Kutulu mu ürünler? Kutulu ZX81'ler kaça gidiyor? Bu konuda bilgi verebilirmisin ?
Senden haber bekliyorum o zaman
Benim teklif verdiklerim kutulu degil. Yukarida da dedigim gibi, ciziksiz ZX81'lerimi kullanmaya kiyamadigim icin, tepe tepe kullanmalik, gundelik bir tane almak niyetiyle teklif verdim. iki tane almak hesapta yoktu.
Herneyse. Kutulu ZX81 fiyatlari hakkinda kesin bir bilgi vermek zor. ZX81'ine, saticisina, kutusunun/kopugunun durumuna ve hatta yilin hangi ayi olduguna gore degisiyor fiyatlar. Ama cok genel bir aralik verecek olursak yaklasik 30 pound ile 75 pound arasinda kutulu olarak alinabiliyor. Tabi retro cihaz satin almanin bana bu forumda ogretilen en onemli kurali her zaman gecerli. Sabirli olmak, heyecana kapilip gereginden fazla para odememek lazim. Ebay'de duzenli olarak "composite mod" yapilmis ZX81 goruyorum. 100 pound veya uzeri fiyat yazili. Tabi satilmiyor. Surekli bastan listeleniyor. Satici ne dusunuyor da tekrar tekrar ayni fiyatla ilani yayinliyor anlamiyorum. Ama ZX81 en azindan simdilik Ebay (UK)'de hic de zor bulunan bir cihaz degil ve hemen hemen her an en az 3-4 tane cihaz satista oluyor. Cogu da alici bulup el degistiriyor.
Diger yandan bizim gibi Ingiltere disindan alacaklar icin ZX81'in guzel yani su: bilgisayarin kendisi asiri derecede hafif. Resmen tuy gibi. Kutusu da oyle. Tek agir parcasi adaptoru. Ki onunla bile Royal Mail'in 2kg sinirinin uzerine cikmadigi icin gayet kabul edilebilir posta ucretleri soz konusu oluyor. Kutusuz, adaptorsuz olarak aldigim son cihaza ise satici 7 bucuk sterlin posta parasi istedi, ki bence makul. Bir cok retro saticisi tek bir kaset veya bir dergi icin o kadar posta parasi talep edip acik gozluluk yaparak biraz da oradan kar elde etmeye calisiyor ornegin. Ne hikmetse Ebay (UK)'de satilan dergilerdeki (sinclair user, Crash, vs.) posta ucretleri her zaman daha da bir sisirilmis oluyor. Kutusuz, adaptorsuz ama kozmetik olarak iyi durumda olan ZX81'ler ise genelde 15-25 sterlin civarinda satiliyor bu gunlerde.
Konu acilmisken sunu belirteyim yanliz: Diger retro urunleri bilmem ama Sinclair markalilari 10 yil kadar bir suredir Ebay'de takip ederim ve ara sira satin alirim. Bundan 6-7 yil kadar once, Sinclair cihazlar su ankine gore farkedilir derecede daha ucuza gidiyordu. Tahminim, 10-15 yil kadar once Ingiltere'de sahsen bit pazarina veya car boot sale'e giden birisi rahatlikla 3-5 sterline Sinclair bilgisayar alabilirdi.
Tum cihazlarin en kolay elde edilebilecegi ve kolleksiyoncular icin en ulasilabilir oldugu bir donem var. Ben buna En Dusuk Arzulanma Noktasi (EDAN) diyorum. Cihaz guncelken sahip olmak isteyen buyuk bir kitle var. Talep yuksek. Fiyatlar en azindan satici icin karli olabilecek duzeyde. Sonra cihaz guncelligini yitiriyor. Piyasadan kalkiyor. Saticilar satmayi kesiyor. Elinde olanlar ise ya biraz olsun para almak hic yoktan iyidir deyip satmaya calisiyor, ya da atip kurtulmak istiyor. Iste bu donem cihaz icin En Dusuk Arzulanma Noktasini temsil ediyor.
Guncel olmak icin fazla eski, antika olmak icin fazla yeni. Talep, ragbet, arzulanma en alt noktaya iniyor. Bir sure burada kaliyor. Iste uyanik kolleksiyoncular icin bu tam bir cennet noktasi. Elini sallasan, uc kurusa cihaza carpiyor. Ne zaman ki aradan bir miktar sure geciyor (ki bu yillar ile ifade edilen bir sure) cihazi bir zamanlar kullanmis olan bir grup insanda nostaljik hisler uyanmaya basliyor. Yeni nesilde ise merak ve retro-cool deneyimleme arzusu doguyor. O zaman bu kisilerin cogu, eski cihazlarindan tekrar edinmeye calismaya basliyor. Bunun getirdigi bir sonuc olarak da bu talebi farkeden ve para kazanmayi hedefleyen bir takim kisiler, bu cihazlari henuz ucuza alabildikleri yerler hala varken, bol miktarda kapip iki sey yapiyor: 1. Ucuza aldigi mali, pahaliya okutabilecegi yere goturup orada satiyor. (Ki bitten alip online satmak da buna guzel bir ornektir.) 2. Mallari bir sure elde tutup bekliyor ki kolleksiyoncu ve retrocu talebi, doayisi ile satis fiyati iyice artsin. Daha sonra cihazlar azar azar ortaya cikartilip alindiklari fiyatlarin 10 belki 20 katina varan karlar ile satisa sunuluyor. Artik cihaz ikinci kez bir arzu nesnesi haline gelmis durumda. Ve piyasadaki ornekleri de giderek azaliyor. Boylece fiyatlar yine firliyor. Cihazlarin gercek tutkunlarinin etrafini para ve ac gozluluk uzerine kurulu bir pazar aliyor. Vs vs vs vs. Cok konustum. Sacmaladim belki ama yazdik madem bu kadar silmeyelim, dursun..
