sonraki »

[yavuzg]

Bu hafta sonu sizlere bir mini proje daha sunuyorum arkadaşlar. Bu sefer konumuz "repro" veya "convert" oyun kartuşu yapımı.

Bu konunun aslında camiada genel anlamda "repro" (yani reprodüksiyonun kısaltması) olarak nitelendirilmesi aslında bu projede yaptığım işin ana fikri değil. Ben bu işe "convert" demeyi daha uygun buluyorum ama adına ne derseniz deyin, yapmaya çalıştığımız iş özetle bir oyun kartuşunu başka bir oyun kartuşuna dönüştürülmesi. Genelde bu iş için pek popüler olmayan hatta bu sebeple çok ucuza bulabileceğiniz orijinal oyun kartuşunu daha popüler olup da oynamak istediğiniz bir oyun haline getiriyorsunuz.

Bu konu zaman zaman legal konulara da dokunmakla birlikte benim bu işi yapma sebebim tamamen kişizel zevk ve oyun deneyimini artırarak nostalji/retro ruhunu en üst seviyeye çıkartabilmek.

Yani sorabilirsiniz ki "çoklu bir kartuşla zaten o oyunları oynayabiliyorsun"

Evet, elbette çoklu kartuşla, everdrive ile, ve hatta gerçek konsola bile ihtiyaç yok, emulasyonla da o oyunları oynamak mümkün. Burada esas amaç retro bir konsolun başında kendimizi elimizden geldiğince kandırarak retro oyun oynama deneyimini artırmak.

Neyse, bu sebepler sizin için de geçerliyse ve bir EPROM programlayıcınız varsa bu yazımı takip ederek istediğiniz NES oyununa kartuş formunda siz de sahip olabilirsiniz

Bu yazımda konu mankeni olarak elimdeki bu fiziksel olarak yıpranmış ve hayatta  oynamayacağım bu NES kartuşunu kullanacağım:

Bandai Golf Challenge Pebble Beach

[yavuzg]

Önce işe kartuşun fiziksel durumunu düzelterek başlıyorum. Bu kartuşun etiketi oldukça yıpranmış (ki onu zaten çıkartacağız) ve üzerinde yazılar var.



Yazıyı çıkartmak için IPA (İzopropil Alkol) kullanıyorum. Yazının mürekkebi 30 yıllık olduğundan ve NES kartuşlarının yüzey dokusuna işlediğinden bu iş oldukça zamanımı alıyor. Ama tavsiyem eski mürekkepleri çıkarmak için üzerine kulak pamuğu ile bolca alkol damlatarak ve buharlaştıkça ekleme yaparak mürekkebin bir süre yumuşamasını sağlamanız.




Ve sabırla kulak pamuğununun yardımıyla ufak dairesel hareketlerle yazıyı ovalayarak temizlemeye çalışın. Yazı yeniyse daha kolay çıkar ama 30 senelikse 100% bir başarı sağlamanız pek mümkün değil.

Bu noktada yazının kabası gittikten sonra Novus + kulak pamuğu ile işe devam ettim. Novus yoksa piyasadan bulabileceğiniz bir plastik parlatıcıyı da kullanabilirsiniz.

Bu şekilde yazıdan kurtulduktan ve kartuşu sıcak su ile yıkadıktan sonra etiketten de kurtulduktan sonra artık ikinci aşamaya geçebiliriz.

[yavuzg]

Şimdi her NES kartuşunun durumu aynı değil. Hangi oyunun hangi oyuna dönüştürülebileceği konusu oldukça geniş. Hangi oyunun hangi oyuna dönüşebileceği konusunda "NES Cart Database" sitesi çok yardımcı oluyor, şöyle ki;

Sitenin adresi şu: http://bootgod.dyndns.org:7777/

Burada önce elimizdeki oyunu arıyoruz.




