sonraki »

[cengizermis]

 Çok iyi olmuş, çok da güzel iyi olmuş. Bi fark kalmış o farkla süper olmuş

[LW3D]

Bencede harika olmuş...Son resimden sonra PAL Bleeding'in (PAL Blending - Yanlış yazmışım) ne olduğunu daha iyi anladım Tek eksik o sanırım...Ama bu tür oyunlarda ne kadar gerekli emin değilim. Bu haliyle fevkalade...

[yavuzg]

Selamlar forum...

Bu akşam CRTSIM'in seri üretimi için ilk adım olan bakır plaketlerin hazırlanması işiyle ilgilendim.

Öncelikle online siparişlerim ile gelen 30x20cm ölçüsündeki çift yüzeyli bakır plaketleri üretim standartlarıma uygun hale getirmem gerekti. Yani A5 boyutuna...

Bunun için kullanacağım malzemeler ağır iş maket bıçağı ve çelik cetvel.



Bakır plaketleri en kolay ve en düzgün şekilde maket bıçağı ile kesebildiğimi tecrübe ettim. Dremel ve minik kesici diskler ile bu iş çok uzun sürüyor ve kenarlar "dümdüz" olmuyor.

Önce plaketleri ortadan ikiye böleceğim yeri ölçüp ciziyorum.



Daha sonra yine çelik cetvel yardımı ile maket bıçağını bu çizgi üzerinde önce yavaşça (ilk kesim yolunu oluşturabilmek için) daha sonra sıkı sıkı 4-5 defa geçiriyorum. Sonra plaketi ters çevirip işlemi burada da aynen uyguluyorum. Yanlız dikkat edilmesi gereken husus kesim yerinin öteki yüzde de mümkün olduğunca aynı yerden olmasına dikkat ediyorum.

Sonra plaketi elime alıp hafifçe büküyorum. Kesim yerinden çıtırtı geliyorsa maket bıçağı ile yeterince çizmişiz demektir. Zorlanıyorsak maket bıçağı ile her iki yüzeyde de bir iki çizik daha atmamız gerekiyor demektir. Neyse, çıtırtı duyuyorsak asılıyoruz ve plaket çat diye tam kesim yerimizden ikiye ayrılıyor...



Bu şekilde ikiye ayrılan parçaları aynı yöntemle ortalarından bir daha bölüyoruz. Böylelikle elimizde 15x10cm boyutunda (A5) plaketlerimiz oluyor. Bu iş biraz zahmetli olduğundan hazır elim deymişken biraz stok yapıyorum.

[yavuzg]

Şimdiki adımda kestiğim plaketlerin kenarlarını eğeleyeceğim. Bu işlemi yapmamın iki sebebi var:

1) Pozlama sırasında kullandığım asetat şablonun plaketlerin yüzeyine 100% temas edebilmesi için. Kenarları eğelemezsek asetat çok hafif kalkıyor ve özellikle kenarlarda "bulanık" bir görüntü oluşuyor.
2) kenarlar bu haliyle jilet gibi keskin. Hem pozlama asetatını ve üzerindeki resmi çizebilir hem de elimize bakır kıymığı batmasın.

Bu iş için yapı marketlerinde satılan ucuz eğe setlerinden düz olan bir eğe kullanıyorum.



Plaketi masanın kenarına dayayıp önce hafif bir açıyla sonra da 45 derecelik bir açıyla sadece dışa doğru hareketlerle kenarları eğeliyorum.



Her köşe için sadece 2 tur yeterli. Aynı işlemi her iki yüzeyin tüm kenarları için yapıyorum. Parmağınızı kenarın üzerinden geçirdiğinizde keskinliğin gittiğini hissedeceğiniz kadar eğeliyorsunuz fazla değil...

Bu şekilde tüm plaketleri eğeliyorum. Kesim işlemi bitti. Yaklaşık 45 dakika civarında sürdü.

[yavuzg]

Şimdi sıra plaketlerin yüzeylerini üzerine sıkacağım photo resist malzeme için hazırlamaya geldi. Bunun için de tecrübe ettiğim en iyi yol zımpara kullanmak.



Önceleri internette de söylendiği gibi bulaşık süngerinin arka sert yüzeyini kullanıyordum. O şekilde işlem hem uzun sürüyor hem de cizikler çok yoğun olmuyordu.

Neyse, zımpara olarak 1000 numara su zımparası kullanıyorum. Zımparayı küçük parçalar halinde kullanarak spiral hareketlerle plaketin tüm yüzeylerini zımparalıyorum.



Son olarak kenarların üzerinden de şöylesine bir geçiyorum. Hem kalan epoxy/fiberglass çapaklarını almak hem de kenarlardaki eğelediğim bakırı iyice pürüzsüz hale getirmek için.



