Özet: Olabildiğince düz, olabildiğince en standart formatlara sadık kalsaymışım keşke.
Commodore'la ilgili bazı dosyalarım 3.5"lik DOS disketlerindeydi. Hadi hem onları kurtarayım hem de bir bakayım neler varmış diye disketleri çıkardım bugün.
İşte çıkan sorunlar:
Sorun 1: Disketleri 2M ile formatlamışım. 2M, 2MDOS 1.44"lük disketleri 2MB'a formatlamaya yarayan bir utility idi. 720KB'lık'ları da 1066KB civarına formatlıyordu. Neredeyse tüm disketleri bu şekilde formatlamışım. Haliyle normal yollarla okuyamadım.
Sistem disketi görünürde yoktu. Disketleri tek tek yoklayıp sistem disketi veya açılabilir bir disket arama işlemi sonuç vermeyince İnternet'ten DOS disketi indirip yazma, ve bir yerlerden 2m/2mdos programlarını bulma fikri daha cazip göründü. Gelgelelim. Bu 3.5"lik disketler pek sağlam değil. Anca beşinci disket sağlam çıktı da formatlayabildi
www.allbootdisks.com 'dan indirdiğim DOS boot yapıcı.
Bu arada 3.5"luk disket temizleyici disketimi de bulmuştum. Disket sürücüyü bununla temizledim. Bu temizleme disketlerini bugün bulabilir miyiz bilmiyorum...
Sorun 1.5: 2Mdos programını bulamayınca bunu boşuna yapmış oldum. Tekrardan disketlere dönüp iyice bir kontrol edince bir tek adet 2M'li sistem disketi bulabildim. (Sonradan İnternet'te buldum gerçi:
http://en.wikipedia.org/wiki/2M_%28DOS%29 . Aceleyle bakınca gözden kaçıyor)
Yalnız, günümüz disket sürücüleri 80. track sonrasında sorunlu gibi. 2M'le formatlanmış disketlerin yalnızca bir kısmını görüntüleyebildim.
Sorun 2: Kopyalamaksa ayrı bir işkence: Gözden çıkarılabilir bir disket bul, formatla, hata versin, başka disket bul, formatla, gene hata versin,... nihayet bir tanesini 1.44MB ile formatlayabil. Ve 2M'li disketteki dosyaları copy filanca b: ile kopyalamaya çalışma hatasına düş!.. Kaç defa A: B: A: B: ... disket değiştirdiğimi hatırlamıyorum.
Hard diske kopyalayamıyorum, çünkü bu sistem disketini daha yeni bulmuşum ve çokça GB'lik SATA HD'yi tanımasına olanak yok. İlgili bir driver bulsam bile bu diske bir şey yazma niyetim yok...
Kısaca bu disketleri kopyalayabilmek için 32GB'den düşük PATA bir HD bulmak gerekecek.
Sorun 3: Text dosyaları slim diye bir DOS utility ile sıkıştırmışım. Hangi text dosyayı type dosya.txt ile görüntülemeye çalışsam "=SliM"den başka bir şey göstermiyordu. Slim programını başka bir diskette görünce uyanabildim duruma... Aradan geçen 20 yılda unutmuşum sıkıştırdığımı...
Bu disketler 1988-1995 yılları arasından. Bu 20-25 yılda bunları okuyacak ortam olsa bile okumayı iyice zorlaştıracak iki uygulama yapmışım:
Uyumsuz bir disket formatı ve uyumsuz bir sıkıştırma.
Bundan 25 yıl öncesi bu kadar ulaşılmazken 25 yıl sonrasında, 2039 yılında bugünkü hangi dosyalarda ne sorunlar yaşayacağım merak konusu...
Kendime birkaç ders çıkardım:
- Donanımlarını atma (örneğin, 2040'lı yıllarda bir flash disk/USB disk takabileceğimiz USB portlu güncel bir cihaz bulabileceğimizi hiç sanmıyorum).
- Dokümanları olabildiğince ASCII olarak bulundur.
- Dokümanları sıkıştırma.
- 5.25" veya 3.5" disketleri 2040 yılında da kullanmak istiyorsan alüminyum folyoya sar.
- Disket sürücüleri gözün gibi koru.
- Evernote vb. online servislere güvenme. 25 yıl içinde nice bulutlar buhar olabilir, mutlaka sade, standart, yaygın formatlarda lokal yedek bulundur.
- Yok olmasını istemeyeceğin dökümanları veya program assembly dökümlerini kağıda baskı al (OCR işlemi her geçen yıl daha da kolaylaşacak nasıl olsa. Bir disket okunamaz hale geldiğinde genelde tüm içerik kayboluyor. Kağıda kahve bile dökülse yazılanı kurtarmak daha mümkün).
- Küçük boyutlu veri depolama disketlerini, USB'lerini vb. atma!.. Olasılıkla ileride de retro merakına devam edeceğiz, bir takım cihazlar keşfedeceğiz ve o cihaz yalnızca kısıtlı bir miktarda bir kapasiteyi destekleyecek... Örneğin, 720KB'lik 3.5" disket ihtiyacı doğdu bugün ve hepi topu 5-10 tane varmış elimde...
İleride belki bir retromuza 2GB veya daha düşük bir SDCARD gerekecek ve haliyle 2040 yılı bitpazarında sadece 128 petabyte'lıklarını bulabileceğiz
İşte böyleyken böyle...
Genel Kategori
