sonraki »

[мemrah]

Selam

Basliga CRT "ekranlar" arasi kalite farki yazdim cunku bu tabire hem monitorleri hem de TV'leri dahil etmek istiyorum. Soyle ki, biz Amiga ile hasirnesir olmus insanlar olarak biliyoruz ki zamaninin en populer monitoru olan Commodore 1084 aslinda, PAL standartlarinda bir CRT ekrandan baska birsey degildi. Yani bir televizyondan tek farki vardi; tuner icermiyordu. Gerisi standart bir TV ile hemen hemen ayni idi. Simdi, mantik yuruttugumuzde, her ikisini de RGB'den retro cihazimiza bagladigimiz zaman, ayni boyutta tuplu bir TV ile 1084 arasinda kalite ve cozunurluk farki fazla olmamali degil mi?

Ancak su anda elimde sifir ayarinda 37 ekran bir TV var ve ben bunu SCART uzerinden RGB olarak Amiga'ya ve Spectrum'a bagladim. Her ikisinde de son derece keskin goruntu almama ragmen, ekrandaki pixeller gozume cok buyuk gorunuyor. Sanki eskiden 1084 kullandigim zamanlarda hic boyle degildi. Iki secenek var. Ya cok uzun zamandir cok yuksek cozunurluklu VGA monitorler kullandigim icin 1084'un goruntu kalitesini unutmusum ve gozume batiyor, ya da bu TV'nin pixel dot-pitch'i dev gibi. Ne yazik ki 1084'um artik benimle degil o yuzden iki ekrani yan yana calistirip deneyemiyorum ama sizlerin boyle bir tecrubesi oldu mu diye merak ettim. 37 ekran bir TV ile 1084 arasinda cozunurlukte fark hissedeniniz oldu mu?

Not: Hatta belki farkli marka 37 ekran CRT TV'ler arainda da fark olabilir. Elimde bir tane daha 37 ekran olsaydi keske. Benim eski 1084'um Philips tarafindan uretilen modellerdendi. (ilk kasa, mono sesli olanlardan)

[LW3D]

Amiga 1200'le beraber 37 ekran Sony TV almıştım. Hem TV izlerim, hem Amiga 1200 ile kullanırım diye. Bahsettiğin gibi bir sorun hiç bir zaman gözüme çarpmadı. Hatta 1084'den daha iyi olduğunu bile çok defa düşünmüşümdür (1084S ses olarak daha iyidir.)

Bence CRT'lerin yapısına göre farklılık olabilir. Misal, kullandığım 37 inch Trinitron olduğundan, başka bir ekrandan daha iyi olabilir. Eskiden monitorlerde piksel aralığı olarak adlandırdığımız bir kavram vardı (sende yazmışsın). Belki bununda bir etkisi vardır...

[мemrah]

Misal, kullandığım 37 inch Trinitron olduğundan, başka bir ekrandan daha iyi olabilir.

Onu ben de dusundum. Bendeki TV Trinitron tuplu degil, Shadow Mask tuplu. (Standart tup yani) Ama hatirladigim kadariyla 1084 de Trinitron (Apperture Grille) tuplu degil. Emin degilim ama sorun bana da pixel araligi gibi geliyor. Sanki 1084'unki su anda kullandigim 37 ekran TV'ninkinden daha iyiydi gibi.  Ama hani oyunlarda da olur ya eskiden oynadigimiz oyun aklimizda cok guzel kalir. Yillar sonra acinca hayal kirikligina ugrariz bu benim aklimda daha guzel kalmisti diye. Belki de o tur bir efekt yasiyorum. Ondan emin olamadim. Dedigim gibi keske bir de 1084 olsaydi da yan yana deneseydim.


Edit: Su anda bakiyorum, resmen dikkat edince tek tek pixelleri goruyorum yahu Bir de 50Hz oldugunu hissettiriyor.

[Simon (Özay Turay)]

Pikselleri bağırmak da istiyor musun?

[xeon83]

pixel değilde nokta aralığı denirdi diye hatırlıyorum. 37 ekran televizyon dandik birşeyse nokta aralığının büyük olmasından kaynaklanıyordur..

