sonraki »

[witchdoktor]

@Leon

Bu arada yanlış anlaşılma olmasın, A1200 ile 56KHz samplerate kullanmak mümkündü (DoubleScan video modlarıyla birlikte).

1995'de PC'ye geçtiğimde hala Amiga kalitesinde müzik (mod) dinlemek mümkün değildi. PC donanımının mod'ları Amiga kalitesinde dinletebilmesi 1997 civarında idi.

Bunun dışında PC'ler CD audio'yu ses kartlarındaki mixer sayesinde cd-in'den gelen sesi mixer'den geçirerek (kendisi bu sesi üretmiyordu) oparlöre veriyorlardı.

Leon'a katılmamak mümkün değil. A1200'ün en büyük hayalkırıklıklarından biri özlemini duyduğumuz 44KHz/16bit/8kanal gerçek stereo ses desteğini sunmamasıydı (bu arada Paula'nın gerçek stereo panning yapmaması da ayrı bir can sıkıcı konuydu, 2 gerçek stereo kanal sayılabilir). Bu ses desteğine ek olarak standart olarak 2MB 32bit fastram + 256 renk chunky grafik modu da içerse muhtemelen Commodore firması en azından 2 yıl daha batmazdı. En azından Apple kadar olmasa da niş marketlere hitap eden marjinal bir firma olarak devam ederdi.

[gprs78]

anladığım kadarı ile batmak için ne gerekiyorsa yapmışlar yalnız nihayetinde adamlar ileri görüşlüymüş amiga/commodore olayı mutlaka bitecekti adamlar demiş biz unumuzu eledik eleğimizi astık (dünyanın en çok satan pc lerini yaptılar)kim napıyorsa yapsın. şu anda bütün pc ler aynı mimari ve işletim sistemini kullanıyorlar (ruhsuz)açıkçası bir amiga/commodore da windows kullandıktan sonra bi manası yok mac bile artık windows a geçti. hatta intel işlemciye . Artık herkes iyi birşey yapmaya değil satışları artırmaya insanları nasıl tüketime yönlendiririz bunların hesabını yapıyor dvi - hdmi , full hd , çift çekirdek 4 çekirdek , crossfire - sli daha bi dünya örnek verilir .

[Alpyre]

@Leon:
Yazdıklarından şu çıkıyor:
"Commodore, Paula Çipi yüzünden batmıştır..."

Ben de buna katılmıyorum... Yanlış çünkü... Nokta.

[Leon]

@Leon:
Yazdıklarından şu çıkıyor:
"Commodore, Paula Çipi yüzünden batmıştır..."

Ben de buna katılmıyorum... Yanlış çünkü... Nokta.

Bir büyük sebep de, Paula ses cipinin 16-bit'e güncellenememesidir. 8-bit ses kalitesini uzun süre yeterli gören öngörülü(!) Commodore yöneticileri, gümbür gümbür gelen PC multimedya devriminin karsisinda (hatirlarsaniz PC Speaker ile idare eden 386 - 486 PC'lere bir ses karti, bir cift hoparlör, bir mikrofondan olusan multimedya paketleri satilirdi) hic bir sey yapmamalaridir.

Ne demisim:

Bir büyük sebep de,

Lütfen yazdiklarimi tekrar okuyunuz. Eger yazdiklarimdan Commodore'un sadece Paula cipi yüzünden battigi anlamini cikariyorsaniz yapacagim bir sey yok artik. Ben batmasinda etken olan sebeplerden birine degindim. Bunun haricinde bir sürü neden daha var. Bu da en önemlisi degil.

Ben Commodore'un batma sebeplerinden sadece bir tanesine teknik bir yaklasim getirdim. Olaya nicelik boyutunda degil, endustriyel nitelik boyutunda yaklastim.

Ben de biliyorum, 1987'den beri müzik yaptigimi, 90'larin basindan bugüne bilgisayar müzigiyle profesyonel anlamda ilgilendigimi söyleyip bunlari desteklemeyi.