Bu sayede photo resist madde yüzeye daha iyi tutunacak ve spreyi sıktığımızda yüzey geriliminden ötürü açıklıklar oluşmayacak. Bu, atlanmaması gereken önemli bir adım. Atlanırsa photo resist spreyi sıktığımızda adacıklar halinde boş alanlar oluşuyor, onları kapatmak için daha fazla sprey sıkıyorsunuz ama pek bir işe yaramıyor.

Bu şekilde plaketlerimiz hazırlanmış oluyor.

[yavuzg]

Sadece yüzeyleri zımparalamak iyi bir yapışma sağlamıyor. Eskiden bulaşık süngeri ve deterjan (cif, vim v.s.) kullanarak yaptığımız temizlik işleminde aynı zamanda yüzeyi yağlardan ve tozlardan da arındırmış oluyorduk.

Bu adımda değişik bir işlem daha yapacağım. Bunu internette konunun "ağır abileri"nden birisinin yazısında okudum ve olumlu sonuçlar aldım.

Plaketleri doymuş Sodyum Hidroksit çözeltisinde yıkayacağım.



Doymuştan kastım göz kararı bolca miktarda Sodyum Hidroksit kullanmak.



Bu sayede hem plaketlerin yüzeyi zahmetsizce temizlenecek hem de bir önceki operasyonda sprey artıkları kalmış alet edevatım da temizlenecek.



Yanlız önce Sodyum Hidroksit'in suda tamamen eridiğine emin olun, plaketleri sonra atın. Plaketlerin üzerine Sodyum Hidroksit dökerseniz göz göz yanıklar oluşuyor.

Plaketleri de tek tek kabımıza atıyoruz.



Bu şekilde 5 dakika kadar içinde beklesin. Daha sonra plaketleri bol suyla yıkayın. Yıkadıktan sonra kağıt havlu ile tek tek kurulayın. Yeterince temizlendiklerini kağıt havluyla kurularken çıkan "gıcırtı" sesinden anlıyoruz



Sodyum Hidroksit çok güçlü bir temizleyici. Sonuçta "lavabo aç" diye satılan bir kimyasal. Bu yüzden çıkplak elle kesinlikle çalışmayın. Tamam bir Hidroklorik Asit kadar zarar vermez ama cildinizin hassaslığına göre tahriş yapabilir veya açık kesiğiniz v.s. varsa "inanılmaz" yakar 

Bu yüzden hem elinizi korumak hem de yıkanan plaketlere elinizden tekrardan yağ bulaşmasını önlemek için "kullan at" lateks eldiven kullanıyorum. Bunlardan kutu kutu bulunduruyorum çünkü bütün PCB üretim aşamalarında bolca kullanıyoruz...

[yavuzg]

Plaketler sonunda spreylenmeye hazır hale geldi. Spreyleme yerlerine diziyorum.



Sonra TEK KAT Positiv 20 kullanıyorum. Daha önce 2 ince kat demiştim (Evde PCB yapımı yazım) ama elim o kadar alıştı ki, tek çok düzgün bir kat atabiliyorum artık. Bu hem spreyi daha efektif kullanmama yarıyor (Tek tüple 12-15 çift taraflı PCB hazırlanabiliyor) hem de ikinci kat pozlama süresini uzatıyor. Ayrıca daha önceki tecrübelerimden iyi bir tek kat bile aside dayanabiliyor.

Spreyleyim ısı tabancası ile kuruttuğum plaketleri pişirme kabıma diziyorum.



Sonra, 70 derede ısıttığım fırında 15 dakika pişiriyorum.



Fırından çıkan sıcak PCB'leri bir yerde soğumaya bırakıyorum ve soğuduklarında aralarına pelür kağıdı tabir edilen ince kağıtlar koyarak ışık geöirmez saklama kabına stokluyorum.



Operasyon tamam. Kabaca 2-2.5 saat sürdü. Hazır (presensitized) plaket kullanma konusunu iyiden iyiye düşünmeye başladım bu arada. Almanya'da bir yer buldum (via lar için kullandığım rivet'leri aldığım yer) hem 2-3 günde geliyor paket hem de aliexpress fiyatına yakın çok kaliteli pozitif kaplamalı hazır plaket satıyorlar. Bir ara deneyeceğim...

Yarın CRTSIM'in PCB'lerini pozlayacağım...

[mesa]

USTAM ISBASINDA

[joker_]

abi,valla helal olsun,sende de iyi sabır ve uykusuzluğa dayanabilme var

[yavuzg]

abi,valla helal olsun,sende de iyi sabır ve uykusuzluğa dayanabilme var

sorma, ancak böyle şeylerle uğraşınca uyuyabiliyorum

[Lionheart]

Abi yeni evime geçince bende kendimce projeleri gerçekleştirmek için böyle işlere girişeceğim.

