üretimine sürebilecek duruma gelmis ise, teknolojiyi takip eden üreticiler bu ses kartini alip sistemlerine entegre ederler.

Edenler, rekabet etmeye devam ederler. Sektörün tüm organlari sektörün yasamasi ve selameti acisindan bu yeni teknolojilerin satilmasi icin gayret gösterir ve kullanicilari yönlendirirler.

Etmeyenler, Commodore gibi silinip giderler.

Kimseye bana yazdigin gibi "ama Paula'da LPF var, zart var zurt var diye" aciklama yapamazsin.

16-bit cikmis mi, cikmis. Sen kacsin? 8-bit. Tamam. Bitmistir olay.

16-bit 44.100 kHz: CD kalitesi.

Millet ne dinliyor? Audio CD.

Bu ses kartlari sayesinde CD kalitesinde müzik dinleyebiliyor mu kullanici? Dinleyebiliyor.

Sen hangi makinenle bu ses derinligini saglayabiliyorsun? Hic biriyle. Tamam oldu.

Commodore batmadan bir gün önce, ayni 44.100 kHz 16-bit WAV dosyasini bir Creative Soundblaster takili PC'de, bir de 68040/25 islemcili Paula'li bir Amiga 4000'de calalim bakalim. Ayni hoparlörler takili olsun. Commodore üretimi en hizli Workstation'lardan birini koyuyorum. Fiyatlarini karsilastirmiyorum bile. Amiga 1200 koysam, dosyayi bile calamayabilir (44.100 khz!)

Amiga'nin sesi daha mi iyi cikiyor?

O zaman MOD dosyasi calip karsilastiririz. Bütün dünya MOD dosyasi dinliyor cünkü.

[LW3D]

Amiga'nın sesinin iyi olup olmaması, aslında çokta önemli değil. Çünkü cihazın hedefi profesyonel ses kullanıcısı değil... Atari mesela böyle bir cihazdı. O kulvara yönelmiş... Amiga'nın ise kulvarı yok... ya da bilinen Tek ve herkesin hatırladığı kulvar, oyun alanı... O alanda da ses 16bit olmuş olmamış anlamı pek yoktu. Bu nedenle daha önce yazdığım gibi FPS oyunların ilk örnekleriyle gücü günden güne zayıflayıp, yok oldu gitti. PC kazandı, çünkü PC'de her kullanıcı üreticinin sağladığı standartla yetinmeyip istediği kulvara cihazı sokabildi. isteyen masaüstü yayıncılık yaptı, isteyen video, isteyen müzik... Amiga'dan 10 yıl sonra Amiga'yı yakaladılar, ama çeşitlilik, genişleme kapasitesi sebebiyle Amiga ve Atari gibi cihazları sildiler. Amiga ne oyun konsolu olabildi, ne günümüzde anladığımız şekilde bilgisayar Bir mucizeydi, bir efsaneydi, bir anda parladı ve söndü... Bu efsane hak ettiği şekilde değerlendirilemedi...

[haydar_abi]

Commore'un batması başlıbaşına bir hata idi. Yoksa o dönemlerde Amiga geri değildi. PCler hala dos kullanıyor. Windows üç ise bir hilkat garibesi. Bir kaç ses kartı ve vga ekran standart olmaya başlamıştı. O yüzden AGA 256 renk ekrana ulaşacak şekilde tasarlanmıştı. AA çipsetin üstünlüğü ise geriye uyumlu 24bit ekran ve 16bit ses öngörmesiydi. Bilgisayarda CD derseniz yaratıcısı zaten commodoredir. Göz ardı edilen bir şey var o ada Commodore'un aynı zamanda bir IBMPC üreticisi olduğu gerçeği.