Custom chip'lerin yetenekleri, kalitelerini tamamen konunun disinda birakip sektörel anlamda bir hamle yetersizliginden bahsettim.

Once ne yazildigini okuyup anlayalim ve sayfalar dolusu polemik baslatmadan önce düsünelim.

Bu adam kimin nesi, burada ne yapiyor, bol keseden mi salliyor, yoksa bir seylere dayanarak mi konusuyor diye bir kendimize soralim.

Sözlerimize de "yanlis" "cok yanlis" gibi baslamayalim mümkünse. Konunun özünden uzaklastiriyor bu hitap bicimi ve üslup malesef.

[Alpyre]

Sevgili Leon,
Amacım kırıcı bir uslüp takınmak veya polemik yaratmak değil... Ancak bir önerme bana göre yerden göğe kadar yanlışsa, başka ne diyebilirim.

Bir büyük sebep de, Paula ses cipinin 16-bit'e güncellenememesidir. Commodore yöneticileri, gümbür gümbür gelen PC multimedya devriminin karsisinda hic bir sey yapmamalaridir.

Anlaşılan o ki kast ettiğimi kısa cümlelerle anlatmak mümkün olmuyor... Uzunca yazıyorum o zaman...

Bir kere hiç birşey yapmadılar diyemeyiz... 16bitlik ses çipi Mary'yi tasarlamış olmaları birşeyler yaptıklarını gösterir...

Hadi kabul edelim ki Paula'nın 16bitlik olmaması Commodore'un batma sebeplerinden biri olsun... Diğerleri ne? Disket sürücünün HD okuyamaması, Alice'in bir ekrana 256'dan fazla renk koyamaması filan mı? Maç bittikten sonra Erman ile Şansal gibi yorum yapmak kolay... Hadi bi deneyelim hocam...

Paula'nın 16bit'lik olması ve bu yeniliğin uygulamaya geçirilmesi demek, bir oyunun ya da multimedya etkinliğinin, ses ile ilgili disk ve bellek gereksiniminin iki kat artması demek. Öyleyse pahalı olan bu bileşenleri de biraz arttırmak lazım...

Farz edelim ki Commodore dişinden arttırdı, tüm kredisini kullandı ve tüm A1200'leri,
060 işlemci,
16bitlik ses çipi,
Daha üstün grafik çipleri
HD disket sürücü,
1x CD sürücü,
8 MB Ram,
ve 200 MB sabit diskle piyasaya sürmüş olsaydı? Keşke yapsaydı... Batmayacak mıydı yani?

Öyle bir makina ki, PC'ler aynı gelişim süreciyle ilerlemiş olsa performansına erişmeleri nerden baksan 8 yıl sürecek...

Bu makina ucuz olacak mıydı? Hadi ucuza sattılar diyelim. Bu makinayı peynir ekmek gibi satabilecekler miydi? Hadi diyelim ki iki yıl süper sattılar... Herkes PC'den vazgeçti de Amiga aldı. Öyle bir makina ki 8 yıl başka birşey almanıza gerek yok!

Eee? Yazılım sektörüne girmemişsin, oyun sektörüne girmemişsin? Diğer 6 yıl personelin maaşını ne satıp ödeyeceksin?

Bunu bir tarafa koyalım, daha pazarlama aşamasında büyük zaafiyetlerin var...

Bir kere batmak istemiyorsan, rekabetin kızıştığı bir ortamda, öyle bir ürün yapacaksın ki tüketici almaya ikna olacak... Etkin pazarında, etkili reklam ve promosyon kampanyan olacak... Bundan daha da önemlisi ürününü distribütörlerin de, perakendecilerin de satmak için can atacak...

Ben ilk A1200'ümü almaya dönemin PC'leriyle karşılaştırarak karar verdim. Çevremdekilerin baskısını bir tarafa bıraktım, inanır mısınız satın almaya girdiğim dükkanın sahibi bile, "bu oyun bilgisayarıdır, sana aynı fiyata şöyle bir PC verelim, daha ciddi işler yaparsın" diyorsa... Bu işte bir yanlışlık vardır.