Daha sonra bu oyunun PCB tipinin gösterildiği linke tıklayarak (bu örnekte NES-CN-ROM-256-05 yazan yer) bu PCB'nin kullanıldığı tüm NES oyunlarının listesine ulaşıyoruz



Buradan da dönüştürmeyi istediğimiz oyunu seçip detaylarına ulaşıyoruz. Bu noktada dikkat etmemiz gereken bir iki küçük nou var;

1) kartuşunuzun üzerindeki CIC çipi sebebiyle aynı region'dan olan oyunları seçmeniz mantıklı olur.
2) Mirroring özelliğine dikkat etmelisiniz. Bu özellik PCB üzerindeki bir jumper noktası ile değiştirilebiliyor.
3) Kullanılan PCB aynı olmasına rağmen iNES Mapper çipi farklı olabiliyor. Bu genelde çok sorun olmasa da uyumluluk konusunda ufak bir araştırma daha yapmanız gerekebilir.

Bizim durumumuzda yukarıda bahsettiğim 3 maddeyi de dikkate alarak ben elimdeki leş Golf oyununu "Donkey Kong Classics" kartuşuna dönüştürmeye karar verdim

[yavuzg]

Bu kartuş dönüştürülmesi en kolay kartuşlardan. Sebebi Nintendo'nun kullandığı Mask ROM'ların bacak dizilimi standart (JEDEC) EPROM'ların bacak dizilimi ile birebir aynı.

Bu PCB tipinde (CNROM) standart 27C128, 27C256, 27C512 v.b türü EPROM'lar kullanabiliriz. Oyunun içindeki CHR ve PRG rom'larının kapasitesi de yine NED Cart DB sitesindeki sayfada belirtiliyor.

Referans olması amacıyla internetten toparladığım muhtelif NES kartuş pinoutları (bacak dizilimleri) da burada paylaşayım





NES MASK ROM Pinouts:

---------------------------------------------
PRG ROM - 32KBytes (28pin):
(no need to change any pins on EPROM)

                  ---_---
       +5V     - |01   28| - +5V
       PRG A12 - |02   27| - PRG A14
       PRG A7  - |03   26| - PRG A13
       PRG A6  - |04   25| - PRG A8
       PRG A5  - |05   24| - PRG A9
       PRG A4  - |06   23| - PRG A11
       PRG A3  - |07   22| - PRG /CE
       PRG A2  - |08   21| - PRG A10
       PRG A1  - |09   20| - GND
       PRG A0  - |10   19| - PRG D7
       PRG D0  - |11   18| - PRG D6
       PRG D1  - |12   17| - PRG D5
       PRG D2  - |13   16| - PRG D4
       GND     - |14   15| - PRG D3
                  -------



---------------------------------------------
PRG ROM - 128KBytes (28pin):
 
                  ---_---
       PRG A15 - |01   28| - +5V
       PRG A12 - |02   27| - PRG A14
       PRG A7  - |03   26| - PRG A13
       PRG A6  - |04   25| - PRG A8
       PRG A5  - |05   24| - PRG A9
       PRG A4  - |06   23| - PRG A11
       PRG A3  - |07   22| - PRG A16
       PRG A2  - |08   21| - PRG A10
       PRG A1  - |09   20| - PRG /CE
       PRG A0  - |10   19| - PRG D7
       PRG D0  - |11   18| - PRG D6
       PRG D1  - |12   17| - PRG D5
       PRG D2  - |13   16| - PRG D4
       GND     - |14   15| - PRG D3
                  -------


----------------------------------------------
PRG ROM - 256KBytes (32pin):

                  ---_---
       PRG A17 - |01   32| - +5V
       PRG /CE - |02   31| - +5V
       PRG A15 - |03   30| - +5V
       PRG A12 - |04   29| - PRG A14
       PRG A7  - |05   28| - PRG A13
       PRG A6  - |06   27| - PRG A8
       PRG A5  - |07   26| - PRG A9
       PRG A4  - |08   25| - PRG A11
       PRG A3  - |09   24| - PRG A16
       PRG A2  - |10   23| - PRG A10
       PRG A1  - |11   22| - PRG /CE
       PRG A0  - |12   21| - PRG D7
       PRG D0  - |13   20| - PRG D6
       PRG D1  - |14   19| - PRG D5
       PRG D2  - |15   18| - PRG D4
       GND     - |16   17| - PRG D3
                  -------

(note: pins 2 and 22 are connected together on the PCB)


----------------------------------------------
PRG ROM - 512KBytes (32pin):

