Bu arada güzel güzel oyun alanının postlarını, plastiklerini v.s. monte ederken arada bir güç verip plastiklerin ışıkda nasıl durduğuna falan bakarken bir şey dikkatimi çekti.
Thumper bumper'lardan bir tanesi eteğine dokunduğunda hareket etmiyordu.
Yani pinball eteğine dokunulduğunu anlıyor belli ki zira 3'lünün ortasındaki ışık yanıyor, skor yazıyor v.s.
Sorun ya solenoid bağlantılarında, ya sokette ya da daha derinlerde bir yerde. Sıradan yola çıktım sorunun kaynağını aramak için. Önce solenoid'i kontrol ettim multimetre ile. Kopukluk yoktu, 3.87 Ohm gösteriyor ki AE-23-800 tipinde bobinde beklenen değer de bu civarda zaten. Zaten hepsini masamda elden geçirdiğimde çalışıyordu ama yine de bi kontrol etmek lazım.
Sonra sırasıyla kablo ve soketleri kontrol ettim. Hepsi OK gözüküyor. O zaman sorun daha merkeze yakın diyip kullanım kılavuzundaki devre şemalarını incelemeye başladım.
Bu pinballda solenoidler MPU tarafından kontrol ediliyor. Ancak işlemcinin 25V veya 50V (flipperlar 50 Volt) gibi enerji gerektiren bu unsurları direk lojik 5V ile kontrol edebilmeleri için güç transistörlerinden oluşan solenoid sürücüleri tasarlanmış. Bunlar da MPU kartının üzerinde. 5V mantık önce ara bir transistör ile yükseltiliyor (1N4401) sonra bu ara transistör de güç transistörünün base'ini doyuruyor ve güç transistörü anahtarlama yaparak kollektör voltajını (25V veya 50V artık solenoidin türü neyse) salıyor, solenoid bu sayede akif hale geçiyor. Eğer ilgili güç transistörü veya bu transitörü süren transistör bir şekil arızalanmışsa bizim solenoid bu yüzden ateşlenmiyor olabilir...
Kullanım kılavuzundaki devre şemalarından bizim çalışmayan sol tehumper bumper'ı süren güç transistörünü aradım ve buldum, Q75. MPU kartının üzerinde nerede bu Q75 diye ararken zaten sorunun kaynağının bu olduğunu hemen anladım.
Bu pinballa son bakım yapan her kimse zaten oraya X işaretini koymuş, muhtemel "arızalı" diye.
E buldun madem, değiştirsene.
Muhtemel bu pinballun devre dışı kalmasını sağlayan son arıza da buydu. Tamir edilmediğine ve bu şekilde de oynanmayacağına göre (zırt pırt top takılır kalırdı eteklerinde) bu son arızadan sonra emekliye ayrılmış belli ki. Hatırlarsanız yeniden bir solenoid sarmıştım. İşte sebep buymuş demekki. Muhtemel bakımsızlıktan bumper sıkıştı veya eteği ile aktif halen gelen switch takıldı vs bizim solenoid çekili kaldı, kaldıkça elektrik çekti ve sonunda hem kendini hem de sürücü transistörünü yaktı.
Bu ucuz her yerde bulunabilen bir güç transistörü. Gerçi şimdi pek piyasada en azından bizim buralarda, bulunabilecek bir model değil (Motorola) ama yine de muadili, hatta daha güçlüsü kolayca bulunabilir. Pinball camiasında genelde standart olarak TIP 122 veya TIP102 kullanılıyor. Ben bunun yerine TIP102 aldım. 8A kollektör akımını destekliyor ve 16A kadar da dayanabiliyor
Neyse, bir kez daha MPU boardu çalışma masamın üzerine alıyorum...
Garantili olsun diye hem güç transistörünü hem bunu süren transistörü hem de dış rengini beğenmediğim direnci söküyorum.
... ve yerlerine değiştirdiğim parçaları takıyorum.
Kartı geri takıp denediğimde thumper bumper çalıştı
Bugün toplam maliyeti sanırım 5TL lik parçayla halledilebilen bu sorun demekki 90'larda Elvira'yı mezara göndermiş. İyi ki de öyle olmuş yoksa benim elime geçemezdi
Arcade Sistemler ve Oyun Konsolları