Ben o dükkan sahibine şunu sorabilmiştim:
"O zaman aç da bana şu makinada ciddi birşeyler yap"
önce GW basic açmış, sonra da Wolf3D... (tıkırt tıkırt blip blip)



Hadi ben biliyordum Amos'u, DPaint'i, Protracker'ı, eşsiz Amiga oyunlarını... Peki diğer tüketici neyi ne kadar biliyordu?

Arkadaşlarım PC tercih ettiler, Amiga oyun bilgisayarı ya... Ses çipi 8 bit ya ...
Ne yazık ki yaptıkları düzenli upgrade'lere rağmen, benim sahip olduğum multimedya deneyimine erişmeleri 4 yıl sürdü...

Adamın da suçu yok... Demek ki adam PC satarak daha çok kazanıyor... Onu satmak istiyor... İşte Commodore'un birşeyler yapması gereken konu buydu... Yani pazarlama...

Bu o zamanlar yeni yeni ev bilgisayarı kültürüne geçen Türkiye pazarındaki durumdu, kimbilir diğer ülkelerde durum nasıldı? İyi değilmiş ki battı... Donanım konfigürasyonu kötü diye değil...

[witchdoktor]

@Alpyre

PC'ler özellikle 92-93 yıllarından itibaren 'multimedya' özellikleri kazanmaya başladılar. Zaten markadan bağımsız jenerik yapıları itibarıyla toplamda Amiga'dan yüzlerce kat fazla satılmaları, CBM'ninse Amiga'da tekel konumunda olması aranın fersah fersah açılmasına yol açtı. Amiga'daki korsan oyun kullanımının iyice yaygınlaşması da firmaların PC piyasasına kaymasına yol açtı. Son yıllarda Amiga'ya büyük firmalar tarafından ya oyun yazılmaz oldu veya PC'den gecikmiş ve kötü 'port'lar yapılır oldu. Amiga'nın son yıllarında dahi HDD makinelerde standart değildi. Sierra vb firmaların oyunları 10-12 diskette (tak-çıkar işkencesi), renk sayısı 256'dan 32'ye düşürülmüş (bellek sorunları nedeniyle EHB modu dahi kullanılmıyordu) şekilde Amiga'cılara sunuluyordu. Artan kullanıcı sayısı ve büyüyen piyasa düşünüldüğünde bilgisayarda oyun denildiğinde artık PC akla geliyordu. 3D oyun furyası ve Amiga'nın planar bitmap yapısı da zaten CPU olarak geride kalmış sisteme son darbeyi vurmuş oldu. Konsol olarak da Genesis ve SNES'in başarılarına ek olarak Sony'nin PlayStation'u sürmüş olması da cabası.

Yani 92'den sonra Amiga 1200'ün gelmesi kurtarıcı olmadı. A1200 ve AGA 1991'de gelmeliydi (chunky bitmap modu ve 8 kanal 16bit ses desteğiyle, 1MB chipram + 1MB 32bit fastram ile). Amiga donanım üretimini lisanslamayla 3. parti firmalara açık hale getirmeliydi. 1993 yılında da AAA'yı patlatsaydı belki Apple gibi hala devam ediyor olabilirdi (kimbilir sonrasında da Apple gibi farklı bilişim kulvarlarına el atardı, tabi ki petrol dışında). Ama üretim maliyetleri artık belli grup bilgisayarlara yönelik çip vb geliştirmeyi rantabl olmaktan çıkarmıştı, eninde sonunda PC'ye yenik düşüleceği aşikardı.

[haydar_abi]

witchdoktor yurttaş o dedikleriniz zaten commodoreden sonra gerçekleşti.
Diyorum ki adamlar zaten PCde üretiyorlar. O yıllarda 2mb PC de kral sayılıyor zaten. Bu arada fabrikalarının en önemlisi Filipinlerde olan firma malesef siyasal çalkantılardan da etkilendi. Malların geç gelmesi noel pazarına yetişmemesi vb....