                  ---_---
       PRG A17 - |01   32| - +5V
       PRG A18 - |02   31| - +5V
       PRG A15 - |03   30| - +5V
       PRG A12 - |04   29| - PRG A14
       PRG A7  - |05   28| - PRG A13
       PRG A6  - |06   27| - PRG A8
       PRG A5  - |07   26| - PRG A9
       PRG A4  - |08   25| - PRG A11
       PRG A3  - |09   24| - PRG A16
       PRG A2  - |10   23| - PRG A10
       PRG A1  - |11   22| - PRG /CE
       PRG A0  - |12   21| - PRG D7
       PRG D0  - |13   20| - PRG D6
       PRG D1  - |14   19| - PRG D5
       PRG D2  - |15   18| - PRG D4
       GND     - |16   17| - PRG D3
                  -------


---------------------------------------------
CHR ROM - 32KBytes (28pin):
(no need to change any pins on EPROM)
 
                  ---_---
       +5V     - |01   28| - +5V
       CHR A12 - |02   27| - PRG A14
       CHR A7  - |03   26| - PRG A13
       CHR A6  - |04   25| - CHR A8
       CHR A5  - |05   24| - CHR A9
       CHR A4  - |06   23| - CHR A11
       CHR A3  - |07   22| - CHR /RD  (OE)
       CHR A2  - |08   21| - CHR A10
       CHR A1  - |09   20| - CHR /A13 (CE)
       CHR A0  - |10   19| - CHR D7
       CHR D0  - |11   18| - CHR D6
       CHR D1  - |12   17| - CHR D5
       CHR D2  - |13   16| - CHR D4
       GND     - |14   15| - CHR D3
                  -------


----------------------------------------------
CHR ROM - 128KBytes (32pin):

                  ---_---
       +5V     - |01   32| - +5V
  (OE) CHR /RD - |02   31| - CHR /A13 (CE)
       CHR A15 - |03   30| - +5V
       CHR A12 - |04   29| - CHR A14
       CHR A7  - |05   28| - CHR A13
       CHR A6  - |06   27| - CHR A8
       CHR A5  - |07   26| - CHR A9
       CHR A4  - |08   25| - CHR A11
       CHR A3  - |09   24| - CHR A16
       CHR A2  - |10   23| - CHR A10
       CHR A1  - |11   22| - GND
       CHR A0  - |12   21| - CHR D7
       CHR D0  - |13   20| - CHR D6
       CHR D1  - |14   19| - CHR D5
       CHR D2  - |15   18| - CHR D4
       GND     - |16   17| - CHR D3
                  -------


----------------------------------------------
CHR ROM - 256KBytes (32pin):

                  ---_---
       CHR A17 - |01   32| - +5V
  (OE) CHR /RD - |02   31| - CHR /A13 (CE)
       CHR A15 - |03   30| - +5V
       CHR A12 - |04   29| - CHR A14
       CHR A7  - |05   28| - CHR A13
       CHR A6  - |06   27| - CHR A8
       CHR A5  - |07   26| - CHR A9
       CHR A4  - |08   25| - CHR A11
       CHR A3  - |09   24| - CHR A16
       CHR A2  - |10   23| - CHR A10
       CHR A1  - |11   22| - GND
       CHR A0  - |12   21| - CHR D7
       CHR D0  - |13   20| - CHR D6
       CHR D1  - |14   19| - CHR D5
       CHR D2  - |15   18| - CHR D4
       GND     - |16   17| - CHR D3
                  -------


----------------------------------------------
WRAM - 8KBytes (28pin):

                  ---_---
       +5V     - |01   28| - +5V
       PRG A12 - |02   27| - WRAM /WE
       PRG A7  - |03   26| - WRAM /CE
       PRG A6  - |04   25| - PRG A8
       PRG A5  - |05   24| - PRG A9
       PRG A4  - |06   23| - PRG A11
       PRG A3  - |07   22| - GND
       PRG A2  - |08   21| - PRG A10
       PRG A1  - |09   20| - WRAM /CE
       PRG A0  - |10   19| - PRG D7
       PRG D0  - |11   18| - PRG D6
       PRG D1  - |12   17| - PRG D5
       PRG D2  - |13   16| - PRG D4
       GND     - |14   15| - PRG D3
                  -------



Şimdi biraz lehim çekme zamanı artık dönüştüreceğimiz kartuşun mask romlarını sökebiliriz.