[Gokhan Ozkan]

Amıgayı scartan bağladığımız CRT televiyon ların görüntü kalitesinde bariz fark oluştuğunu zamanında gözlemiştik.
Arkadaşım Much 1 evindeki Sony 72 ekran trınıtrondaki Amıga nın bağlandıktan sonraki  görüntü kalitesini evdeki vestel 70 ekranda Amıgayı bağlayınca göremezdim. Tüpten dolayı olan  Görüntü kalitesi farkı belirgindi.Renkler, detaylar Sony de çok daha iyi idi. Ses kalitesi farkı ayrı bir konu olduğu için ona değinmeye bile gerek  yok.

[wizofwor]

8 kanallı kumandasız Toshiba TV'm vardı. Hani daha sonra Arçelik'inde ürettiği beyaz renkli, berberlerde bakkallarda falan bolca olan ufak TV'den. Bir punduna getirip Master System'i salondaki Trinitron TV'ye bağladığımda X-Men oyunundaki topladığımız enerjilerin DNA ipliği olduğunu farketmiştim. Toshiba'da yanıp sönen kareler seçiliyordu sadece.

[witchdoktor]

8 kanallı kumandasız Toshiba TV'm vardı. Hani daha sonra Arçelik'inde ürettiği beyaz renkli, berberlerde bakkallarda falan bolca olan ufak TV'den. Bir punduna getirip Master System'i salondaki Trinitron TV'ye bağladığımda X-Men oyunundaki topladığımız enerjilerin DNA ipliği olduğunu farketmiştim. Toshiba'da yanıp sönen kareler seçiliyordu sadece.

Enerjilerin DNA ipliği olduğunu farkettiğinde daha bir motive olmuşsundur

[LW3D]

DNA ipliği olduğunu anladığında, moleküler biyoloji okumaya karar verdi

@memrah : Trinitron oldukça başarılı bir teknolojiydi. O dönem üretilen tüplerden kaynaklanan bir durumdur diye düşünüyorum. Daha sonradan çıkan sıradan CRT tüpler bencede bariz başarısızlar.

[CommodoreFan ®]

Trinitron konusu cidden bambaşka. Salonumuzda 70 ekran bir trinitron yaklaşık 12 sene sorunsuz çalışmıştı, ben de o zamanlar ucuz bulup sıfır aldığım 37 ekran bir trinitron'u geçenlerde kutusundan çıkardım şu an retro odamda kullanıyorum, görüntüsüne tek kelimeyle hayranım. Genelde dreamcast bağlı oluyordu ama son dönem özayturay sayesinde ps2 usb hdd olayını çözdüğüm için hasret kaldığım ps2 oyunlarının tadını çıkarıyorum  Wii bağladığımda da görüntüsü güzel geliyor ama wiimote'u ufak ekranda kullanmak pek keyifli değil.

CRT ekranlarda kalitenin ne kadar önemli olduğunu şöyle açıklayayım, zamanında beko siesta televizyonumuza bağlı bir amiga 500'de future wars oynarken, duvardaki haritaya bir türlü pin saplayamamıştım çünkü o ufacık kırmızı nokta tv'de görünmüyordu, imleçi üzerinde gezdirirken tesadüfen keşfetmiştim. Olayı o kadar merak ettim ki disketleri kapıp 1084'ü olan bir arkadaşa gitmiştim, orada kabak gibi belli oluyordu Piksel aralığı vs. ne deniyor bilmiyorum ama crt'lerde böyle farklar var.

[commander64]

Pixel aralıklarının Tv'de ve 1085'de 0.39
1084 ve 1084s' de 0.28 olması lazım

[tolga abaci]

Aslında bu nokta aralığı olayı renkli CRT ekranların bir özelliği. Ben de bilmiyordum, şimdi araştırıp öğrendim, shadow mask yöntemini anladığım kadarıyla açıklamaya çalışayım:



Farklı renklerde görüntü alabilmek için, CRT'den çıkan elektron ışınlarının farkli renkte ışık veren fosforlara (kırmızı, yeşil, mavi) vurması gerekiyor. Fosforları ekran yüzeyinde gibi kabul edebiliriz. Bir "tüpün" içinde aslında üç ayrı elektron tabancası var, bunların her biri farklı bir renge karşılık geliyor. Resimden de anlaşılacağı gibi, fosforlar ve shadow mask'taki delikler öyle ayarlanmış ki, kırmızıya karşılık gelen ışın her zaman kırmızı fosfor üzerine, yeşil ışın yeşil fosfora, mavi ışın mavi fosfora düşüyor. Shadow mask'ın buradaki temel görevi, ışınlar satır üzerinde yana doğru hareket ederken (yani tarama yaparken) ışınların yanlış fosfor üzerine düşmesini engellemek, örneğin, yeşil fosfor için olan ışının kırmızı fosfor üzerine düşmemesini sağlamak. Tekrar hatırlayalım, ışınların rengi yok, renk ışının çarptığı fosfora göre oluşuyor.



Yukarıdaki resimde büyütülmüş olarak fosforların yerleşimini görüyoruz. Nokta aralığı burada devreye giriyor, shadow mask'taki delikler ve fosfor pattern'inin sıklığı, bir nevi monitörün maksimum çözünürlüğünü belirliyor. İstediğimiz kadar detaylı analog sinyal gönderebiliriz monitöre, ama sinyaldeki önemli detaylar, nokta olmayan yere, boşluğa düşüyorsa, o zaman monitör o detayları görüntüleyemez.

Neyse, shadow mask yöntemi ana hatları ile bu şekilde... Bir ara Trinitron'u (Aperture Grille) da öğrenir onu da anlatırım isterseniz (ya da bir başkası benden önce davranmazsa) .

[Gokhan Ozkan]

Trinitron konusu cidden bambaşka. Salonumuzda 70 ekran bir trinitron yaklaşık 12 sene sorunsuz çalışmıştı, ben de o zamanlar ucuz bulup sıfır aldığım 37 ekran bir trinitron'u geçenlerde kutusundan çıkardım şu an retro odamda kullanıyorum, görüntüsüne tek kelimeyle hayranım. Genelde dreamcast bağlı oluyordu ama son dönem özayturay sayesinde ps2 usb hdd olayını çözdüğüm için hasret kaldığım ps2 oyunlarının tadını çıkarıyorum  Wii bağladığımda da görüntüsü güzel geliyor ama wiimote'u ufak ekranda kullanmak pek keyifli değil.

CRT ekranlarda kalitenin ne kadar önemli olduğunu şöyle açıklayayım, zamanında beko siesta televizyonumuza bağlı bir amiga 500'de future wars oynarken, duvardaki haritaya bir türlü pin saplayamamıştım çünkü o ufacık kırmızı nokta tv'de görünmüyordu, imleçi üzerinde gezdirirken tesadüfen keşfetmiştim. Olayı o kadar merak ettim ki disketleri kapıp 1084'ü olan bir arkadaşa gitmiştim, orada kabak gibi belli oluyordu Piksel aralığı vs. ne deniyor bilmiyorum ama crt'lerde böyle farklar var.

Bende hala 87 Ekran Sony trınıtronu sorunsuz bir biçimde kullanıyorum. Zaman zaman TV nin kapladığı alan  yüzünden, Led TV yegeçmeye düşünsem bile, Led TV de Amıganın görüntüsü bu kadar iyi olmayacak diye vaz geçiyorum.

[wizofwor]

Shodow mask tipi ızgıranın patenti Philips'te olduğu için Sony Trinitron ızgarasını tasarlamıştı. Trinitron ekrana büyüteçle baktığında pixelleri göremezsin. Ama ızgarayı üstten ve alttan tutan telleri görebilirsin. Diğer CRT'lerde dikkatli baktığında petek şeklinde pixselleri farkedebilirsin.

Nokta aralığı da bu peteklerin boyu oluyor. Nokta aralığı arttıkça görüntüdeki blur efekti (optimistik bakış açısıyla hardware anti-aliasing) artıyor.

[Simon (Özay Turay)]

Aslında bu nokta aralığı olayı renkli CRT ekranların bir özelliği. Ben de bilmiyordum, şimdi araştırıp öğrendim, shadow mask yöntemini anladığım kadarıyla açıklamaya çalışayım:

Güzel bilgiler, ancak bu kadar sade anlatılabilirdi. Teşekkürler.