[LW3D]

@Alpyre

 Artan kullanıcı sayısı ve büyüyen piyasa düşünüldüğünde bilgisayarda oyun denildiğinde artık PC akla geliyordu. 3D oyun furyası ve Amiga'nın planar bitmap yapısı da zaten CPU olarak geride kalmış sisteme son darbeyi vurmuş oldu. Konsol olarak da Genesis ve SNES'in başarılarına ek olarak Sony'nin PlayStation'u sürmüş olması da cabası.

Playstation'ın çıkışı daha geç bir döneme rastlıyor aslında...Oyun konsolu olarak CD32 çok başarılı bir cihazdı. Hem SegaCD'ye, hem SNES'e büyük üstünlük sağlamıştı. Ingiltere ve Almanya Commodore'un kar elde etmesi ve Commodore UK'nin commodore'u satın alma isteğinin ardında yatan buydu. Amiga'yı oyun pazarında yarıştırdılar ama ondan oyun konsolu yapmayı, firma batarken akıl ettiler. Şimdi oyun konsol sektörünü çok rahat gördüğümüzden, onların öngörüşsüzlüğüne laf etmek doğru olmaz. ama daha önce dediğim gibi, oyun dışında çok ciddi varlık gösteremeyen bilgisayarın sonu budur..

[Alpyre]

@LW3D
Aynı fikirdeyim LW3D. Üzerinde Commodore yazan her şeyi çılgın gibi takip etmeme rağmen, CD32 gibi zamanının ötesinde süper bir oyun konsolunu, dünya gözüyle ilk kez geçen ay Defleppard'ın dükkanında görebilmiş olmam anlamlı olmalı. Ellerinde çok iyi cihazlar vardı, pazarlayamadılar...

Talihsizlikler, zamanlama hataları, promosyon ve büyük reklam kampanyalarından kaçınan tuhaf bir yönetim şekli...

Ama dediğim gibi, maç bittikten sonra yorum yapmak kolay...

[Leon]

Adamın da suçu yok... Demek ki adam PC satarak daha çok kazanıyor... Onu satmak istiyor... İşte Commodore'un birşeyler yapması gereken konu buydu... Yani pazarlama...

Evet Alper ayni seyi söylüyoruz zaten. Pazarlamanin en önemli fonksiyonlarindan birisi, DOGRU zamanda, DOGRU ürün veya hizmetin piyasada bulunabilir olmasini planlamaktir.

Oyle miydi? Degildi. Ben demiyorum ki gelistirmediler. Gelistirdiler ama gec kaldilar. Piyasaya cikarmak icin gec kaldilar.


witchdoctor ne diyor?

Yani 92'den sonra Amiga 1200'ün gelmesi kurtarıcı olmadı. A1200 ve AGA 1991'de gelmeliydi (chunky bitmap modu ve 8 kanal 16bit ses desteğiyle, 1MB chipram + 1MB 32bit fastram ile). Amiga donanım üretimini lisanslamayla 3. parti firmalara açık hale getirmeliydi. 1993 yılında da AAA'yı patlatsaydı belki Apple gibi hala devam ediyor olabilirdi (kimbilir sonrasında da Apple gibi farklı bilişim kulvarlarına el atardı, tabi ki petrol dışında). Ama üretim maliyetleri artık belli grup bilgisayarlara yönelik çip vb geliştirmeyi rantabl olmaktan çıkarmıştı, eninde sonunda PC'ye yenik düşüleceği aşikardı.

Aynen bunu diyorum iste. Ellerindeki 1200 ve 4000 stogunu bitirmeye calisirken hala tüketicinin 8-bit olayini "yiyecegini" sandilar. Ama yemedi tüketici.

Olay tüketicide biter. Tüketici bir yerden 16-bit bulup istiyorsa, bayi ve dagitim kanallari ne yapar eder o 16-bit'i vitrine koyar.

Kendin de yazmissin, PC klonlarinin daha etkin bir satis-dagitim ve destek kanali mevcut oldugundan, bu sistemdeki adam daha cok para kazaniyor.