Burada da bu tarz bir lehim pompası yerine basit elle kurulan lehim pompalarından kullanabilirsiniz.

[yavuzg]

Oyunların ROM'larını buraya koymayacağım elbette ama zaten basitçe google'da yapacağınız bir araştırma ile istediğiniz NES oyununun ROM'larına ulaşabilirsiniz

Ancak dikkat etmeniz gereken küçük bir detay var. Büyük ihtimalle bulduğunuz ROM'lar genelde emulatörlerin rahatça oynatabilmesi için tek parçalık ve ".nes" uzantılı dosyalar haline getirilmişlerdir. Eğer durum böyleyse yapmanız gereken bu ROM doyalarını CHR ve PRG bileşenlerine, yani ayrı ayrı EPROM'lara yazılabilir hale getirmeniz lazım.

Ben bunun için bir çok yazılım denedim ancak sonuçları bakımından en verimli gördüğüm USB CopyNES yazılımı. Bu yazılım aslında elemanın birisinin NES oyun kartuşlarını USB üzerinden kopyalamak için yaptığı bir donanımın yazılımı. Hatta yazılım açılırken bu donanımı bulamadığına söyleniyor ama sorun yok, çalışmaya devam ediyor.

USB Copy NES yazılımını çalıştırıyoruz ve buradan "Split NES" seçeneğine tıklıyoruz



Sonra indirdiğimiz ".nes" formatındaki dosyayı buluyoruz.



Dosyayı seçtikten sonra program otomatik olarak dosyayı CHR ve PRG dosyalarına ayırıyor.



... ve bu ayrılmış dosyaları CHR ve PRG klasörlerine atıyor.



Tavsiyem bu dosyaları buradan alıp başka bir klasöre koymanız zira buralar zamanla oldukça kalabalıklaşabilir.



Şimdi son olarak bir küçük detay daha paylaşayım sizlerle. CHR dosyasının boyutu 16K (Fotoda çıkmamış)

Dolayısıyla, bu dosyayı yazacağımız EPROM'un tipinin 27C128 olması gerektiğini anlıyoruz. Ancak elimde bu tip EPROM yok, ama 27C256 ve 27C512 var.

Bu noktada basitçe bu doyayı binary olarak iki katına çıkartıp 27C256 EPROM'una yazabiliriz Bunun için standart DOS komutlarından copy komutunu kullanabiliriz;



Bu şekilde 16K'lık CHR dosyasının 32K'lık bir versiyonunu kolayca oluşturduk.

[yavuzg]

Şimdi sıra bu dosyaları birer EPROM'a yazmaya geldi. Bunu standart bir EPROM programlayıcı ile kolayca yapabilirsiniz. Ben minipro TL866 kullanıyorum.

Peki bu iş için gereken EPROM'ları nereden bulacağız derseniz, alternatifleriniz;

1) Bit pazarından 1 TL'ye bulacağınız muhtelif hurda kartlar
2) Eski bootleg arcade kartları
3) Aliexpress
4) Yerli online elektronik veya hobi/robotik dükkanları

Yukarıdaki listeyi kabaca maliyeti gözeterek hazırladım. En ucuzdan en pahalıya doğru.

Şimdi ben bu işi fabrikasyon yapmayacağım için hurda arcade kartları koyduğum sepetimi şöyle bir gözden geçirinde didikleyeceğim bir tanesini masaya yatırıp ihtiyacım olan  EPROM'ları söktüm.



Sonuçta iki adet 27C256'yı önce UV silici ile 30 dk'da sildim ve eprom programlayıcım ile dosyaları yazdım.



Bu noktada en riskli konu EPROM'lar için soket kullanamıyor olmanız. Soket kullanırsanız kartuşun kapakları kapanmıyor. Dolayısıyla yazdığınız ROM'ların çalışıyor olmasını ve EPROM programlayıcınızın doğru olarak yazdığını ümit ederek ROM'Ları yerlerine lehimliyorsunuz.

Ha tabi bu işi seri üretime dökerseniz elbette bir soketli "test" kartuşu yapmanız ve EPROM'ları lehimlemeden önce bu kartuş ile test etmeniz de mümkün (kartuşu PCB olarak test edebilmeniz için de bir NES Top Loader veya Supercom 72 konsola da ihtiyacınız olacaktır tabii )

Neyse, nefesimizi tutup PCB'yi kartuşa geri yerleştirip konsola takıyorum.



veeee motor!