Bu arada kisisel gorusum, Sinclair icin bu EDAN zaman araligi yurtdisinda 1992-1998, Turkiye'de ise 1990-2007 yillari arasidir. Konu acilmisken, bence Turkiye icinde retro bilgisayarlarin maddi degerlerinin artmasinda rol oynayan yegane faktorlerden biri de bu sitenin ta kendisi olmustur, ki, bu kotu birsey degildir. Bu hobiyi yasatmayi, hobi sahiplerini bir araya getirmeyi, bu konularda bir bilgi ve tecrube paylasim ortami olmayi basaran bir forumun yan tesir olarak kar amaci guden bazi kisilerin dikkatini cekip gozlerini acmasi kacinilmaz ama katlanilabilir bir husustur. Gulu seven dikenine katlanir misali. Bu gun burada ettigim sohbeti, takip ettigim paylasimi, tanisip arkadas oldugum insanlarla cocukluk gunlerinden kalma ortak anilari paylasmayi, bitten 5 liraya ZX Spectrum 10 liraya Amiga 500 alabilmeye tercih ederim. Nitekim burada beni daha iyi taniyan (genelde eskilerden) arkadaslarin da bildigi gibi, buradakilerle cihaz alim satimi yapmam. Takas tercih ederim. Sebebi bu cihazlara maddi deger bicmek istemememdir. Benim icin takas her zaman bu hobinin en guzel alisveris yoludur. Hatta yukarida @merlininkazani 'na da soyleyecektim, unutmusum. Olur da ikinci ZX81 bende kalirsa, istersen sende fazladan olan retro birseyler ile takas ederiz diye.
Bu retro piyasasi konusunu yazarken zihnimin bir kosesini surekli isgal eden konu da Issiz Adam filminden sonra ikinci el sitelerde ve eskicilerdeki pikaplarin fiyatlarinin nasil tavan yaptigiydi. Hakkini verelim, satisa sunulan bazi pikaplar gercekten de zamaninin kaliteli cihazlari idi ve iyi durumda muhafaza edilmislerdi, ama bir cogu da dokunsan dokulecek hurda yiginlariydi, ki bunlara istenen fiyatlar tek kelime ile komikti. Gecmis zamanda bahsettiysem de pikap/plak konusunda hala buyuk olcude gecerli bu dediklerim.
Ek bir not daha: 1991-1992 civarinda Ingiltere'de insanlarin "aman ne bicim bilgisayar aldik boyle, ne program cikti bunun icin, ne dergi. nasil kurtulsak bundan da Amiga veya Atari ST alsak" diye dusundugu ve bir kenara attigi Sam Coupe ve Sam Elite 'lerin kutululari bu gun Ebay'de 750 sterlin civarinda satiliyor. Dogru zamanda ve yerde cihaz almayi bilince, retro hobisi hic de pahali bir tutku degil yani. Firsat kactiktan sonra akil basa gelirse de ac gozlu saticilarin ortasinda kalmak an meselesi. Mesela ben bir SAM Coupe deli gibi istiyorum, ama 750 sterlin yani bu gunun doviz kuru ile 2883 Turk Lirasi'ni da hayatta o cihaza vermem. Kisisel dusuncem bu. Emulator ile idare ederim
SON NOT: Yahu bir turlu cenemi kapatamadim ama, ZX81 almayi dusunup de henuz cihazi yakindan tanimayan arkadaslar icin de bir uyari yapmam yerinde olacak. ZX81'in ingiltere ve avrupa icin uretilmis ve 50Hz frame rate'li TV'ler ile uyumlu olan bir versiyonu var, bir de Amerika icin uretilmis USA modeli var, ki bu 60Hz goruntu uretiyor. ZX81'in en karakteristik ozelligi, TV goruntusunu CPU'nun yani Z-80'in uretmesi. Bu durumda da Avrupa modeli saniyede 50 kare uretirken, USA modeli Amerikan TV standartlari uyarinca bundan 10 kare fazla, yani 60 kare goruntu uretiyor. Bu da CPU'nun islem gucunden aliyor. Sonuc: Amerikan ZX81'leri Avrupa ZX81'lerinden fark edilir derecede daha yavas calisiyor. ZX81 almayi dusunenleriniz varsa bunu da goz onunde bulundurarak karar versin. Benim yukarida bahsettigim satislar, fiyatlar ve posta ucretleri hep Ingiliz (UK) Ebay'i icin gecerli.
Genel Kategori