Ya o kadar iyi hatirliyorum ki;

1996 yilinda Amiga Technologies'in patronu Petro Tsyschenko ile telefon görüsmesi yapmistim. Adam Türkiye'ye Hurriyet gazetesinin yöneticileriyle görüsmek icin geldigini söylemisti. Görüsme sonunda isler yolunda gitseydi, Hurriyet kuponla Escort Pentium 100 PC'leri vermek yerine Amiga Magic Pack verecekti. Bu telefon görüsmesini yaptigimda Escort'ta calisiyordum. Hurriyet neden PC vermeyi tercih etti?

Bir tarafta, CANLI, damarlarindan kan akan bir yapi, diger tarafta damarlar tikanmis, muallakta bir yapi. Macin sonucu o kadar belli ki.

Bir de Amiga 600 fiyaskosu var ki, bu forumda daha önce de tartisilmisti. Bu cihaza hic bulasmayip, bicak gibi kesip direk witchdoctor'un yukarida söyledigi hamleyi yapmalari lazimdi.

Yeni bir 1200 lazimdi.

Derdim tüm nedenleri tespit etmek ve siralamak degil. Ses cipinin (daha dogrusu ses teknolojisinin) bu nedenlerden SADECE biri oldugunu düsündügüm icin yazdim bunlari.

[wizofwor]

Madem başlık Commodore eleştirisine döndü. İşletim sisteminden de bahsedelim arkadaşlar. AmigaOS'da memory protection olmaması, yani işler kötü gittiğinde tek bir taskın bütün sistemi kolaylıkla crash edebiliyor olması Amigayı iş dünyası için güvenilmez bir cihaz haline getiriyordu. Bu aslında her hangi bir görevin bir diğerinin hafıza alanına rahatça erişebilmesini sağlayarak. Preemptive multitask'ın verimli bir şekilde yapılamabilmesini de sağlıyordu. Ama aynı zamanda alakasız bir yazılımın guru verip bütün çalışmalarını uçurma ihtimalini de doğuruyordu. Bu konuda Commodore hiçbir şey yapmadı sanıyorum. İş dünyası için önceleri CP/M, bir ara Unix son dönemlerde de MS-DOS önerdi. OS4 geliştirilirken bile yabancı forumlarda memory protection'ın yapılıp yapılamayacağı tartışmaları hararetle sürüyordü. Sanıyorum Hyperion tarafından sonunda bu özellik eklendi. OS4 kullanan arkadaşlar biliyorlarsa söyleyebilirler.

PC'ler iş hayatında bu kadar popüler olunca gerisi de çorap söküğü gibi geldi. İşte PC kullanan insanlar ev de de aynı makinadan istedi. Çocuğunun bu cihazı öğrenmesini istedi. vs. vs.

Commodore başta işletim sistemi olmak üzere yazılım açısından çok geriydi. Commodore logolu oyun kasetlerinden sanıyorum hepimizde vardır veya olmuştur. İçlerinde astreoids tarzı basit oyunlar olurdu ama olsun. Siz hiç WB disketleri hariç Commodore logolu Amiga disketi gördünüz mü?

[Leon]

1991 yilinda üniversiteye basladim. Bilgisayar laboratuarinda 286, 386 cihazlar vardi. 386'larda Windows 3.1, MS Word ve Excel oldugu icin cok popülerlerdi. Cünkü görüntü daha renkliydi, daha parlakti. 286 platformunun üstüne bir devrim gibi gelmisti 386'lar. Monitörler de degismisti cünkü. VGA monitörler pazarlama kampanyalarinin önemli bir parcasiydi. EGA, CGA'nin üstüne kan gibi gelmisti.

Amiga, isletim sistemi ve donanim olarak bu cizdigim görüntünün daha ötesinde bir bilgisayardi. VGA konusu haric. Amiga'ya VGA monitör baglamak ve verim almak kolay degildi. Is dunyasinda da calisanlarin masasina televizyon koymak istenmezdi.