 

[yavuzg]

Eveet, işimiz bitti mi?

Elbette ki hayır  Şimdi işin makyaj kısmına geldik. İnanın burası en fazla zamanı harcadığınız kısım oluyor. Sonuçta malın ambalajının iyi olması lazım ki kendimiz bile elimizdekinin orijinal kart olduğunu zannedelim

Şaka bir yana, bu yaptığımız işi internette birilerini pahalı oyun kartı satmak için kandırmak amacıyla yapmadığımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum. 

Neyse, konumuza dönersek, kartuş etiketimizin tasarımını internetten bulabildiğimiz görsellerle oluşturuyoruz. Bu görsellerin gerçektençok detaylı çözünürlükte falan olması da gerekmiyor inanın. Yani sonuçta para basmıyoruz, kartuşa 50 cm uzaktan uzaktan baktığınızda detayları zaten seçemiyorsunuz. Yine de sabit görsel bileşenlerin (yazılar, logolar vs) üzerine çizim programında uygun fontlar kullarak eklemeler yapıyorum. Standart logoları (Nintendo logosu, quality seal logos vs) vektörel olarak oluşturmuştum, onları da kullanarak etiket görselini elimden geldiğince düzenliyorum. Sonuçta işin zevkli tarafı da bu zaten

Sonra bu görsel tasarımını etikete basıyorum (Tanex A4 etiketi A6 boyutunda kesip kullandım)



... ve etiketi 80 micron 42 micron laminasyon jelatini ile kaplıyorum.



ve son olarak cetvelle fazlalıklarını kesip köşeleri makasla düzeltiyorum.



Etiketimiz hazır

[yavuzg]

Bir tavsiye daha

Etiketi dikey değil yatay yani uzun kenara hizalayarak yapıştırın. Aksi taktirde etiketi yamuk yapıştırma riskiniz var (denendi )



Ve kartuşumuz hazır





Son olarak çoook az Novus 2 kullanarak hem etiketi hem de kartuşu son defa parlatıyorum.



Bu şekilde istediğiniz ama gerek fiyatı yüzünden alamadığınız gerekse de piyasada bulamadığınız oyunları arşivinize katıp zaman zaman oyun keyfi yapabilirsiniz.



Ve yine tüm bunları yapmamın bir başka sebebi de Pixels filmini 10'uncu defa seyrettikten sonra "baba hani Donkey kong kabini yapacaktın" diyen kızımdır Bugün kendisiyle uzun uzun DK oynadık, vakit geçirdik. Emulasyonla PC başında yapamayacağını bir başka deneyim

[Voltron]

Mükemmel çalışma elinize sağlık.

Nintendo Soccer, Tennis ya da klon nes oyunlarını feda edebiliriz demek ki

Sırf snes te aynı şeyi yapmak için bir düzine 27C160 ve 27C322 sipariş ettim, elimdeki programlayıcıların desteklemediğini görünce hevesim kursağımda kaldı. Hemen şu soccer'i Flintstones'e çevirmeliyim

[mesa]

Belgesel tadinda calismalar ustalik diz boyu ustam ablada ilk resimde Before after olayi buyuyor allah uzun omur versin bizim kizda atericigillerden

[gyneco]

Projelerinizi takip ederken çok şey öğreniyorum. Bir müddet proje olmazsa beklemekten yoruluyorum:)
Emeklerinize sağlık. Böyle çalışmalarınızı mükemmel şekilde paylaştığınız için de çok teşekkürler.
İyi ki varsınız.

[Decypher]

Tek kelimeyle harika, açtığın her başlıkta yeni bir şeyler öğrenmenin keyfi cidden tarifsiz Ellerine sağlık yavuzg.

[WildLord]

Muhteşem! Ellerine sağlık üstad.

[Cengiz Demir]

Üstad eline sağlık. Gece baktım konuya daha ilk mesaj vardı.
Sabah keyifle okudum projeyi.

[izmirmaster]

maşallah ustalık + sanat başka birşey benim gibi çekirgeler en fazla koli bandı ile kaplama yapıyorum hocam teknik çalışıyor işçiliğe 10 üzerinden 1.000.000