[mesa]

Crt sim isterizzz crt sim isteriz ayaklanmmma basladi   

[yavuzg]

Yazıya devam...

En son "Yarın PCB'leri pozlayacağım" demiştim, sanırım 2-3 gün önce 

Problem PCB'leri pozlamak için gereken "güncel" PCB şablonum olmadığını farkettim. PCB tasarımında bir kaç değişiklik yapmıştım, bir de şablonu uzun ömürlü olsun diye bir koruma tekniği geliştirmem gerekti (bunun için malzeme bekledim 1-2 gün).

PCB tasarımını harici via kullanmak yerine dahili via yani gerçek "delik içi" via'ları kullanacak şekilde değiştirdim. Ayrıca hatları 15 mil'den 12 mil ölçüsüne çektim (0.30 mmm).

PCB asetat şablonu'nu uzun ömürlü yapmak için bir teknik kullandım demiştim, onu anlatayım isterseniz. Önceki denemelerimde PCB şablonunu 2-3 defa kullanınca çizilmeye hatta lambaların ısısından dolayı positiv 20 ile kaplı bakır plakete yapışmaya ve bu sebeple mürekkebin dökülmeye başladığını görmüştüm. Eğer "yarı seri üretim" tarzında bir şeyler yapacaksam buna bir çare bulmam gerekiyordu.

Daha önce asetatı "ters" çevirip bakır plakete mürekkepli kısım değil de, arkasını temas ettirerek pozlama denemelerim olmuştu. Sonuçta evet mürekkep bakırlı plakaya temas etmediği için çizilme/yapışma sorunu ortadan kalkmıştı ancak bu sefer de "bulanık görüntü" problemi yaşamıştım. Sebebi, siyah izler ile positiv 20 kaplı yüzey arasında yaklaşık 0.5 mm uzaklık olmasından dolayı "focus" kayıyordu.

Bu sefer aklıma başka bir şey geldi. Şablona neden "laminasyon" yapmıyordum? Hani şu kimlikleri kaplarlar ya... Zaten elimde patlamış bir laminasyon aletim de vardı. Ancak kullanacağım laminasyonun çok ince olması gerekiyordu. Bu yüzden hem A5 boyutlarında poşet şeklinde, hem de çok ince bir laminasyon filmi aradım.

Ve bunu buldum...



Bu laminasyon filmi hem poşet şeklinde A5 boyutlarında kesilmiş hem de 42 micron (piyasada satılanlar genelde 80-125 micron)



Yeni PCB tasarımımı her yüzey için 2'şer adet basarak işe başladım.



Daha sonra her yüzeyin 2 kat olan filmini hizalamaya geldi sıra. İşte işin bu aşaması çok zahmetli, 1-2 defa kullanılıp atılacak bir şey için neredeyse 2 saat uğraşıyordum...



Büyüteçle her köşeye bastığım registrasyon işaretlerinin TAM denk gelmesi için milim milim uğraşıyorum.



sonra asetatın sadece bir kenarına sürdüğüm tutkal kuruyana kadar biraz beklemem gerekiyor. Bunu en iyi pozlama kutusunun içine koyarak sağlayabildiğimi farkettim...

[yavuzg]

Tutkalladığım asetat filmler kuruyunca masanın üzerine alıyorum ve kenarlarındaki fazlalıkları biraz da pay bırakarak kesiyorum.



Sonra kutudan bir adet laminasyon filmi alıyorum...



ve asetat şablonu içine koyuyorum...



Laminasyon makinesini 80-100 micron'luk laminasyon filmi için olan ısı ayarına getiriyorum. Korktuğum gibi 42 micronluk filmi eritmedi...



Sonra laminasyon poşete koyduğum asetatı yavaşça laminasyon makinesine sürüyorum...



ve öteki taraftan, buruşmadan çıktığını görüyorum.



Ve işte sonuç. Çok temiz oldu. PCB şablonlarım artık dış etkenlerden uzun bir süre korunacak gibi...

[yavuzg]

Bu şekilde tüm şablonları hazırlıyorum.



Dikkat ettiyseniz, bir de "soldermask" şablonum var. Bu sefer soldermask olayına gireceğim, bakalım nasıl olacak... ama sonra...



Neyse, şimdi iki yüzey için hazırladığım şabloları hizalıyorum



ve kenarlarından bantlayarak bir zarf haline getiriyorum.



Artık PCB'leri pozlayabilirim... Buraların detaylarını zaten bir başka yazımda anlatmıştım, o yüzden tekrar etmeyeceğim.



Pozlanan PCB'lerin çizilmemesi için kağıtların arasına alıp bekletiyorum. Artık bi ara asitte eriteceğim, belki yarın...