Ama, isin dikkat ceken kismi, universite laboratuarlarina ve sirketlere PC'ler 286'lar ile cok daha önceden girmisti. Hatta x86'lar. Satinalma kararlari Amiga zirvedeyken bile bu yönde verilmisti. Dolayisiyla bu kararlarin PC yönünde alinmasinin nedenlerine bakmak lazim. Amiga bu alanlara neden giremediyse sanirim asikar: Yazilim.

Amiga esasinda Commodore düzgün yönetilseydi, hem is dünyasi, hem oyun, hem masaüstü yayincilik, hem müzik vs. alaninda zirveye oynayabilecek yetenekte bir makineydi. Sadece yukarida tartistigimiz kisimlarinin düzenli gelistirilmesi ile ayakta durabilirdi.

Ama sasali dönemleri haric, ne bir oyun bilgisayari olabildi, ne bir is bilgisayari, ne bir müzik bilgisayari, ne bir masaüstü yayincilik bilgisayari.

Riijkaard'in türk futbolu icin söyledikleri geliyor aklima: "Türk futbolunda her seyden biraz var, ama bir seyden cok iyi yok".

Biraz daha derine gidelim:

Profesyonel müzik deyince karsimiza Bars & Pipes'tan baska bir örnek cikmamasi olayi gözler önüne seriyor esasinda. Oncelikle bir MIDI karti almak gerekiyordu. Sonra programi kurup kullanmak. Peki AtariST'deki Cubase neden daha popülerdi? Neden müzik stüdyolari Bars&Pipes ve bir Amiga500 yerine Cubase ve AtariST tercih ediyordu?

286'larda yillarca Lotus 123 ve PW hilkat garibeleriyle takildik. Odevler, tezler yazdik, teslim ettik. Amiga neden bunlarin yerini alacak bir paket cikaramadi yillarca? Bu kadar zor muydu? Alternatifler vardi evet. Ama buradaki esas nokta YAZICI sürücüleri idi. Odevinizi evde PW ile yazip, okulunuzun bilgisayar laboratuarindaki herhangi bir nokta vuruslu yazicidan cikti alabiliyordunuz. Amiga'da bu is o kadar kolay miydi gercekten? Her yazicinin sürücüsü var miydi?

Mac'lerin en bastan beri masaüstü yayincilikta tercih edilmesinin sebebi neydi?


Tüm bu örneklerin bir tek cikarimi var benim gözümde: Diger platformlar, öncelikle tek bir alanda uzmanlasip, tüketicilerine gercek birer TOPLAM CÖZÜM sunmayi basardilar.

Amiga basaramadi. Hep bir sey ya da seyler eksik kaldi.

Program gelistiricileri acisindan da cok acik ve destekleyici davranmadi herhalde Amiga. Bir sekilde o Lotus 123 ve PW benzerinin gelisimini olmasi gerektigi gibi destekleyemedi.

Yani, olay Commodore'un batisindan cok daha önce basladi.

Amiga kendisini ciddiye almadi.

Düzgün bir yönetim olsa idi Commodore'un basinda, yukarida belirttigim alanlarin her birinde akillica ve dogru adimlar atip belki bugüne dek varligini koruyabilirdi.

Ama oyunlar Commodore'un gözünü kör etti. Baska bir sey göremediler. Biraz daha gözlerini acip diger alanlara daha dikkatli bakmalari gerekirdi. Ustelik diger alanlarda en az birer tane basarili paket gelistirebilmis olsalardi, korsan oyunlar yüzünden onlari terkedip giden büyük firmalarin yol actigi kayiplari kompanse edebilirlerdi.

Commodore, "her seyi tek firmanin yaptigi" bir kültürden geliyordu. Birlikte calisacaklari ücüncü parti firmalari ve kisileri, yaptiklari ise yeterince ortak edemediler. Bu kisi ve firmalarla iliskileri beceremediler.

"Hobi bilgisayari" neredeyse bir "hobi sirketi" tarafindan yönetildi.

Arkasinda da bizler gibi gözü yasli binlerce fanatik birakti...

[LW3D]

@LW3D
Aynı fikirdeyim LW3D. Üzerinde Commodore yazan her şeyi çılgın gibi takip etmeme rağmen, CD32 gibi zamanının ötesinde süper bir oyun konsolunu, dünya gözüyle ilk kez geçen ay Defleppard'ın dükkanında görebilmiş olmam anlamlı olmalı. Ellerinde çok iyi cihazlar vardı, pazarlayamadılar...

CD32 commodore'u kurtacak çok ciddi bir cihazdı. Eğer commodore batmasa ya da commodore, commodore UK'ye satılmış olsa, bugün Nintendo, Sony, Microsoft dışında, kesinlikle Commodore olurdu... CD32 ingiltere ve Almanyada Sega ve Nintendo'yu geride bırakmış, dönemin en çok ve iyi satan oyun konsoluydu... Akiko çipi, PC'deki 3D oyunlarada çok iyi bir cevaptı. Ama bu çipi bile yeterince kullanacak zaman olmadı Commodore kötü yönetildi, elindeki cevheri iyi işleyemedi...Ama batmasında başka oyunlarda olduğunu düşünen biriyimdir. Göz göre göre yok edildi...

[allen]

Bence amiga iş dünyasına profesyonel çözümler( belki grafik ve müzik olarak evet ) getiremediği için geliştirilmeye değer bir makina olmadı. Şöyleki şu an yukarıda hesapları tuttuğum bir makina var sanırım 486 dx 400 ve ya 66 tam hatırlamıyorum muhasebe tutmak üzere alınmış ve bu yıllarda psikopat derecede amigacıyımama genede pc almak zorunda kalmışım, çünkü amigada gerçekten ciddi bir muhabsebe programı yazılmamış. aynı şekilde bankaları düşünün varmı amigada bankalar için geliştirilmiş özel ve özellikle stabil bir program ? Network bile kurmaya çalışsalar büyük problem..(çünkü siz 1200 lerde harddisk i bile standart olarak sunmuyorsunuz. Sanırım birde commodore firmasından başka firmaların bağımsız olarak workbench için farklı boardlar üretme yetkisi olmadığından dolayıve commodore firmasıda battığından dolayı,  amiga üstün bir teknoloji sunsa dahi, yeni modelleri üretilemediğinden dolayı normal olarak varolan teknoloji  bir gün zamana yenik düşecekti. Bu çok normal.Diğer yandan Pc ler iş dünyasına daha iyi ve profesyonel  çözümler getirmeye devam ediyor ve başka firmalarda board üretmeye ve birçok yan ürün çıkarmaya devam ediyor.. Zaten belli bir süre her bir firma bir parça üzerinde yoğunlaşmaya başlıyorlar ..birisi ses çipi diğeri grafik çipi.. Commodore batmasa bile hangi birine yetişebilecekti? bence bütün amigalar A4000 gibi olup boş kasa satılabilir olmalıydı. çünkü bir reklam şirketi belki 500 dolarlık grafik kartı alması gerekirken bir banka 20 dolarlık grafik kartıyla işini halledebilirdi.. Ama en önemli faktör firmalara profesyonel çözümler sunmamalarıydı..

[commander64]

bence bir diğer önemli bir sebep daha var, c64-vic20 ile amiga500-c64 arası aynı şekilde olan bir ilişkinin göz ardı edilmesi. commodore c64'ü piyasaya sürdüğüne daha ucuz olan vic20 yi de piyasada çok düşük kar marjıyla tuttu böylece piyasada daha çok yer işgal etti buna benzer bir ilişkiyi daha sonra piyasaya sürdüğü ürünlerde yapamadı böylece kişisel bilgisayar pazarındaki payı düştü ve dolayısıyla pazarı yönlendirmedeki etkinliği azaldı. Mesela ucuz versiyonlu kırpılmış bir amiga 500'ü oyun konsolu olarak piyasada tutarak pazarda daha fazla yer edinebilirdi diye düşünüyorum.